Mở rộng không gian đô thị sinh thái

Sau quá trình nỗ lực phát triển, đến nay, toàn tỉnh có 25 đô thị, trong đó 3 đô thị loại II giữ vai trò hạt nhân kinh tế (gồm Bắc Giang, Kinh Bắc, Từ Sơn) cùng 22 đô thị loại III đóng vai trò kết nối vệ tinh. Hệ thống không gian được tái thiết kế theo mô hình đa cực, hình thành các hành lang công nghiệp - đô thị - dịch vụ dọc theo các tuyến quốc lộ 1, 17, 31, 37, 38, vành đai liên kết Vùng Thủ đô...

Khu vực đô thị Kinh Bắc được xây dựng theo hướng xanh, sinh thái. Ảnh: Nguyễn Phương.

Trên cơ sở đó, Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 cùng Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh được phê duyệt đã mở ra thời cơ để địa phương chuyển mình mạnh mẽ, hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố. Đồng chí Nguyễn Việt Hùng, Giám đốc Sở Xây dựng nhấn mạnh, Bắc Ninh đang tập trung cao độ triển khai các chương trình phát triển đô thị đồng bộ, hiện đại; phát triển hạ tầng kỹ thuật gắn với các trục giao thông công cộng lớn (mô hình TOD), lấy bảo vệ sinh thái và hạnh phúc của Nhân dân làm trọng tâm.

Được công nhận là thành phố với tỷ lệ đô thị hóa đạt 60,96%, Bắc Ninh bước vào giai đoạn phát triển theo chiều sâu với hàng loạt đồ án đô thị sinh thái quy mô đang và sắp được triển khai. Điển hình là phân khu 7 thuộc đô thị Bắc Giang (trên địa bàn hai phường Yên Dũng và Tiền Phong) đã được UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 với diện tích gần 2.600 ha. Khu vực này được định hướng phát triển thành đô thị sinh thái đa tiện ích, bảo vệ cảnh quan lâm nghiệp và giữ vai trò là "lá phổi xanh" trọng yếu cho khu vực đô thị...

Tại phường Kinh Bắc và Vũ Ninh, Khu đô thị mới phía Tây Bắc (thành phố Bắc Ninh cũ) với tổng diện tích hơn 277 ha đang được bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đây là khu vực đô thị được định hướng phát triển tích hợp không gian xanh, hạ tầng đồng bộ và công nghệ thông minh nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn đô thị hiện đại của tỉnh. Cùng đó, Đồ án quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới tại khu vực giáp ranh Kinh Bắc - Vũ Ninh, quy mô khoảng 48,5 ha đã được phê duyệt... Việc triển khai các dự án gắn với phát triển đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, công viên, hồ điều hòa, cây xanh và mặt nước sẽ hình thành không gian đô thị sinh thái, tăng khả năng tiêu thoát nước, điều hòa khí hậu và giảm áp lực cho khu vực đô thị hiện hữu.

Khu đô thị Hồng Hạc (phường Song Liễu) có quy mô gần 198 ha, tổng mức đầu tư hơn 27.000 tỷ đồng cơ bản đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật. Dự án cũng dành tới 70% diện tích cho cây xanh, mặt nước, lối đi bộ, đường xe đạp và các trung tâm thương mại, dịch vụ, khu trung tâm văn hóa, giáo dục, y tế..., hứa hẹn sẽ mang lại diện mạo đô thị hoàn toàn mới cho khu vực Thuận Thành và góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội của Bắc Ninh trong tương lai.

Chuyển dịch "xanh” trong hạ tầng và năng lượng

Việc xây dựng đô thị xanh không chỉ dừng lại ở cảnh quan mà gắn liền với chiến lược chuyển đổi công nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn. Toàn bộ các khu công nghiệp mới đều đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chí phát triển bền vững. Trong đó, Khu công nghiệp VSIP dành hơn 15% diện tích cho cây xanh và tuần hoàn nước thải; Khu công nghiệp Nam Sơn - Hạp Lĩnh nâng tỷ lệ cây xanh, mặt nước lên tới 20% theo mô hình “đô thị - công nghiệp - dịch vụ”.

Điểm đột phá thể hiện tầm nhìn của tỉnh là chiến lược phát triển năng lượng tái tạo, giảm phát thải carbon ngay trong lòng các đô thị công nghiệp. Thực hiện định hướng chuyển đổi xanh, UBND tỉnh đã triển khai kế hoạch khuyến khích 217 doanh nghiệp sử dụng điện lớn đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất tối thiểu 515 MW. Đến nay, đã có 58 doanh nghiệp đăng ký phát triển với tổng công suất khoảng 205 MW (đạt 40% chỉ tiêu định hướng giai đoạn đầu).

Tiếp đà chuyển dịch mạnh mẽ này, tỉnh tiếp tục triển khai giai đoạn 2, hướng tới khuyến khích thêm 200 doanh nghiệp tiềm năng phát triển bổ sung tối thiểu khoảng 296,5 MW điện mặt trời mái xưởng. Đây là bước đi tiên phong, biến các nhà xưởng công nghiệp thành những nguồn phát điện sạch, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu Net Zero và giảm áp lực phụ tải điện lưới cho toàn khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Song hành với đó là chiến lược “xanh hóa” giao thông đô thị. Tỉnh đang tích cực thu hút nguồn lực xã hội hóa để phát triển mạng lưới xe buýt năng lượng sạch, bố trí hệ thống trạm sạc xe điện phủ khắp các khu công cộng, hình thành các tuyến phố đi bộ, làn đường riêng cho xe đạp kết nối thẳng tới các nhà ga, bến xe trung tâm theo mô hình TOD.

