Bảo vật quốc gia Tượng Phật Mẫu Man Nương được thờ tại chùa Tổ.

Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với Tượng Phật Mẫu Man Nương do Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ phường Song Liễu tổ chức chiều 22/5 tại di tích Quốc gia chùa Tổ.

Cùng dự có các đồng chí: Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Đào Quang Khải, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo Cục Di sản văn hóa, các sở, ban, ngành của tỉnh; đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bắc Ninh cùng đông đảo tăng, ni, phật tử và Nhân dân địa phương.

Đại biểu dâng hương trước Tượng Phật Mẫu Man Nương tại chùa Tổ.

Tượng Phật Mẫu Man Nương có niên đại khoảng thế kỷ XVIII gắn liền với huyền tích Phật Mẫu Man Nương - nhân vật trung tâm của tín ngưỡng Tứ Pháp, một biểu tượng văn hóa đặc sắc thể hiện sự giao thoa giữa Phật giáo du nhập từ Ấn Độ với tín ngưỡng bản địa của cư dân nông nghiệp vùng châu thổ sông Hồng.

Đại biểu và các phật tử, Nhân dân dự lễ đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với Tượng Phật Mẫu Man Nương tại chùa Tổ.

Pho tượng được tạo tác bằng gỗ, phủ sơn son đỏ trong tư thế tọa thiền trên tòa sen, mang vẻ đẹp nữ tính, khỏe khoắn và giàu tính biểu cảm. Điểm đặc biệt là tượng không mặc pháp y, thể hiện dấu ấn tín ngưỡng dân gian và triết lý gắn với tín ngưỡng cầu mưa của cư dân nông nghiệp cổ.

Theo các nhà nghiên cứu, đây là hiện vật độc bản, không có phiên bản thứ hai trong hệ thống di tích hiện nay, có giá trị đặc biệt trong nghiên cứu lịch sử hình thành và phát triển của Phật giáo Việt Nam cũng như tín ngưỡng Tứ Pháp vùng Dâu - Luy Lâu.

Ngày 3/2/2026, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 236 công nhận Tượng Phật Mẫu Man Nương là Bảo vật quốc gia, ghi nhận giá trị đặc biệt tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật và tín ngưỡng gắn với vùng Dâu - Luy Lâu, cái nôi của Phật giáo Việt Nam.

Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương trao Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với Tượng Phật Mẫu Man Nương cho đại diện lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh, phường Song Liễu và chùa Tổ.

Tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương trao Bằng công nhận Bảo vật quốc gia Tượng Phật Mẫu Man Nương cho đại diện lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh, phường Song Liễu và chùa Tổ.

Phát biểu tại đây, đồng chí Hoàng Đạo Cương khẳng định pho tượng mang giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, mỹ thuật và tín ngưỡng; là minh chứng sinh động cho quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa và sự phát triển của Phật giáo Việt Nam tại trung tâm Phật giáo Dâu - Luy Lâu. Nghệ thuật tạo hình của pho tượng thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa ảnh hưởng mỹ thuật Phật giáo Ấn Độ với yếu tố văn hóa bản địa Việt Nam.

Đồng chí Nguyễn Hồng Thái tặng hoa chúc mừng phường Song Liễu và chùa Tổ đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với Tượng Phật Mẫu Man Nương.

Lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, đến nay Bắc Ninh có 25 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia. Đây là nguồn tài sản văn hóa vô giá, không chỉ có ý nghĩa đối với địa phương mà còn là bộ phận quan trọng cấu thành di sản văn hóa dân tộc.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị các bảo vật quốc gia trong thời gian tới, đồng chí đề nghị tỉnh Bắc Ninh khẩn trương rà soát, hoàn thiện và tổ chức thực hiện đầy đủ phương án bảo vệ đặc biệt đối với từng bảo vật theo quy định; tăng cường phân định trách nhiệm quản lý, nâng cao sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, ngành văn hóa và các cơ quan, đơn vị trực tiếp lưu giữ hiện vật.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý di sản; xây dựng cơ sở dữ liệu số, thực hiện kiểm kê định kỳ, theo dõi thường xuyên tình trạng bảo quản bảo vật quốc gia; tuyệt đối tránh tình trạng can thiệp tùy tiện làm ảnh hưởng đến giá trị gốc của hiện vật.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương phát biểu chúc mừng tỉnh Bắc Ninh, phường Song Liễu và chùa Tổ đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với Tượng Phật Mẫu Man Nương.

Đồng chí đề nghị Bắc Ninh chú trọng phát huy giá trị bảo vật quốc gia theo hướng bền vững, hài hòa giữa bảo tồn và khai thác giá trị văn hóa; đưa các bảo vật trở thành nguồn lực phục vụ giáo dục truyền thống, nghiên cứu khoa học, quảng bá hình ảnh quê hương và phát triển du lịch văn hóa.

Cùng với đó, tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ về trách nhiệm gìn giữ, bảo vệ di sản văn hóa dân tộc; huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa gắn với bảo tồn di sản.

Đồng chí Nguyễn Văn Thược phát biểu tại lễ đón nhận.

Bày tỏ lời cảm ơn, đồng chí Nguyễn Văn Thược, Bí thư Đảng ủy phường Song Liễu nhấn mạnh: Tượng Phật Mẫu Man Nương được công nhận Bảo vật quốc gia là niềm vinh dự lớn lao của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân phường đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm lớn trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Đảng ủy phường sẽ tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong công tác quản lý, bảo vệ di sản; phối hợp với các ngành chức năng xây dựng quy chế bảo vệ nghiêm ngặt, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho bảo vật quốc gia. Phường cũng quán triệt phương châm “bảo tồn gắn với phát triển”, tập trung đầu tư, tôn tạo cảnh quan khu di tích chùa Tổ theo đúng quy hoạch, giữ gìn tính nguyên trạng và nâng tầm giá trị di sản.

Tiết mục nghệ thuật tại lễ đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với Tượng Phật Mẫu Man Nương.

Cùng với đó, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ về ý nghĩa lịch sử, văn hóa tâm linh của bảo vật; nâng cao ý thức trách nhiệm trong gìn giữ, bảo tồn di sản.

Địa phương cũng tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, huy động các nguồn lực xã hội hóa phục vụ công tác bảo tồn, phát huy giá trị bảo vật và các di sản văn hóa trên địa bàn; tăng cường truyền thông, quảng bá nhằm lan tỏa sâu rộng giá trị của Bảo vật quốc gia tới đông đảo Nhân dân và du khách.

Bắc Ninh: Tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương chùa Tổ được công nhận bảo vật quốc gia

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính ký Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 03/02/2026 về việc công nhận bảo vật quốc gia (Đợt 14). Tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương chùa Tổ, niên đại thế kỷ XVIII, hiện lưu giữ tại chùa Phúc Nghiêm (chùa Tổ), phường Song Liễu, tỉnh Bắc Ninh là một trong những bảo vật được công nhận đợt này.

Bảo vật quốc gia và hành trình lan tỏa giá trị di sản

Quốc huy là một biểu tượng thiêng liêng và tự hào của dân tộc, thể hiện khát vọng mạnh mẽ về nền hòa bình, độc lập, tự do và mong muốn xây dựng một đất nước phồn vinh, phát triển sánh vai cùng bạn bè quốc tế.