Bắc Ninh: Phát huy tinh thần sáng tạo từ cộng đồng
BẮC NINH - Trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đổi mới sáng tạo không chỉ là nhiệm vụ riêng của các phòng thí nghiệm hay viện nghiên cứu chuyên sâu mà đã lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội. Tại Bắc Ninh, từ đội ngũ trí thức, cán bộ, kỹ sư đến công nhân, nông dân, học sinh…, tinh thần sáng tạo đang được khơi dậy mạnh mẽ, trở thành nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Những sáng kiến hữu ích
Trong guồng quay công việc ngày càng lớn của bộ máy hành chính, nhiều cán bộ trẻ đã chủ động tìm lời giải bằng công nghệ. Anh Nguyễn Giang Tuấn, cán bộ Trung tâm Khoa học Công nghệ và Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ là một trong những điển hình khi sớm tiếp cận và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công việc. Từ thực tiễn xử lý hồ sơ, văn bản, anh đã xây dựng “Trợ lý ảo AI” hỗ trợ cán bộ tra cứu thông tin, xử lý văn bản, tự động hóa quy trình làm việc. “Sổ tay AI” do anh biên soạn trở thành tài liệu hữu ích, giúp cán bộ, công chức từng bước làm chủ công nghệ mới.
![]() |
|
Sinh viên Trường Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang giới thiệu các sản phẩm công nghệ. |
Qua đánh giá, các giải pháp này không chỉ nâng cao hiệu suất làm việc mà còn góp phần xây dựng môi trường hành chính hiện đại, minh bạch, chuyên nghiệp, phù hợp với yêu cầu xây dựng chính quyền số.
Chia sẻ về động lực sáng tạo, anh Nguyễn Giang Tuấn cho biết: "Mục tiêu của tôi là lan tỏa những tiện ích mà AI mang lại thông qua các lớp tập huấn, trao đổi nghiệp vụ. Hiện nay, tôi vẫn tiếp nhận phản hồi của người dùng và hoàn thiện "Trợ lý ảo AI" cũng như nâng cấp phiên bản của "Sổ tay AI" để đây thực sự là công cụ đắc lực cho cán bộ, công chức".
Tinh thần sáng tạo còn được nuôi dưỡng ngay từ lứa tuổi học sinh. Đơn cử như dự án “Chế tạo vật liệu hút ẩm từ lõi cây sắn” của nhóm học sinh Trường Tiểu học Phồn Xương, xã Yên Thế là minh chứng sinh động. Xuất phát từ thực tế địa phương, nơi cây sắn được trồng phổ biến nhưng phần thân thường bị bỏ phí, các em đã nghiên cứu, tận dụng lõi sắn để tạo ra sản phẩm hút ẩm hiệu quả, thân thiện với môi trường.
Qua nhiều lần thử nghiệm, sản phẩm hoàn thiện có khả năng hút ẩm tương đương hàng hóa trên thị trường nhưng giá thành rẻ hơn nhiều lần. Không chỉ dừng ở ý tưởng, sản phẩm bước đầu được ứng dụng tại một số hộ dân, hợp tác xã, mở ra hướng đi mới trong bảo quản nông sản.
Trong lĩnh vực sản xuất, nhiều nông dân hằng ngày bám đồng ruộng cũng có sáng kiến giúp nâng cao năng suất. Đó là ông Nguyễn Đức Thành, xã Nhã Nam với giải pháp “Khung định hình đa năng cho gieo cấy lúa hàng rộng - hàng hẹp”. Khung định hình có thể điều chỉnh linh hoạt các thông số hàng rộng hoặc hàng hẹp, phù hợp với nhiều loại giống lúa và điều kiện canh tác. Thiết bị chi phí thấp, bảo đảm khoảng cách cây, hàng chuẩn, tăng độ thông thoáng, qua đó hạn chế sâu bệnh và nâng cao năng suất trên một đơn vị diện tích.
Chị Vũ Thị Phương, xã Kép có sáng kiến cải tiến máy sấy lạnh trong chế biến dứa, giúp giữ nguyên màu sắc, hương vị và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm, giảm tiêu hao năng lượng, rút ngắn thời gian chế biến.
