Bắc Ninh: Phát triển vườn cây ăn quả đa giá trị

Thứ 5: 10:07 ngày 07/05/2026

BẮC NINH - Nhờ áp dụng các biện pháp trồng trọt tiên tiến theo hướng hữu cơ, liên kết sản xuất kinh tế vườn, nhất là các vườn cây ăn quả trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Việc gắn kết phát triển nông nghiệp với du lịch sinh thái không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tạo diện mạo mới, hiện đại cho khu vực nông thôn.

Những tỷ phú nông dân

Tại các địa phương, người dân đã chủ động tiếp cận chính sách hỗ trợ để phát triển mạnh các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao. Trên khu vườn rộng 7 nghìn m² tại thôn Họ, xã Kiên Lao, hộ ông Lý Văn Dân đầu tư hệ thống tưới, tiêu hiện đại cho hơn 200 gốc vải thiều.

Nông dân thôn Họ, xã Kiên Lao chăm sóc vải thiều.

Để đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Australia, ông Dân ưu tiên canh tác hữu cơ, sử dụng chế phẩm sinh học để bảo đảm sản phẩm nông nghiệp sạch. Năm nay, vườn vải của gia đình dự kiến thu hoạch 5,6 tấn quả, ông cũng đăng ký tham gia bình chọn "vườn vải đẹp" để thu hút khách tham quan, trải nghiệm.

Tương tự, gia đình ông Lương Văn Tứ, xã Đại Sơn có nguồn thu lớn từ mô hình kinh tế vườn. Với hơn 1 ha trồng hơn 200 cây vải thiều và 150 cây táo theo tiêu chuẩn VietGAP, mỗi năm gia đình ông thu nhập từ 300 - 350 triệu đồng. Hay như vườn cây chuyên trồng cam, quýt trên diện tích hơn 4 ha của gia đình bà Vũ Thị Tân, thôn Bằng Công, xã Kiên Lao. Nhờ áp dụng kỹ thuật thâm canh nên sản lượng cam đạt khoảng 100 tấn/năm, doanh thu từ bán quả và hoạt động du lịch ước đạt khoảng 2,8 - 3 tỷ đồng.

Trên địa bàn tỉnh còn hàng nghìn hộ phát triển vườn cây ăn quả với nhiều loại cây đặc sản như vải thiều, cam, bưởi, ổi, táo, nhãn, na… kết hợp với du lịch trải nghiệm, mang lại giá trị kinh tế lớn, cho nguồn thu tiền tỷ. Đây là minh chứng rõ nét cho việc thay đổi tư duy sản xuất, chú trọng lựa chọn giống có nguồn gốc và trình độ thâm canh bài bản của người nông dân hiện nay.

Kinh tế vườn gắn với du lịch sinh thái

Thực tế tại các xã, phường như Chũ, Phượng Sơn, Nam Dương, Kiên Lao, Sơn Hải, Đại Sơn, Phúc Hòa, Tân Sơn… cho thấy những nhà vườn bạt ngàn cây trái; kinh tế vườn gắn với du lịch sinh thái đang là xu thế phát triển bền vững. Việc cung cấp thêm dịch vụ du lịch trải nghiệm đã giúp người dân đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao giá trị nông sản.

Du khách check - in vườn vải thiều của Hợp tác xã Thương mại du lịch Trù Hựu (phường Chũ).

Để cụ thể hóa định hướng này và lan tỏa phong trào, tính đến đầu tháng 5, cơ quan chức năng cùng các địa phương đã lựa chọn được 117 vườn vải đủ điều kiện tham gia bình chọn "vườn vải đẹp". Hiện tại, cơ quan chức năng đang trình UBND tỉnh công nhận trước ngày 30/5 để tăng cường kết nối tiêu thụ sản phẩm, thu hút doanh nghiệp và du khách đến trải nghiệm, qua đó nâng cao hơn nữa giá trị của vải thiều Bắc Ninh.

Đánh giá về hiệu quả thực tiễn từ cơ sở, ông Đinh Văn Phương, Trưởng phòng Kinh tế xã Kiên Lao cho biết: "Phát triển kinh tế vườn, trang trại trên địa bàn đã góp phần quan trọng trong việc cải thiện đời sống Nhân dân. Nhiều mô hình ứng dụng hệ thống tưới bán tự động, tự động đến từng gốc cây, giúp chủ vườn chủ động quản lý nguồn nước, tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả sản xuất.

Đồng thời tham gia chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch sinh thái để thu hút du khách trong nước và quốc tế đến trải nghiệm, tham quan". Bên cạnh yếu tố quy trình chăm sóc, nâng chất lượng sản phẩm, nhiều nhà vườn còn quan tâm thảm bê tông lối đi lại trong vườn, bổ sung logo, biển chỉ dẫn, thiết kế không gian cho du khách check- in, lưu giữ những hình ảnh đẹp.

Hình thành các chuỗi liên kết bền vững

Theo thống kê từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh có 30 nghìn ha trồng vải thiều; 5,4 nghìn ha bưởi; 2,7 nghìn ha cam; ngoài ra còn hàng nghìn ha trồng na, ổi, táo, nhãn, dứa, thanh long… Các địa phương đã xây dựng hơn 1,6 nghìn cơ sở ứng dụng công nghệ cao. Nông dân chú trọng lựa chọn giống chất lượng, mở rộng quy trình sản xuất tiên tiến (VietGap, GlobalGap, hữu cơ) giúp tăng năng suất, chất lượng đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

Năm 2026, toàn tỉnh có 21 vườn vải tham gia liên kết với các doanh nghiệp để xuất khẩu sang Mỹ, Nhật Bản, Thái Lan, Australia… Các dự án này góp phần hình thành vùng sản xuất tập trung, nâng cao nhận thức của người dân về sản xuất theo chuỗi giá trị và tuân thủ quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt. Đồng thời, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân khu vực nông thôn.

Toàn tỉnh có 30 nghìn ha trồng vải thiều; 5,4 nghìn ha bưởi; 2,7 nghìn ha cam; ngoài ra còn hàng nghìn ha trồng na, ổi, táo, nhãn, dứa, thanh long… Các địa phương đã xây dựng hơn 1,6 nghìn cơ sở sản xuất ứng dụng công nghệ cao.

Theo ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh ban hành nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực. Cụ thể, tại Quy định hỗ trợ về phát triển nông nghiệp, ngành nghề nông thôn trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh tập trung hỗ trợ kinh phí tích tụ ruộng đất; mua sắm máy móc, thiết bị sơ chế, chế biến sản phẩm nông - lâm nghiệp và OCOP. Các hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ tham gia hội chợ triển lãm trong và ngoài nước cũng được chú trọng để khơi thông đầu ra cho nông sản...

Nhờ chú trọng gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch nông thôn, chuyển mạnh tư duy từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang kinh tế nông nghiệp, nên trong năm 2025, sản xuất nông nghiệp vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Giá trị sản xuất trồng trọt đạt 25 nghìn tỷ đồng, tăng 12,3% so với năm 2024. Phát huy lợi thế đó, năm nay, ngành Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hướng dẫn nông dân các địa phương canh tác thâm canh, khai thác đa tầng giá trị vườn trồng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế từ vườn cây ăn quả.

Dương Hoàn - Mai Toan