Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh đánh dấu một bước ngoặt lịch sử cho vùng đất Kinh Bắc. Trả lời phỏng vấn Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh, đồng chí Phạm Hoàng Sơn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh đã chia sẻ về những cơ hội, định hướng và trách nhiệm của Bắc Ninh trên hành trình xây dựng một thành phố xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc.

Thưa đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh, Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử đối với quê hương Kinh Bắc. Xin đồng chí cho biết, sự kiện này mở ra vị thế, không gian và cơ hội phát triển mới như thế nào cho Bắc Ninh?

Đồng chí Phạm Hoàng Sơn: Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh là một dấu mốc đặc biệt quan trọng trong tiến trình phát triển của địa phương, là kết quả của quá trình các tầng lớp Nhân dân, nhiều thế hệ lãnh đạo, cán bộ, đảng viên và cộng đồng doanh nghiệp Bắc Ninh đã bền bỉ xây dựng, vun đắp. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa vị hành chính, mà quan trọng hơn là mở ra một không gian phát triển mới, với yêu cầu và tầm nhìn mới. Việc hình thành thành phố Bắc Ninh tạo điều kiện để tổ chức lại không gian phát triển, tăng cường liên kết giữa các khu vực, các trung tâm đô thị, công nghiệp, dịch vụ và nông nghiệp, kết nối đồng bộ hơn hệ thống hạ tầng giao thông, đô thị và các không gian kinh tế.

Vị thế là thành phố cũng tạo điều kiện để Bắc Ninh phát huy mạnh hơn vai trò một cực tăng trưởng của vùng Thủ đô và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ; tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu. Nhưng tôi cho rằng, điều quan trọng nhất là chúng ta phải nhìn nhận danh hiệu, vị thế mới không phải là đích đến, mà là “điểm khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới”. Khi trở thành thành phố, Bắc Ninh cần phát triển với tiêu chuẩn, năng lực cạnh tranh cao hơn và chất lượng sống của người dân cũng phải được nâng lên tương xứng.

Không gian mới phải được chuyển hóa thành giá trị mới; vị thế mới phải được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh mới và cuối cùng tất cả những thay đổi đó phải được thể hiện bằng kết quả cụ thể trong đời sống của người dân và hoạt động của doanh nghiệp.

Bắc Ninh sẽ triển khai những giải pháp cụ thể nào để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng thành phố xanh, thông minh, hiện đại, đậm đà bản sắc Kinh Bắc; đồng thời chuyển mạnh mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, với trọng tâm là công nghiệp bán dẫn, vi mạch và trí tuệ nhân tạo?

Đồng chí Phạm Hoàng Sơn: Bắc Ninh đã hình thành một nền công nghiệp có mức độ hội nhập quốc tế cao, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử, công nghệ cao. Đây là lợi thế rất lớn, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải chuyển từ lợi thế về quy mô sản xuất sang lợi thế về công nghệ, năng suất, giá trị gia tăng và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các doanh nghiệp nội địa.

Trong giai đoạn tới, Bắc Ninh kiên trì quan điểm “không đánh đổi chất lượng và tính bền vững để chạy theo tăng trưởng đơn thuần”. Tăng trưởng phải dựa nhiều hơn vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả sử dụng đất, năng lượng, hạ tầng. Bắc Ninh xác định công nghiệp bán dẫn, vi mạch, điện tử, trí tuệ nhân tạo và các ngành công nghệ mới là những hướng ưu tiên.

Tuy nhiên, chúng ta không chỉ đặt mục tiêu thu hút một số doanh nghiệp lớn, mà phải từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp và đổi mới sáng tạo. Cùng với đó là phát triển mạnh hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng phục vụ quản trị đô thị thông minh. Một thành phố thông minh trước hết không phải là thành phố có thật nhiều công nghệ, mà là thành phố sử dụng công nghệ để quản lý tốt hơn, phục vụ người dân tốt hơn và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.

Đối với không gian đô thị, Bắc Ninh chú trọng phát triển theo hướng xanh, hiện đại nhưng không đồng nhất hiện đại với bê tông hóa. Đô thị Bắc Ninh phải có hệ thống giao thông thuận lợi, không gian xanh, mặt nước, các thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế, bảo đảm khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và chất lượng môi trường. Mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi mô hình tăng trưởng là tạo ra một nền kinh tế có năng suất cao hơn, giá trị gia tăng lớn, khả năng chống chịu tốt và tạo ra những việc làm có chất lượng cao hơn cho người dân Bắc Ninh.

Hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, nâng cao chất lượng đô thị và xây dựng một số xã trở thành phường đòi hỏi nguồn lực đầu tư rất lớn. Bắc Ninh sẽ ưu tiên những lĩnh vực nào và huy động, phân bổ nguồn lực ra sao để phát triển đồng bộ, thu hẹp khoảng cách giữa đô thị với nông thôn, miền núi?

Đồng chí Phạm Hoàng Sơn: Hạ tầng sẽ là một trong những đột phá quan trọng của giai đoạn phát triển mới. Tuy nhiên, đầu tư hạ tầng không thể dàn trải mà phải có trọng tâm, trọng điểm, tạo được khả năng kết nối và lan tỏa phát triển.

Trước hết là hạ tầng giao thông chiến lược, kết nối các trung tâm đô thị, khu công nghiệp, cảng, sân bay, trung tâm logistics và các đầu mối giao thông quốc gia. Cùng với giao thông là hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu, hạ tầng điện, nước, xử lý nước thải, chất thải và các thiết chế xã hội thiết yếu.

Thứ hai là tập trung nâng cao chất lượng các khu vực đô thị hiện hữu, đồng thời chuẩn bị điều kiện để một số khu vực nông thôn có đủ tiêu chuẩn phát triển thành phường. Quá trình đô thị hóa phải đi cùng với nâng cao chất lượng sống, chứ không đơn thuần là thay đổi tên gọi hay địa giới hành chính.

Thứ ba, dành nguồn lực thích đáng cho khu vực nông thôn, miền núi, vùng còn khó khăn. Một thành phố phát triển bền vững phải bảo đảm sự phát triển hài hòa giữa các khu vực, để người dân dù ở đô thị hay nông thôn đều được tiếp cận tốt hơn với giáo dục, y tế, giao thông, nước sạch, môi trường và các dịch vụ công. Về nguồn lực, ngân sách nhà nước sẽ giữ vai trò dẫn dắt đối với các công trình hạ tầng thiết yếu, có tính chiến lược. Bắc Ninh sẽ huy động mạnh hơn nguồn lực xã hội thông qua hợp tác công - tư, thu hút đầu tư tư nhân và các hình thức hợp tác phù hợp khác.

Quan điểm là “nguồn lực phải được phân bổ theo hiệu quả và mức độ lan tỏa”, không theo tư duy chia đều. Mỗi dự án đầu tư phải trả lời được câu hỏi: Công trình này tạo thêm năng lực phát triển gì cho địa phương, phục vụ bao nhiêu người dân, doanh nghiệp và có tạo động lực cho khu vực xung quanh hay không?

Đô thị hóa nhanh sẽ làm thay đổi sâu sắc không gian làng xã và đời sống cộng đồng. Bắc Ninh sẽ làm gì để bảo tồn các di sản văn hóa và nếp sống Kinh Bắc; biến chiều sâu văn hiến thành nguồn lực cho sự phát triển của thành phố?

Đồng chí Phạm Hoàng Sơn: Bắc Ninh có một tài sản mà không phải địa phương nào cũng có. Đó là cái nôi của người Việt cổ, là địa phương chiều sâu lịch sử, văn hiến và cách mạng. Trong quá trình đô thị hóa, nếu chỉ quan tâm đến những công trình mới mà làm mất đi những giá trị cũ thì chúng ta sẽ đánh mất một phần bản sắc của chính mình. Vì vậy, quan điểm của Bắc Ninh là “bảo tồn để phát triển và phát triển để bảo tồn”. Bắc Ninh sẽ tiếp tục rà soát, bảo vệ các di tích, không gian văn hóa, làng cổ, làng nghề, các giá trị văn hóa phi vật thể, đồng thời quan tâm bảo tồn cảnh quan, không gian sinh thái gắn với các di sản. Đặc biệt tránh tình trạng đô thị hóa làm chia cắt hoặc làm biến dạng những không gian văn hóa vốn đã hình thành qua nhiều thế hệ.

Một hướng quan trọng là gắn văn hóa với du lịch, dịch vụ và kinh tế sáng tạo. Quan họ Bắc Ninh, các di sản, lễ hội, làng nghề, ẩm thực và những câu chuyện lịch sử của vùng Kinh Bắc cần được chuyển hóa thành những sản phẩm văn hóa - du lịch có chất lượng, có khả năng tạo sinh kế cho người dân. Đồng thời, làm tốt việc truyền dạy văn hóa cho thế hệ trẻ. Một thành phố hiện đại nhưng người trẻ không hiểu quê hương mình, không biết những làn điệu dân ca, những câu chuyện lịch sử và những giá trị văn hóa của vùng đất mình đang sống thì đó chưa phải là một sự phát triển trọn vẹn.