Tiêu chuẩn sống xanh cho cư dân đô thị

Sự nỗ lực của Bắc Ninh thể hiện sinh động bằng những chỉ số phát triển đô thị xanh thực chất. Đến nay, tỷ lệ đất cây xanh sử dụng công cộng khu vực dân dụng đô thị của tỉnh đạt khoảng 6-7 m²/người, một chỉ số ấn tượng tại vùng Đồng bằng sông Hồng. Chất lượng sống của người dân được nâng lên rõ rệt khi 96,4% dân số toàn tỉnh được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn kỹ thuật.

Vấn đề môi trường tại các đô thị phát triển công nghiệp cũng được tỉnh xử lý căn cơ. 100% chất thải công nghiệp, chất thải nguy hại và chất thải y tế cùng 98,5% chất thải rắn sinh hoạt toàn tỉnh đã được thu gom, xử lý đạt chuẩn. Lộ trình đóng cửa các bãi chôn lấp truyền thống để thay thế bằng các tổ hợp nhà máy đốt rác phát điện công nghệ cao đang đưa Bắc Ninh trở thành điểm sáng về xử lý chất thải tuần hoàn của cả nước.

Những năm gần đây, Bắc Ninh quan tâm đầu tư phát triển hệ thống quảng trường, công viên, khuôn viên, tạo thêm những “lá phổi xanh” cho đô thị. Toàn tỉnh hiện có hơn 30 công viên, khu quảng trường có diện tích từ 2 ha trở lên và hàng trăm khuôn viên nhỏ. Tiêu biểu như: Công viên Hoàng Hoa Thám, Công viên Ngô Gia Tự (phường Bắc Giang), Công viên Nguyễn Văn Cừ, Công viên Hữu Nghị (phường Võ Cường), Công viên Nguyên Phi Ỷ Lan (phường Kinh Bắc)…

Tại phường Võ Cường, Công viên hồ điều hòa Văn Miếu có tổng diện tích 31,5 ha với 12 ha mặt nước và hơn 1.000 cây xanh đã và đang trở thành “lá phổi sinh thái” lý tưởng cho khu vực đô thị Kinh Bắc. Bà Nguyễn Thị Hoa (tổ dân phố Bồ Sơn) chia sẻ: “Từ khi có công viên hồ điều hòa, cuộc sống của bà con thay đổi rõ rệt. Hằng ngày, hàng trăm người ra đây tập thể dục, vui chơi. Không gian thoáng đãng, nhiều cây xanh nên ai nấy đều cảm thấy dễ chịu, phấn khởi”. Dịp này, Công viên Văn Miếu nằm kế bên Công viên hồ điều hòa Văn Miếu được khánh thành và đưa vào sử dụng. Hai công trình này sẽ tạo thành quần thể cảnh quan không chỉ điều hòa khí hậu mà còn là điểm hẹn văn hóa, bồi đắp truyền thống hiếu học và lòng tự hào quê hương.

Để duy trì tính bền vững, hướng tới trở thành đô thị xanh hàng đầu khu vực Đồng bằng sông Hồng, Đề án số 16-ĐA/TU ngày 10/7/2026 của Tỉnh ủy và Kế hoạch số 295/KH-UBND của UBND tỉnh về thực hiện Đề án tổng thể bảo vệ môi trường tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu đến năm 2030, cơ bản 100% rác sinh hoạt đô thị và hơn 98% rác nông thôn xử lý bằng công nghệ tiên tiến; hơn 70% nước thải sinh hoạt đô thị được thu gom làm sạch... Những nhiệm vụ này được cụ thể hóa thành tiêu chí đánh giá trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu từng địa phương.

Từ quy hoạch bài bản, hạ tầng công nghiệp xanh đến những chỉ số đô thị sinh thái ấn tượng, Bắc Ninh nỗ lực kiến tạo một không gian sống văn minh, sinh thái, nơi chất lượng môi trường và chất lượng sống trở thành những giá trị song hành với quá trình phát triển.

Bắc Ninh rực rỡ cờ hoa chào mừng sự kiện lịch sử

BẮC NINH - Những ngày này, khắp các tuyến đường, khu dân cư trên địa bàn tỉnh rực rỡ cờ hoa và lòng người rộn ràng chào mừng sự kiện công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Bắc Ninh. Hân hoan đón mừng sự kiện trọng đại của quê hương, cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong tỉnh quyết tâm xây dựng thành phố Bắc Ninh thông minh, hiện đại, văn minh, giàu đẹp, mang đậm bản sắc văn hóa Kinh Bắc.

Ứng dụng chuyển đổi số trong tiếp xúc cử tri và tổng hợp ý kiến

BẮC NINH - Đồng chí Nguyễn Văn Triển, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh: Bước vào giai đoạn phát triển mới khi tỉnh vươn lên tầm vóc thành phố trực thuộc Trung ương, quy mô dân số và yêu cầu quản trị đô thị đòi hỏi hoạt động tiếp xúc cử tri phải được nâng lên tương xứng, chuyên nghiệp và ứng dụng công nghệ mạnh mẽ hơn.

Xây nền quản trị cho thành phố từ mỗi xã, phường

BẮC NINH - Thành lập thành phố Bắc Ninh mở ra chặng đường phát triển mới của địa phương. Vị thế mới đến trong thời điểm Bắc Ninh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều thẩm quyền, nhiệm vụ được đưa về gần cơ sở hơn. Bộ máy giảm tầng nấc nhưng trách nhiệm của xã, phường lớn hơn; không gian phát triển mở rộng, những vấn đề phải giải quyết ngay từ địa bàn cũng nhiều hơn. Nâng tầm quản trị thành phố bắt đầu từ năng lực quản trị của từng xã, phường.