Khảo sát một số công trình đang thi công trên địa bàn TP Bắc Giang, chúng tôi chứng kiến nhiều người lao động mặc quần đùi, áo cộc, không mũ, không giày, không dây đai an toàn vắt vẻo làm việc trên cao như đang "diễn xiếc". 

Quan sát tại công trình xây dựng bể bơi Bốn mùa do Công ty cổ phần Thương mại Tuấn Mai làm chủ đầu tư, nhiều công nhân thi công cách mặt đất hơn 10m nhưng không có biện pháp bảo vệ. Khi được hỏi vì sao không chấp hành quy định ATLĐ, một công nhân thật thà cho biết: Do trời nắng nóng, lại không bị ai kiểm tra, nhắc nhở nên tiện sao làm vậy. 

Ông Nguyễn Văn Thạo, Trưởng phòng Quản lý đô thị TP Bắc Giang cho biết, hằng năm, UBND thành phố đều có văn bản hướng dẫn, yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị thi công bảo đảm các biện pháp ATLĐ trên công trình. Thành phố cũng thường xuyên thành lập các tổ công tác liên ngành kiểm tra, nhắc nhở các đơn vị thực hiện đầy đủ quy định nhưng nhiều đơn vị tái diễn vi phạm, ý thức chấp hành nội quy của người lao động còn kém. 

Tại một số công trình xây dựng nhà ở dân cư, thay vì vận chuyển nguyên vật liệu bằng dòng dọc, công nhân tung gạch, ngói từ tầng dưới lên tầng trên khiến ai đi qua cũng phải dè chừng. Tại dự án xây hội trường lớn và nhà truyền thống huyện Lạng Giang do Ban Quản lý dự án xây dựng huyện đại diện chủ đầu tư, một số người từ tầng hai ném cây, đồ đạc xuống phía dưới, nhiều công nhân không sử dụng dụng cụ bảo đảm ATLĐ.

Ông Vũ Danh Tuyên, Phó trưởng Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Lạng Giang cho biết: "Trên địa bàn huyện hiện có hơn 20 doanh nghiệp và hàng chục nhóm thợ hoạt động trong lĩnh vực xây dựng nhưng chủ yếu là đơn vị có năng lực yếu, thường xuyên sử dụng lao động tự do, mang tính thời vụ. Mặc dù chúng tôi đã tích cực tuyên truyền, kiểm tra, nhắc nhở nhưng rất ít doanh nghiệp chấp hành nghiêm túc quy định về ATLĐ”. 

Năm 2013, trên địa bàn tỉnh, tai nạn tại công trình xây dựng đã làm 5 người chết, 4 người bị thương. Gây thiệt hại nặng nề là vụ tai nạn tại công trình xây dựng Chi cục Thuế huyện Yên Dũng; trạm trộn bê tông tại xã Nội Hoàng (Yên Dũng) của Công ty cổ phần Bê tông Hà Thành; công trình lắp đặt phễu ống khói của Công ty TNHH một thành viên Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc, xây dựng nhà ở dân dụng tại thôn Tiền, xã Đại Lâm (Lạng Giang).  

Từ đầu năm đến nay, thông qua kiểm tra chuyên ngành, Sở Xây dựng đã phát hiện, xử phạt hai đơn vị gồm: Công ty TNHH Xây lắp và tư vấn xây dựng Thanh Lâm (phường Trần Phú, TP Bắc Giang) - đơn vị thi công Dự án Bệnh viện Y học cổ truyền Lan Q không có biện pháp bảo đảm ATLĐ; Liên danh Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC - Công ty TNHH một thành viên và Công ty cổ phần tư vấn thiết kế công nghệ xây dựng, địa chỉ số 27, đường Huỳnh Thúc Kháng, quận Đống Đa (Hà Nội) - nhà thầu thi công Dự án mở rộng Bệnh viện Sản - Nhi do không trang bị đầy đủ dụng cụ bảo hộ cho người lao động. Mỗi đơn vị bị  xử phạt 20 triệu đồng. 

Ông Vi Thanh Quyền, Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho biết: "Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên là do người lao động chủ quan, cho rằng bản thân đã có nhiều năm kinh nghiệm, TNLĐ không thể xảy đến với mình, sử dụng dụng cụ bảo hộ theo kiểu đối phó. Do kinh tế khó khăn, một số nhà thầu cắt giảm thiết bị, vật dụng bảo hộ lao động để tiết kiệm chi phí thi công. Nhiều đơn vị xây dựng không chú trọng đào tạo đội ngũ thợ thi công lành nghề mà chủ yếu sử dụng lực lượng lao động thời vụ nên tính chuyên nghiệp không cao, dễ dẫn tới rủi ro...".

Thi công trên cao mà không có biện pháp bảo đảm an toàn là thực trạng đáng báo động hiện nay, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra TNLĐ. Để giải quyết triệt để tình trạng này cần sự vào cuộc tích cực của các sở, ngành, đơn vị quản lý xây dựng chuyên ngành. Chính các chủ đầu tư cần tăng cường kiểm tra, giám sát đơn vị thi công thực hiện nghiêm quy định về ATLĐ, nâng cao ý thức của người lao động…