Chúng tôi mong muốn hình ảnh Bắc Ninh trong tương lai sẽ không phải là một đô thị hiện đại giống với bất kỳ đô thị nào khác, mà là một đô thị hiện đại “có bản sắc riêng - bản sắc của vùng đất Kinh Bắc”.

Trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực quản trị và chất lượng phục vụ. Bắc Ninh sẽ đổi mới phương thức điều hành, xây dựng chính quyền số và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ như thế nào; người dân, doanh nghiệp có thể kỳ vọng những chuyển biến cụ thể nào trong giai đoạn đầu?

Đồng chí Phạm Hoàng Sơn: Một vị thế mới mà phương thức quản trị vẫn như cũ thì sẽ không thể tạo ra một giai đoạn phát triển mới. Vì vậy, cùng với đầu tư hạ tầng và phát triển kinh tế, Bắc Ninh sẽ đặc biệt chú trọng đổi mới quản trị.

Trước hết, chính quyền phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ và kiến tạo phát triển. Mọi quy trình xử lý công việc phải hướng tới mục tiêu rõ hơn, nhanh hơn, minh bạch hơn và giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Chuyển đổi số phải đi vào thực chất. Người dân cần một chính quyền mà họ có thể thực hiện thủ tục thuận lợi, theo dõi được tiến độ và nhận kết quả mà không phải đi lại nhiều lần. Doanh nghiệp cần môi trường mà các vấn đề được tiếp nhận và xử lý nhanh, đúng thẩm quyền, đúng thời hạn.

Bắc Ninh sẽ tiếp tục đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Một bộ máy tốt không chỉ được đánh giá bằng số lượng văn bản ban hành mà phải bằng kết quả giải quyết công việc và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Bắc Ninh sẽ tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực, có trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, đồng thời tăng cường kỷ luật, kỷ cương và kiểm soát quyền lực.

Nhân dịp này, đồng chí muốn gửi thông điệp gì tới cán bộ, đảng viên, Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp Bắc Ninh?

Đồng chí Phạm Hoàng Sơn: Chúng tôi muốn gửi tới cán bộ, đảng viên, Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp một thông điệp ngắn gọn: “Chúng ta có quyền tự hào về chặng đường đã đi qua, song càng phải có trách nhiệm hơn, nỗ lực hơn, phấn đấu nhiều hơn cho các mục tiêu phía trước”.

Việc thành lập thành phố Bắc Ninh là niềm tự hào lớn, nhưng đồng thời cũng là lời nhắc nhở về trách nhiệm. Bắc Ninh bước vào một giai đoạn mà mọi tiêu chuẩn về phát triển, quản trị, môi trường, hạ tầng và chất lượng sống đều phải được đặt ở mức cao hơn. Chúng tôi mong mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao trách nhiệm, gần dân và sát việc; mỗi người dân tiếp tục đồng hành, đóng góp và cùng giữ gìn những giá trị tốt đẹp của quê hương; cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục tin tưởng, đầu tư lâu dài, cùng chính quyền xây dựng một môi trường kinh doanh năng động, minh bạch và cạnh tranh.

Chúng ta cũng phải luôn nhớ rằng Bắc Ninh phát triển hôm nay là nhờ nền tảng mà các thế hệ đi trước đã tạo dựng. Vì vậy, phát triển nhanh phải đi cùng phát triển bền vững; hiện đại hóa phải đi cùng gìn giữ bản sắc; tăng trưởng kinh tế phải đi cùng nâng cao chất lượng sống và mọi thành quả phát triển cuối cùng phải hướng tới người dân.

Với truyền thống của vùng đất Kinh Bắc, với nền tảng đã được tạo dựng và với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân, chúng tôi tin tưởng Bắc Ninh sẽ bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế tự tin, chủ động và khát vọng lớn hơn; xây dựng một thành phố Bắc Ninh “xanh hơn, thông minh hơn, hiện đại hơn, giàu bản sắc hơn và đáng sống hơn”. Đó cũng là trách nhiệm của chúng ta đối với quê hương Kinh Bắc hôm nay và với các thế hệ mai sau.

Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!