Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh: Xây dựng thành phố đáng sống - văn minh - hiện đại nhưng đậm đà bản sắc văn hóa Kinh Bắc (*)

Hướng tới thành phố trực thuộc Trung ương

Thứ 4: 18:34 ngày 05/08/2026

BẮC NINH - Về dự hội nghị công bố Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 và công bố Quyết định công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh có bài phát biểu chỉ đạo sâu sắc, toàn diện đối với sự phát triển của tỉnh trong thời gian tới. Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh trân trọng đăng toàn văn bài phát biểu của Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh.

Kính thưa đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh!

Kính thưa các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng!

Kính thưa các đồng chí đại diện lãnh đạo các Bộ, ban, ngành Trung ương; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh qua các thời kỳ!

Thưa toàn thể quý vị đại biểu, các vị khách quý cùng toàn thể Nhân dân tỉnh Bắc Ninh!

Đồng chí Trần Hồng Minh phát biểu.

Hôm nay, trong không khí phấn khởi, tự hào và tràn đầy khí thế đổi mới của cả nước, thay mặt lãnh đạo Bộ Xây dựng và các bộ, ngành Trung ương, tôi rất vinh dự và vui mừng được trực tiếp có mặt tại vùng đất Kinh Bắc văn hiến để tham dự một sự kiện mang tầm vóc lịch sử, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển bứt phá của địa phương: Lễ công bố Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 theo Quyết định số 1389/QĐ-TTg ngày 23/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ và đón nhận Quyết định công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I.

Lời đầu tiên, cho phép tôi xin gửi tới các đồng chí lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh qua các thời kỳ; các vị khách quý cùng toàn thể Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Bắc Ninh lời chào trân trọng, lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và thành công nhất. Xin nhiệt liệt chúc mừng những thành tựu to lớn, mang tính bước ngoặt và bước phát triển thần kỳ mà tỉnh Bắc Ninh đã đạt được trong hành trình kiến tạo, vươn mình trở thành cực tăng trưởng quan trọng của đất nước!

Kính thưa các đồng chí và toàn thể quý vị!

Ngược dòng lịch sử, danh xưng “Bắc Ninh” chứa đựng những giá trị sâu sắc về địa - chính trị, văn hóa và quân sự của dân tộc. “Bắc” tượng trưng cho phương Bắc - vùng đất kiên cường, cửa ngõ chiến lược bảo vệ Thủ đô Thăng Long - Hà Nội; “Ninh” mang ý nghĩa về sự bình an, ổn định, thịnh vượng và phát triển bền vững. Nơi đây không chỉ là cái nôi của dân tộc Việt, vùng đất “địa linh nhân kiệt” gắn liền với huyền thoại Kinh Dương Vương, triều đại nhà Lý hiển hách mà còn là vùng đất di sản văn hóa đặc sắc với Dân ca Quan họ - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, cùng hệ thống di tích quốc gia đặc biệt như đền Đô, chùa Dâu, chùa Bút Tháp, chùa Phật Tích, chùa Vĩnh Nghiêm, Tây Yên Tử...

Trong suốt chiều dài lịch sử và đặc biệt là những thập kỷ đổi mới vừa qua, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Bắc Ninh đã phát huy cao độ tinh thần đoàn kết, năng động, sáng tạo, biến những tiềm năng, lợi thế thành động lực phát triển vượt bậc. Bắc Ninh đã vươn lên mạnh mẽ trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, điện tử hàng đầu của cả nước, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, đóng góp quan trọng vào ngân sách quốc gia và lan tỏa động lực phát triển cho toàn vùng Đồng bằng sông Hồng cũng như Vùng Thủ đô Hà Nội. Nơi đây đã thực sự trở thành “điểm đến” hấp dẫn của các tập đoàn công nghệ toàn cầu, chứng minh sức mạnh nội sinh mãnh liệt và tư duy phát triển đi trước một bước.

Kính thưa toàn thể hội nghị!

