Khu tái định cư xen ghép tại thôn Bắc 1, xã Quý Sơn (Lục Ngạn).

>> Đại biểu Quốc hội khảo sát đời sống người dân Dự án TB1 sau tái định cư >> Việc học ở vùng tái định cư: Gia đình, nhà trường cùng nâng bước >> Hỗ trợ 560 triệu đồng cho các hộ tái định cư >> Cuộc sống mới ở khu tái định cư Tuấn Sơn

Ổn định ở nơi ở mới

Chúng tôi đến thăm gia đình anh Vi Văn Sút, người dân tộc Nùng, nguyên trưởng thôn Đèo Chũ, xã Phong Vân (Lục Ngạn) đúng thời điểm vợ chồng anh đang hoàn thiện ngôi nhà mới khang trang tại điểm tái định cư (TĐC) ở thôn Liêng (cùng xã). Giới thiệu về ngôi nhà mới, anh Sút chia sẻ: "Sau khi nhận tiền đền bù, hỗ trợ, gia đình tôi được Ban Quản lý Dự án di dân TĐC Trường bắn TB1 và UBND xã Phong Vân giới thiệu nơi mua đất, xây dựng cuộc sống mới. Hai vợ chồng cũng đã tìm hiểu và quyết định chọn thôn Liêng làm nơi ở mới. Dù gì, tình cảm làng trên, xóm dưới vốn gắn bó thân thiết từ trước, con em cũng sớm hòa nhập, ổn định việc học tập". 

Không chỉ xây dựng nhà cửa, anh Sút còn dùng tiền hỗ trợ mua gần 3 sào ruộng, chăn nuôi trâu, bò để phát triển kinh tế. Với lợi thế chỗ ở trung tâm thôn, gần quốc lộ 279, gia đình anh dự định sẽ vay vốn mở cửa hàng tạp hóa, kinh doanh vật tư nông nghiệp, tạo thêm việc làm, thu nhập. 

Không riêng gia đình anh Sút, 8 hộ dân cuối cùng ở thôn Đèo Chũ cũng đã nhận tiền hỗ trợ, đồng ý phương án di dời, tự tìm nơi ở mới. Nhiều hộ đã mua đất, làm nhà, xây dựng cuộc sống mới tại nơi tái định cư. Ông Phùng Tiến Ngư, Chủ tịch UBND xã Phong Vân cho biết, xã có 25 hộ tái định cư tại các thôn Liêng, Vựa Ngoài, Vựa Trong, Ri, Cầu Nhạt... Số hộ này được UBND xã tạo điều kiện tốt nhất để hoàn thiện thủ tục pháp lý và các giấy tờ liên quan. 

Bên cạnh đó, các đoàn thể như Thanh niên, Phụ nữ, Cựu chiến binh xã... còn góp ngày công cùng các đơn vị quân đội đóng quân trên địa bàn hỗ trợ người dân tháo dỡ nhà cửa, di chuyển đồ đạc, tài sản đến nơi ở mới. UBND xã cũng thành lập các đoàn công tác đến thăm hỏi, động viên người dân, những hộ khó khăn được hỗ trợ cây, con giống để phát triển sản xuất.

Trường học mới được xây dựng tại khu tái định cư Đá Bờ, xã Tuấn Đạo (Sơn Động). Ảnh: Đoàn Anh Tuấn

Được biết huyện Lục Ngạn có hơn hai nghìn hộ phải tái định cư với 10 nghìn nhân khẩu phải di chuyển chỗ ở (chiếm hầu hết tổng số hộ TĐC), cùng với chính sách thực hiện trong dự án, UBND huyện chỉ đạo UBND các xã chủ động tiếp nhận TĐC thực hiện tốt chính sách hỗ trợ, tích cực hướng dẫn người dân hoàn thiện quyền chuyển nhượng đất và tài sản trên đất theo pháp luật. Các xã, thôn tạo điều kiện cho các hộ TĐC được sớm tham gia các tổ chức chính trị, đoàn thể, xã hội nhất là tham gia các cuộc bầu cử tại cơ sở, bảo đảm quyền lợi công dân. 

Tiếp tục hỗ trợ người dân

Dự án di dân, TĐC Trường bắn TB1 được thực hiện từ năm 2005 đến nay đã cơ bản hoàn thành. Phạm vi triển khai dự án thuộc 11 xã trên địa bàn hai huyện Lục Ngạn và Sơn Động với tổng số 5.248 hộ đã được lập phương án bồi thường hỗ trợ, trong đó có 2.700 hộ, 12.810 nhân khẩu phải di chuyển đến nơi ở mới. 

Quá trình thực hiện dự án đã gặp không ít khó khăn khi nhiều hộ dân hiểu sai chế độ, chính sách, không chấp thuận các phương án bồi thường, hỗ trợ tạo nên các "điểm nóng" gây mất an ninh trật tự, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện. 

Trước khó khăn trên, UBND tỉnh đã báo cáo, được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận cho thực hiện quy hoạch khu TĐC tập trung tại thôn Đông Tuấn, xã Tuấn Đạo (Sơn Động). Đồng thời, tuyên truyền, vận động, tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ tự nguyện di chuyển, tự tìm nơi ở mới xen ghép với cộng đồng dân cư tại các địa phương trong tỉnh. 

Đến nay, 100% số hộ trong dự án đã tìm được điểm TĐC, di chuyển nơi ở ra ngoài khu vực Trường bắn. Địa bàn TĐC thuộc 65 xã ở 8 huyện trong tỉnh. Phần lớn các hộ đã ổn định đời sống, phát triển sản xuất, hòa nhập với cộng đồng nơi ở mới; hệ thống điện, đường, trường, trạm được đầu tư xây dựng tại các nơi TĐC; trẻ em trong độ tuổi đến trường được tiếp tục học hành; tình hình an ninh trật tự ổn định... 

Ông Hoàng Văn Chinh, Giám đốc Ban Quản lý Dự án di dân TĐC TB1 cho biết: "Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị xã hội quan tâm hỗ trợ đời sống, sản xuất cho các hộ TĐC cư thông qua đầu tư cơ sở hạ tầng tại nơi ở mới như: Xây dựng các tuyến đường giao thông, hoàn thiện hệ thống thủy lợi, trường, lớp học, trạm y tế, nhà văn hóa... 

Đồng thời, tích cực mở các lớp tập huấn khoa học kỹ thuật, nâng cao nhận thức, kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp; hỗ trợ lương thực, cây, con giống giúp các hộ dân giảm bớt khó khăn, phát triển kinh tế".

Văn Thương