Tạo “hệ sinh thái” sáng tạo
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt cho phát triển. Những năm qua, tỉnh Bắc Ninh đã từng bước hình thành “hệ sinh thái sáng tạo” thông qua việc tổ chức các hội thi, giải thưởng như Sáng tạo kỹ thuật, Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng, Tin học trẻ, Ý tưởng khởi nghiệp…
Qua đó, nhiều ý tưởng được phát hiện, hỗ trợ hoàn thiện và đưa vào ứng dụng trong thực tiễn. Sự xuất hiện ngày càng nhiều những sáng kiến từ cơ sở cho thấy sức sáng tạo trong Nhân dân đang được khơi dậy.
| Năm 2025, Hội đồng Sáng kiến tỉnh đánh giá, công nhận hiệu quả áp dụng và khả năng nhân rộng đối với 310 sáng kiến ở tất cả các ngành, lĩnh vực. Ngoài ra, toàn tỉnh có 34 sáng chế, 14 giải pháp hữu ích được Cục Sở hữu trí tuệ công nhận. |
Việc ứng dụng công nghệ vào học tập, lao động và quản lý đang trở thành xu hướng chủ đạo. Từ học sinh, sinh viên đến cán bộ, công chức, người lao động… đều chủ động tiếp cận, làm chủ các công cụ số, phần mềm chuyên dụng để giải quyết các vấn đề cụ thể. Song song với đó, phong trào thi đua “lao động giỏi, lao động sáng tạo” tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ trong doanh nghiệp. Mỗi năm có hàng trăm sáng kiến được áp dụng, góp phần nâng cao năng suất.
Công ty cổ phần May xuất khẩu Hà Phong là một trong những đơn vị tiêu biểu. Với gần 8 nghìn công nhân, mỗi năm doanh nghiệp có từ 120 đến 150 sáng kiến được áp dụng, giá trị làm lợi hàng tỷ đồng. Để khuyến khích người lao động, Công ty đã ban hành cơ chế khen thưởng cụ thể, với mức thưởng từ 10 đến 100 triệu đồng cho mỗi sáng kiến.
Theo bà Vũ Thị Thanh Hà, Chủ tịch Công đoàn Công ty, để phong trào đi vào thực chất, doanh nghiệp gắn thi đua với nhiệm vụ sản xuất. Người lao động có sáng kiến đều được ghi nhận xứng đáng, từ đó tạo động lực để họ tiếp tục đổi mới, sáng tạo.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, số lượng sáng kiến đề xuất của tỉnh Bắc Ninh ngày càng tăng qua từng năm. Năm 2025, Hội đồng Sáng kiến tỉnh đánh giá, công nhận hiệu quả áp dụng và khả năng nhân rộng đối với 310 sáng kiến ở tất cả các ngành, lĩnh vực. Ngoài ra, toàn tỉnh có 34 sáng chế, 14 giải pháp hữu ích được Cục Sở hữu trí tuệ công nhận.
Để tiếp tục nuôi dưỡng và lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa tinh thần đổi mới sáng tạo, thời gian tới, tỉnh tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong tất cả các lĩnh vực; tạo môi trường thuận lợi để các ý tưởng sáng tạo được ươm mầm, thử nghiệm và nhân rộng. Đẩy mạnh đầu tư hạ tầng số, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức, người lao động và thế hệ trẻ.
Tiếp tục triển khai các phong trào thi đua lao động sáng tạo theo hướng thiết thực, gắn với nhiệm vụ chính trị và yêu cầu sản xuất, kinh doanh; có cơ chế khen thưởng, tôn vinh kịp thời, minh bạch, tạo động lực cho những cá nhân dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới. Tăng cường kết nối giữa Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp.
Khi những “hạt giống sáng tạo” tiếp tục được vun trồng bằng cơ chế phù hợp và môi trường cởi mở, Bắc Ninh không chỉ tạo ra những giá trị mới cho phát triển kinh tế - xã hội mà còn từng bước hình thành nền tảng tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và con người.
Bắc Ninh















Ý kiến bạn đọc (0)