Làng văn hóa xanh - sạch - đẹp” thôn Quỳnh Sơn, xã Quỳnh Sơn.

Khu dân cư xanh - sạch

Là nơi đầu tiên trong tỉnh phát động phong trào xây dựng “Làng văn hóa xanh - sạch - đẹp”, đến nay thói quen giữ vệ sinh môi trường đường làng, ngõ xóm của người dân Yên Dũng đã đi vào nền nếp. Thôn Hồng Giang, xã Đức Giang có 13 ngõ đều được gắn số và biển tên, trong đó 6 ngõ được đặt tên các Anh hùng liệt sĩ trong thôn nhằm khơi dậy truyền thống uống nước nhớ nguồn cho thế hệ trẻ. 

Trưởng thôn Nguyễn Đăng Lượng cho biết: Dọc tuyến đường làng vào buổi tối được thắp điện sáng bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông và thuận lợi cho người dân đi lại. Nhà nào, nhà ấy bảo nhau tự giác thu dọn sạch sẽ và duy trì đều đặn lịch vệ sinh xóm, ngõ. 

Ở mỗi ngõ có tổ trưởng chịu trách nhiệm đôn đốc, nhắc nhở các hộ làm vệ sinh, thu gom, phân loại rác đúng quy định. Hằng tuần, tổ vệ sinh môi trường thôn đưa xe đến cổng nhà dân chuyển rác đi tiêu hủy xa khu dân cư… Từ những cố gắng đó, nhiều năm qua thôn Hồng Giang đạt danh hiệu làng văn hóa cấp tỉnh.

Bước qua cổng làng thôn Tân Sơn, xã Quỳnh Sơn là vào một không gian xanh - sạch - đẹp với những hàng cây xanh mướt. Từ năm 2007, thực hiện sự chỉ đạo, hướng dẫn của cấp trên, thôn đã xây dựng bãi rác và đề ra nội quy để người dân thu gom rác thải đúng nơi quy định. 

Ngoài tổ vệ sinh của thôn hoạt động hàng ngày, mỗi tháng hai lần các tổ phụ nữ sẽ vệ sinh đường làng, khơi thông mương máng, cống rãnh. Trưởng thôn Tân Sơn Đỗ Huy Dũng cho hay: Năm 2013, thôn khánh thành nhà văn hóa đa năng rộng hơn 300m² trị giá hơn 2 tỷ đồng, chủ yếu do nhân dân đóng góp, ngoài chức năng hội họp, vào các buổi chiều bà con ra nhà văn hóa chơi cầu lông, bóng chuyền rất đông tạo thành phong trào thể thao sôi nổi. 

Nếu trước đây mọi người thường vứt rác thải, nhất là túi ni lông và các vỏ, chai lọ thuốc trừ sâu ra đồng ruộng gây ảnh hưởng môi trường thì nay ý thức của người dân đã thay đổi. Thôn bố trí thùng rác ở một số địa điểm và mọi người tự giác bỏ rác vào đó. Các gia đình tự quyét dọn cổng ngõ, đồng thời mỗi tháng đóng 10 nghìn đồng cho quỹ bảo vệ môi trường để thanh toán thù lao cho nhân công vệ sinh môi trường. 

Quy ước của thôn cũng quy định rõ trách nhiệm của mỗi gia đình trong gìn giữ môi trường xanh - sạch - đẹp và gắn với bình xét công nhận gia đình văn hóa.

Nhân rộng mô hình

Bà Trần Thị Thơm, Phó trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin huyện cho biết: Từ năm 2007, UBND huyện đã chỉ đạo các xã, thị trấn gắn phong trào xây dựng “Làng văn hóa xanh - sạch - đẹp” với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” và nhận được sự ủng hộ tích cực của nhân dân. Đến nay hầu hết các thôn, khu phố trong huyện đã hình thành và duy trì tốt quy định vệ sinh môi trường. 

Hằng năm huyện dành một phần kinh phí trang bị bảo hộ lao động, hóa chất xử lý rác và xe chở rác cho một số địa phương. UBND huyện yêu cầu các xã, thị trấn  quy hoạch lại nghĩa trang nhân dân, hạn chế tình trạng chọn đất đặt mộ tùy tiện. Nhiều thôn đã vận động bà con chuyển mộ từ đất canh tác về nghĩa trang nhân dân. Một số làng có sáng kiến gắn biển số, đặt tên các Anh hùng liệt sĩ cho các ngõ. 

Cùng đó do đời sống kinh tế của người dân ngày được nâng cao nên các gia đình chú trọng hơn đến cải tạo công trình vệ sinh, sửa sang cổng nhà, tường bao. Đến nay toàn huyện thành lập gần 70 tổ thu gom, xử lý rác thải, bố trí 88 bãi rác thải tập trung, gần 90% số hộ được sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh. 

Những nơi có hoạt động bảo vệ môi trường tốt như: Thôn Đông Thượng, Trại Thượng (xã Lãng Sơn); thôn Hồng Giang, Cả Bò (xã Đức Giang); thôn Minh Đạo (Tân An); thôn Đống Cao (xã Tư Mại); thôn Đông Hương, Kem (xã Nham Sơn)... Trong đó đáng chú ý là xã Cảnh Thụy đã thành lập HTX, tổ đội thu gom rác thải và hoàn thiện xây dựng bãi rác tập trung, góp phần bảo đảm vệ sinh, cảnh quan môi trường.

Tuy nhiên theo bà Trần Thị Thơm, để duy trì và thực hiện tốt tiêu chí môi trường, chính quyền địa phương chỉ hỗ trợ một phần, cái chính là ý thức của người dân, sự đi đầu gương mẫu của cán bộ, đảng viên ở cơ sở. Do vậy công tác chỉ đạo, tuyên truyền sẽ được chú trọng hơn nữa. Mặt khác cũng có lúc, có nơi công tác bảo vệ môi trường bị xem nhẹ, nhất là vào ngày mùa hoặc trong thôn có gia đình xây dựng công trình nhà cửa… 

Thời gian tới Phòng Văn hóa và Thông tin huyện sẽ tiếp tục tham mưu với huyện thực hiện các hoạt động thiết thực nhằm đẩy mạnh phong trào này, đưa tiêu chí môi trường bình xét các danh hiệu thi đua, có cơ chế hỗ trợ, khen thưởng khu dân cư tiêu biểu…

Nguyễn Hưởng