Tàu cuốc cỡ lớn hút cát trái phép ở thôn Thanh Long, xã Trí Yên (Yên Dũng). Ảnh tư liệu.

Từ tháng Hai đến tháng Tư năm nay, Báo Bắc Giang đăng tải loạt bài viết phản ánh tình trạng khai thác cát, sỏi trái phép tràn lan kéo dài trên sông Cầu và sông Lục Nam. Trong đó, điểm “nóng” được nhấn mạnh là ở sông Lục Nam, đoạn qua thôn Vũ Trù Làng, xã Vũ Xá và thôn Trại Cầu, Chản Đồng, Chản Làng, xã Yên Sơn (Lục Nam).

Cuối tháng Ba vừa qua, trước bức xúc của người dân thôn Vũ Trù Làng về hoạt động khai thác cát, sỏi trái phép tại khu vực này, phóng viên đã thâm nhập thực tế. Với những gì “mục sở thị” và tài liệu thu thập được, từ nhiều tháng qua, dọc khúc sông Lục Nam dài hơn 1km, đoạn qua thôn Vũ Trù Làng có hàng chục điểm sạt lở bờ bãi sâu tới vài mét; nhiều vị trí khác bị lở hàm ếch, nguy cơ sạt trượt cao. Trạm bơm cấp nước phục vụ sản xuất bị rạn nứt. Đó là chưa kể các đối tượng đánh cắp khoáng sản còn gây mất an ninh trật tự, đe dọa tính mạng của người dân. Nhiều người dân trong thôn phẫn nộ chia sẻ, để bảo vệ bờ bãi, đất canh tác, họ đã phải dựng lều, bơi thuyền ra giữa sông rồi leo lên tàu hút cát ngăn chặn đối tượng khai thác trái phép. Thế nhưng không ít lần họ bị đẩy ngã xuống sông sâu, may biết bơi nên thoát chết. Sự việc trên đã được phản ánh đến chính quyền sở tại song chưa được xử lý dứt điểm. Hàng trăm hộ dân trong thôn như “ngồi trên chảo lửa”, bức xúc kiến nghị với UBND tỉnh có biện pháp buộc đối tượng vi phạm chấm dứt ngay hoạt động này.

Sau khi thu thập đầy đủ thông tin, ngày 14-4 vừa qua, Báo Bắc Giang đăng tải bài “Kiên quyết đẩy lùi cát tặc”, phản ánh thực trạng, hậu quả của hoạt động khai thác khoáng sản trái phép lòng sông, trong đó điểm nổi cộm là thôn Vũ Trù Làng. Ngay sau khi báo đăng, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, các ngành chức năng như Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và PTNT, UBND huyện Lục Nam đã tăng cường lực lượng kiểm tra, xác minh thực trạng báo cáo UBND tỉnh. Đặc biệt, kiểm tra sâu việc chấp hành pháp luật về khoáng sản của HTX Khai thác kinh doanh vật liệu xây dựng Yên Sơn (Lục Nam) được cấp phép khai thác tại khu vực này. Kết quả cho thấy, đơn vị đã vi phạm hành chính trong lĩnh vực khai thác khoáng sản lòng sông thuộc địa bàn các thôn Vũ Trù Làng, xã Vũ Xá; Trại Cầu, Chản Đồng, Chản Làng, xã Yên Sơn vượt mức sâu cho phép. Trước sai phạm đó, ngày 19-5, Chủ tịch UBND tỉnh ra quyết định xử phạt hành chính HTX 120 triệu đồng; buộc dừng mọi hoạt động khai thác cát, sỏi trên sông để thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, phục hồi môi trường, báo cáo bằng văn bản kết quả khắc phục với Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND huyện Lục Nam để kiểm tra, giám sát. HTX chỉ được hoạt động trở lại sau khi khắc phục xong và được cấp có thẩm quyền cho phép bằng văn bản.

Thực tế, khi tiếp cận, thu thập thông tin về hoạt động khai thác cát, sỏi trái phép, bản thân phóng viên không ít lần gặp nguy hiểm. Nhiều tình huống khi tiếp cận khu vực các tàu đang khai thác cát, sỏi, phóng viên còn phải “đóng vai” là người dân làm đồng để tránh bị phát hiện. Bài báo đăng đã góp thêm tiếng nói để các cấp chính quyền, ngành chức năng sớm vào cuộc xử lý đối tượng vi phạm, tránh thất thoát tài nguyên và giải tỏa nỗi lo cho người dân. Cùng với đón nhận niềm vui ấy, chúng tôi còn nhận được không ít tin nhắn cảm ơn, chia sẻ của độc giả và nhiều hộ dân vì đã giúp họ nói lên tiếng nói của mình. Đó chính là niềm vui, là động lực để những người làm báo tiếp tục mạnh dạn đấu tranh chống lại những sai trái, tiêu cực, bảo vệ công lý và lợi ích chính đáng của cộng đồng.

Minh Linh