Năm 2026 đánh dấu mốc lịch sử đặc biệt quan trọng khi Bắc Ninh đón nhận cùng lúc các quyết định chiến lược tầm vóc Trung ương: Quyết định số 1389/QĐ-TTg ngày 23/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 và Quyết định công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I, từng bước thực hiện Kết luận số 52-KL/TW ngày 20/6/2026 của Bộ Chính trị về chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương. Đây là sự ghi nhận xứng đáng của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ đối với nỗ lực bền bỉ của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Bắc Ninh; đồng thời tạo lập khuôn khổ pháp lý, thể chế và không gian phát triển mới để Bắc Ninh bứt phá vươn tầm quốc tế.

Đại biểu dự hội nghị.

Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh được phê duyệt lần này mang tầm nhìn chiến lược đột phá, chuyển đổi mạnh mẽ mô hình phát triển từ đơn cực sang đa cực, đa trung tâm; từ phát triển công nghiệp gia công lắp ráp sang công nghiệp công nghệ cao, bán dẫn, vi mạch, trí tuệ nhân tạo; từ không gian đô thị dàn trải sang mô hình đô thị xanh, thông minh, đô thị nén gắn với giao thông công cộng TOD và cân bằng sinh thái, bảo tồn các giá trị di sản văn hóa đặc trưng với phát triển kinh tế - xã hội. Cấu trúc phát triển của Bắc Ninh được xác lập hết sức bài bản với 3 phân vùng phát triển, 4 hành lang kinh tế chiến lược gắn với 3 đường vành đai Vùng Thủ đô, cùng 6 cụm trung tâm động lực và 12 khu vực đô thị.

Đặc biệt, bản Quy hoạch thể hiện tư duy tổ chức không gian hết sức nhân văn và bền vững: lấy 5 dòng sông lịch sử (sông Cầu, sông Đuống, sông Thương, sông Lục Nam, sông Thái Bình) làm trục cảnh quan, không gian sinh thái và động lực phát triển; biến ranh giới tự nhiên thành không gian kết nối văn hóa và đô thị hiện đại. Đồng thời, sự xuất hiện của Cảng hàng không quốc tế Gia Bình (cấp 4F) cùng Khu thương mại tự do Gia Bình, Khu kinh tế chuyên biệt phía Bắc (Kép - Lạng Giang) và tổ hợp logistics đa phương thức sẽ đưa Bắc Ninh trở thành trung tâm giao thương, logistics hàng không, đường sắt liên vận quốc tế hàng đầu khu vực.

Thành quả này là minh chứng sinh động cho sự chỉ đạo sâu sát của Bộ Chính trị, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa Bộ Xây dựng với Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Bắc Ninh và các bộ, ngành Trung ương trong suốt quá trình nghiên cứu, phản biện, thẩm định và hoàn thiện đồ án quy hoạch.

Kính thưa các đồng chí!

Quyết định phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh và Công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I là cơ sở pháp lý vô cùng quan trọng, là sự ghi nhận và bước khởi đầu cho một hành trình kiến tạo mới. Để biến những định hướng, tư duy đột phá theo định hướng của quy hoạch chung thành hiện thực sinh động, thành chất lượng sống vượt trội cho người dân và sự thịnh vượng bền vững của thành phố trực thuộc Trung ương trong tương lai, thay mặt lãnh đạo Bộ Xây dựng, tôi đề nghị Đảng bộ, chính quyền và hệ thống chính trị tỉnh Bắc Ninh tập trung triển khai tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Một là, về công tác quản lý quy hoạch: Khẩn trương tổ chức công khai rộng rãi Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến toàn thể Nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư. Nhanh chóng rà soát, lập mới hoặc điều chỉnh các quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm tuân thủ định hướng không gian và khung hạ tầng của Quy hoạch chung; quản lý chặt chẽ quỹ đất, phát triển đô thị ưu tiên cho hạ tầng xanh, không gian công cộng, các thiết chế văn hóa - giáo dục - y tế và các khu chức năng động lực; siết chặt kỷ cương, giám sát hành chính trong quản lý trật tự xây dựng; định hình kiến trúc đô thị phải tôn vinh được bản sắc văn hóa Bắc Ninh - Kinh Bắc.

