Học sinh Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Hộ Đáp (Lục Ngạn) nhận gạo hỗ trợ.

Chính sách hỗ trợ gạo cho học sinh tại các trường ở những xã, thôn ĐBKK bắt đầu được thực hiện từ năm học 2013-2014, theo Quyết định số 36 ngày 18-6-2013 của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, học sinh tiểu học, THCS, THPT bảo đảm một trong các điều kiện: Đang học trong các trường phổ thông dân tộc bán trú; có hộ khẩu thường trú tại các xã, thôn ĐBKK đang học tại các trường tiểu học, THCS tại xã, thôn khu vực III; nhà ở xa trường, giao thông khó khăn không thể đi đến trường và trở về trong ngày, được hỗ trợ 15kg gạo/tháng trong thời gian 9 tháng của năm học.

Tìm hiểu thực tế tại một số trường học ở huyện Sơn Động và Lục Ngạn, các thầy, cô giáo và học sinh cho biết gạo khá ngon, học sinh và phụ huynh rất phấn khởi mỗi lần được nhận gạo. Đặc biệt, cùng với việc được thụ hưởng các chính sách hỗ trợ tiền ăn, tiền ở, gạo hỗ trợ đã giúp các trường phổ thông dân tộc bán trú duy trì ổn định số lượng học sinh ở lại trường. 

Tại khu nhà ở bán trú của Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Dương Hưu (Sơn Động), em Bàn Thị Hoa, lớp 6A, người dân tộc Dao ở bản Mùng, xã Dương Hưu cho biết: “Từ nhà em đến đây cách xa gần 9 km, phải qua nhiều đèo, suối. Từ ngày đến ở bán trú, cho dù ở 20 người một phòng rất chật nhưng em và các bạn rất vui. Chỉ một tuần em mới về nhà một lần mang củi đến nộp nấu ăn bán trú”.

Tuy nhiên, đến thăm các trường, chúng tôi đều nhận được những băn khoăn từ phía cán bộ, giáo viên về những bất cập trong việc tiếp nhận gạo hỗ trợ. Bởi lẽ, theo quy định của Nhà nước, đơn vị dự trữ quốc gia vận chuyển gạo giao cho đơn vị tiếp nhận gạo của tỉnh tại trung tâm các huyện. Đơn vị tiếp nhận gạo của tỉnh có trách nhiệm tổ chức vận chuyển gạo từ trung tâm huyện đến các trường học cấp phát cho đối tượng được hỗ trợ. 

Quy định là vậy nhưng trên thực tế, các trường hoàn toàn phải tự lo phương tiện vận chuyển gạo từ trung tâm huyện về, trong khi có nhiều trường cách xa trung tâm huyện 30-40 km, thậm chí có những trường như THCS Sa Lý (Lục Ngạn) cách xa trung tâm huyện gần 60 km. 

Theo bà Trần Thị Minh Sử, Trưởng phòng GD&ĐT huyện Lục Ngạn, trên địa bàn huyện có 8 trường tiểu học, THCS với hơn 700 học sinh thuộc diện được hỗ trợ gạo. Trung bình mỗi năm học các trường này tiếp nhận gần 100 tấn. Do khối lượng vận chuyển lớn, các xe vận chuyển gạo của Cục Dự trữ quốc gia thường vận chuyển về đêm, vì không có kho chứa, Phòng GD&ĐT lại thông báo cho các trường đến nhận gạo ngay nên rất vất vả. 

Thầy giáo Hà Phi Trường - vốn là người TP Bắc Giang lên “cắm bản” dạy học ở Lục Ngạn gần 20 năm, nay là Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Hộ Đáp cho biết: Mỗi năm học, nhà trường tiếp nhận hơn 36 tấn gạo hỗ trợ cho học sinh. Vì trong dự toán kinh phí ngân sách cấp hằng năm không có khoản mục chi cho “vận chuyển gạo” nên nhà trường phải trích từ phần “chi khác” để thuê phương tiện vận chuyển. Mỗi năm học 2-3 lần đi nhận gạo. Mỗi lần như vậy cũng tốn kém từ 4-5 triệu đồng. Trả lời câu hỏi của chúng tôi: “Sao nhà trường không kêu gọi phụ huynh hỗ trợ?”, thầy Trường cười hiền: “Phụ huynh ở đây rất nghèo. Các gia đình cho con em đến trường đã là quý rồi, không nỡ phiền bà con!”. 

Còn thầy giáo Giáp Đại Dương, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Dương Hưu (Sơn Động) kể: “Trường bán trú mới thành lập ở huyện vùng cao rất khó khăn. Có lần chúng tôi đã “sáng kiến” xã hội hóa nhờ gia đình phụ huynh có xe vận chuyển hộ hoặc phát động sự đóng góp tự nguyện từ phía phụ huynh nhưng những giải pháp này đều không ổn và không thể tiến hành thường xuyên. Hiện nay nhà trường chủ yếu bỏ kinh phí "chi khác" để thuê phương tiện vận chuyển. Có những lần xe chở gạo về trường tối, không kịp nhờ người bốc vác, các thầy giáo và học sinh cùng ra khuân, cõng gạo vào trường”.

Ngoài những khó khăn trên, hiện nay các trường còn gặp bất cập khác đó là không có kho chứa gạo. Nhằm giữ cho gạo không ẩm mốc, hầu hết các trường đều thực hiện giải pháp tình thế đó là giữ lại một phần để tạm trong phòng công vụ của trường, còn lại chia về cho các gia đình phụ huynh giữ hộ hoặc sử dụng trước. Mỗi tháng lại nhắc các em mang gạo đến trường. 

Từ các trường thuộc các xã ĐBKK của huyện Sơn Động, Lục Ngạn trở về, chúng tôi mang nặng những tâm tư và kiến nghị của cán bộ, giáo viên, học sinh gửi gắm tới cấp tỉnh và huyện. Ngoài những kiến nghị liên quan đến cơ sở vật chất trường lớp học, hầu hết các thầy, cô giáo đều mong muốn phương thức tiếp nhận gạo hỗ trợ cho học sinh được đổi mới, thuận lợi. Được biết, tại phiên họp thường kỳ tháng 4-2017 của Thường trực HĐND tỉnh, trên cơ sở những kiến nghị của Ban Văn hóa - Xã hội (HĐND tỉnh), Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Bùi Văn Hạnh đã yêu cầu Sở GD& ĐT kịp thời tham mưu với UBND tỉnh khắc phục ngay những tồn tại trong cách thức tổ chức cấp gạo hỗ trợ; thực hiện việc chuyển gạo đến các điểm trường theo đúng quy định.

Vẫn còn nhiều bất cập về cơ sở vật chất, điều kiện dạy và học tại các trường  miền núi, vùng cao của tỉnh chưa thể giải quyết ngay trong điều kiện ngân sách nhà nước còn hạn hẹp, đời sống của người dân còn khó khăn. Nhưng hy vọng từ ý kiến chỉ đạo trên, với sự vào cuộc của cơ quan chủ quản và các cấp chính quyền, bắt đầu từ năm học 2017-2018, thầy, cô giáo và học sinh ở các trường học vùng ĐBKK trên địa bàn tỉnh không còn gặp khó khăn, được hưởng trọn vẹn niềm vui mỗi khi “đón” gạo về trường.

Lê Huyền