Anh Trịnh Văn Đức (bên trái), thôn 4, xã Phương Sơn trao đổi kỹ thuật trồng hoa.

Chúng tôi đến thăm mô hình trồng hoa lay ơn của gia đình ông Hoàng Văn Chiến, thôn 4, xã Phương Sơn đúng lúc vợ chồng ông đang chăm sóc cho những luống hoa. Những cây lay ơn dáng thẳng, lá xanh như đang vươn mình đón nắng mai. Vừa bón lân cho cây, ông Chiến vừa trò chuyện rôm rả. Gia đình ông trồng hoa lay ơn đến nay đã được 10 năm và cũng là hộ đầu tiên mang giống hoa này về đồng ruộng quê nhà. Ban đầu chỉ trồng 3-4 sào, nhận thấy giá trị kinh tế từ hoa lay ơn mang lại, ông dần mở rộng diện tích. 

Để có được những ruộng hoa đẹp, ông Chiến đọc tài liệu, sách báo hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc. Với 0,4 ha hoa lay ơn hiện có, mỗi vụ, chủ hộ thu lãi khoảng 160 triệu đồng, cao gấp 10 lần so với trồng lúa. Ngoài ra, ông còn cung cấp giống cho bà con.

Tuy mới trồng loại hoa này được 2 năm nhưng hộ anh Trịnh Văn Đức cùng thôn cũng có mức thu nhập cao. Trước kia, hơn 1 mẫu ruộng anh chỉ cấy 1-2 vụ lúa song do địa hình ở khu vực này khó khăn về nước tưới, đất bạc màu nên năng suất thấp. Vốn là người năng động, anh Đức bàn với vợ khoan giếng, cải tạo đất, trồng hoa lay ơn. Giờ đây, trên những thửa ruộng, gia đình anh trồng xen canh 3 vụ/năm (lúa, hoa lay ơn, cà chua). Riêng từ trồng hoa, mỗi vụ thu lãi khoảng 150 triệu đồng. Anh Đức nói: "Trồng hoa lay ơn không quá vất vả, chỉ cần chú ý đến thời gian bón phân, tưới nước, làm cỏ và phòng bệnh sương mai".

Hoa lay ơn được đưa vào trồng ở xã Phương Sơn cách đây khoảng 10 năm song chủ yếu nằm rải rác ở vài hộ, quy mô nhỏ lẻ. Phong trào trồng hoa thực sự phát triển mạnh trong hai năm trở lại đây. Phần lớn diện tích là những chân ruộng thiếu nước, cằn cỗi, cấy lúa năng suất thấp được nông dân cải tạo lại. Năm 2016, xã có khoảng 15 ha, tăng 30% so với năm 2015, tập trung chủ yếu ở thôn 4 (8 ha) và các thôn: 3, 5, 6. 

Ông Nguyễn Đích Nhâm, Chủ tịch UBND xã cho biết: Nhằm  giúp các hộ nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng, UBND xã phối hợp với Trạm Khuyến nông huyện tổ chức tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc. Đồng thời, khuyến khích nông dân chuyển đổi diện tích cấy lúa năng suất thấp hoặc manh mún, hình thành vùng trồng hoa tập trung. 

Cũng từ trồng lay ơn đã góp phần tăng thu nhập cho các hộ, nhiều gia đình trở nên khá giả; tỷ lệ hộ nghèo của xã hiện còn 6% (mỗi năm giảm 1-2%). Theo tính toán của nông dân, trung bình 1 sào hoa, trừ chi phí thu lãi khoảng 15 triệu đồng (mỗi vụ trồng 90 ngày). Hoa được các thương lái về tận ruộng mua. Do áp dụng đúng kỹ thuật, lay ơn lá xanh, bông to và thân thẳng, được khách hàng ưa chuộng. Năm nay, do thời tiết thuận lợi nên hoa phát triển tốt, sâu bệnh giảm. Hiện tại, giá một cành bán tại ruộng khoảng 3-5 nghìn đồng. Còn khoảng một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán nhưng hiện đã có nhiều thương lái đến đặt tiền trước cho các hộ. 

Được biết, ngoài xã Phương Sơn, phong trào trồng hoa lay ơn đang phát triển ở một số xã như Khám Lạng, Bảo Sơn và thị trấn Đồi Ngô với diện tích hơn 20 ha. Ông Vũ Văn Sơn, Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện cho biết: Thời gian tới, huyện sẽ có cơ chế hỗ trợ đối với các mô hình trồng hoa trong nhà lưới về giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật...; khuyến khích thành lập các tổ hợp tác và HTX sản xuất và tiêu thụ. Trên cơ sở đó, định hướng nông dân mở rộng diện tích ở những xã có điều kiện phù hợp, bảo đảm tính hiệu quả, bền vững, nhất là đầu ra của sản phẩm.

Công Doanh