Hai là, phát triển kinh tế-xã hội, không gian đô thị gắn kết chặt chẽ với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Quá trình hình thành, phát triển các vùng tăng trưởng, cực động lực, chuỗi đô thị tập trung, các chức năng, đầu mối giao thông lớn Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, khu kinh tế chuyên biệt Kép, khu thương mại tư do Gia Bình phải tạo thành một hệ thống nhất, liên hoàn; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, bảo vệ vững chắc cửa ngõ phía Đông Bắc của Thủ đô Hà Nội; tiếp tục xây dựng mô hình chính quyền đô thị tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, kỷ luật, kỷ cương, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản lý một đô thị lớn mang tầm vóc quốc tế.

Ba là, đẩy mạnh phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hiện đại và hạ tầng xanh. Tập trung nguồn lực triển khai các dự án hạ tầng giao thông đối ngoại mang tính đột phá như Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, Hà Nội - Đồng Đăng, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, các tuyến đường sắt đô thị, đường vành đai 4, vành đai 5 Vùng Thủ đô. Đẩy mạnh mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), phát triển hạ tầng thoát nước bền vững (mô hình đô thị bọt biển), hạ tầng số và năng lượng xanh nhằm ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Bốn là, phát triển công nghiệp công nghệ cao gắn liền với đổi mới sáng tạo và bảo tồn di sản văn hóa Kinh Bắc. Đẩy mạnh dịch chuyển cơ cấu công nghiệp sang phân khúc có giá trị gia tăng cao: bán dẫn, sản xuất vi mạch, trí tuệ nhân tạo (AI), hình thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo Bán dẫn và Vi mạch cấp vùng. Quá trình phát triển đô thị, công nghiệp phải gắn kết hài hòa với bảo vệ môi trường sinh thái, bảo tồn và phát lưu giữ giá trị các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể tiêu biểu, đặc biệt là Dân ca Quan họ Bắc Ninh, hệ thống di tích chùa đình, làng nghề truyền thống, để Bắc Ninh thực sự là “thành phố đáng sống - văn minh - hiện đại nhưng đậm đà bản sắc văn hóa Kinh Bắc”.

Năm là, nâng cao toàn diện chất lượng sống của Nhân dân. Tập trung phát triển hệ thống nhà ở xã hội, nhà ở công nhân đồng bộ hạ tầng thiết yếu; nâng cấp hệ thống y tế, giáo dục đạt chuẩn quốc tế, đặc biệt ưu tiên đầu tư các dự án gồm Bệnh viện đa khoa cấp chuyên sâu, khu phức hợp y tế tại Ninh Xá - Trạm Lộ, các khu đô thị đại học.

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, thưa toàn thể quý vị!

Với chức năng là cơ quan quản lý nhà nước về quy hoạch - kiến trúc, phát triển đô thị và xây dựng, Bộ Xây dựng cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, kề vai sát cánh, hỗ trợ tối đa tỉnh Bắc Ninh trong việc tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về thể chế, cơ chế, thủ tục chuyên môn; hướng dẫn lập các quy hoạch phân khu, quy hoạch chuyên ngành và thẩm định các dự án hạ tầng trọng điểm.

Chúng tôi tin tưởng rằng, với truyền thống văn hóa Kinh Bắc nghìn năm văn hiến, với tinh thần đoàn kết, khát vọng vươn lên và bản lĩnh đổi mới sáng tạo của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân, Bắc Ninh sẽ nhanh chóng hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là đô thị loại I xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc; một động lực tăng trưởng hàng đầu của cả nước và là đô thị đáng sống, mang tầm vóc khu vực và quốc tế.

Một lần nữa, xin kính chúc đồng chí lãnh đạo các cơ quan Trung ương, các đồng chí lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh cùng toàn thể quý vị đại biểu sức khỏe, hạnh phúc và thành công.

Xin trân trọng cảm ơn!

*Đầu đề do toà soạn đặt