Phiên tòa xét xử một bị cáo ở Yên Thế tham ô tài sản.

Khởi tố nhiều đối tượng tham nhũng

Theo Thượng tá Nguyễn Trọng Ba, cán bộ Phòng Tham mưu theo dõi chuyên đề tội phạm về kinh tế (Công an tỉnh Bắc Giang), các vụ án tham nhũng chủ yếu do người dân, nội bộ đơn vị, địa phương phát hiện tố giác, ít vụ phát hiện qua công tác thanh tra, kiểm tra. Lĩnh vực vi phạm nhiều nhất là quản lý đất đai, tài chính ở thôn, xã, chưa phát hiện được nhiều tội phạm tham nhũng trong các ngành kinh tế trọng điểm. 

Vụ án xảy ra tại thôn Tân Sơn, xã Bảo Sơn (Lục Nam) là một ví dụ. Trung tá Phạm Anh Tú, Đội trưởng Đội hướng dẫn điều tra án kinh tế, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ (PC46 - Công an tỉnh) cho biết: Từ tố cáo của người dân, đơn vị đã khởi tố ba đối tượng lạm quyền trong thi hành công vụ, gồm: Bùi Đình Sóng (SN 1953), Nguyễn Tiến Nết (SN 1957), nguyên trưởng thôn, phó thôn Tân Sơn và Đỗ Văn Khiêm (SN 1972), ở cùng thôn về hành vi lạm quyền trong khi thi hành công vụ. 

Được biết, thực hiện Quyết định số 191 năm 2012 của Chủ tịch UBND tỉnh về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Sóng và đồng bọn đã tự ý lập tổ tư vấn, xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu trái quy định hơn 1,5 tỷ đồng của gần 70 hộ dân.

Ngoài ra, cơ quan công an phát hiện, khởi tố bắt tạm giam một số cán bộ có hành vi tham nhũng trong lĩnh vực ngân hàng, tín dụng, xăng dầu. Điển hình như vụ Phòng PC46 khởi tố đối tượng Đỗ Trọng Nghĩa (SN 1979), ở tổ Châu Xuyên, phường Lê Lợi (TP Bắc Giang) nguyên cán bộ Công ty Xăng dầu Hà Bắc về hành vi tham ô hơn 1,4 tỷ đồng tiền bán xăng dầu và khởi tố đối tượng Nguyễn Mạnh Thư (SN 1971), nguyên giám đốc Quỹ tín dụng nhân dân xã Lam Cốt (Tân Yên), lợi dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt gần hai tỷ đồng. Công an huyện Hiệp Hòa khởi tố đối tượng Nguyễn Trọng Hải (SN 1964), nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Đăng ký quyền sử dụng đất huyện Hiệp Hòa về hành vi nhận hối lộ 40 triệu đồng. 

Gần đây, Phòng PC46 khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với một cán bộ phòng giao dịch của một ngân hàng huyện về hành vi lập khống chứng từ, giả mạo chữ ký khách hàng chiếm đoạt hơn hai tỷ đồng. 

Khó điều tra, thu hồi tài sản 

Việc cơ quan chức năng khởi tố, đưa các đối tượng tham nhũng ra xử lý trước pháp luật được dư luận nhân dân đồng tình ủng hộ. Tuy nhiên do các vụ việc được phát hiện chậm nên việc chứng minh tội phạm, thu hồi tiền, tài sản tham nhũng gặp nhiều khó khăn. Từ năm 2013 đến nay, lực lượng công an toàn tỉnh khởi tố gần 50 bị can phạm tội tham nhũng, gây thiệt hại cho Nhà nước, công dân hơn 15 tỷ đồng, song quá trình điều tra chỉ thu hồi được hơn một tỷ đồng.   

Thực tế trên địa bàn huyện Hiệp Hòa cho thấy, khoảng ba năm trở lại đây, Công an huyện đã khởi tố một số vụ án tham nhũng. Song để đấu tranh làm rõ hành vi phạm tội, số tiền, tài sản  thực tế bị tham nhũng rất khó khăn. Nguyên nhân do tội phạm tham nhũng là tội phạm ẩn, có vụ án trải qua thời gian dài, nhiều năm mới bị phát giác. 

Nhiều vi phạm khi bị phát giác không được chuyển ngay đến cơ quan công an, do đó các đối tượng có thời gian, điều kiện để tiêu hủy chứng cứ liên quan đến hoạt động phạm tội, gây khó khăn cho công tác thu thập tài liệu chứng minh tội phạm cũng như tài sản tham nhũng của cơ quan chức năng. Đây cũng là tình trạng chung trong điều tra, đấu tranh với các loại án tham nhũng trên địa bàn. Phần lớn những vụ án tham nhũng đều phải gia hạn điều tra, mất nhiều tháng mới kết luận được vụ án.

Được biết, các vụ án tham nhũng bị phát hiện chủ yếu ở lĩnh vực đất đai, nhiều đối tượng nhận thức pháp luật hạn chế. Một số bị can khi bị khởi tố vẫn chưa nhận thức được hành vi vi phạm. Quá trình đấu tranh phát hiện nhiều đối tượng thủ đoạn rất tinh vi, lợi dụng kẽ hở pháp luật, sự lỏng lẻo trong quản lý, giám sát của cơ quan, đơn vị nơi công tác để thực hiện hành vi phạm tội như các vụ lợi dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản ở Quỹ tín dụng nhân dân Lam Cốt, Công ty Xăng dầu Bắc Sơn. 

Khi vi phạm bị phát hiện thì số tiền, tài sản tham nhũng đã xâm tiêu, tẩu tán hết. Quá trình điều tra mất nhiều thời gian, việc thu hồi tài sản gặp khó khăn. Đơn cử như đối tượng Nguyễn Mạnh Thư, nguyên Giám đốc Quỹ tín dụng nhân dân Lam Cốt (Tân Yên). Từ khi bị phát giác, bắt giữ, khám nhà Thư, cơ quan chức năng không thu giữ được gì. Đến nay, đối tượng cũng chưa bồi thường được đồng nào. 

Tội phạm tham nhũng ngày càng diễn biến phức tạp. Để ngăn ngừa loại tội phạm này, nhiều ý kiến cho rằng phải tiếp tục bổ sung hoàn thiện quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác điều tra. Tăng cường tuyên truyền; thực hiện công khai, minh bạch việc kê khai tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức. 

Đặc biệt, có cơ chế biểu dương, khen thưởng và bảo vệ kịp thời những người phát hiện, tố cáo tham nhũng. Về phía cơ quan điều tra, cần tập trung thực hiện các biện pháp nghiệp vụ, sớm đưa các đối tượng tham nhũng ra xử lý; áp dụng kê biên tài sản ngay khi khởi tố điều tra vụ án, tạo thuận lợi cho công tác thi hành án sau này.

Thùy Dương