Theo Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam thuộc Học viện Quốc phòng Australia (Đại học New South Wales), nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV (2021 - 2026) đã ghi nhận nhiều dấu ấn quan trọng trong hoạt động lập pháp và giám sát. Trong nhiệm kỳ vừa qua, Quốc hội đã tổ chức 10 kỳ họp thường kỳ và 9 kỳ họp bất thường, thông qua hàng chục đạo luật và nghị quyết nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Nhiều học giả và chuyên gia quốc tế dự báo Việt Nam sẽ có sự phát triển vượt bậc trong thời gian tới. Ảnh minh họa.

Giáo sư Thayer cho rằng hoạt động chất vấn tại nghị trường ngày càng thực chất, khi các đại biểu Quốc hội đặt ra nhiều câu hỏi quan trọng đối với các thành viên Chính phủ về các vấn đề được dư luận quan tâm như bảo vệ môi trường, quản lý đất đai hay an toàn thực phẩm. Điều này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của cơ quan lập pháp trong việc giám sát hoạt động điều hành và phản ánh những vấn đề thực tiễn của xã hội.

Theo đánh giá của vị học giả Australia, trong nhiệm kỳ vừa qua, Quốc hội cũng đã tích cực tham gia vào quá trình thảo luận, sửa đổi Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Đây là những nhiệm vụ quan trọng và phức tạp song Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần hoàn thiện hệ thống quản trị nhà nước.

Một trong những thay đổi lớn trong giai đoạn gần đây là việc sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh, giảm số lượng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương xuống còn 34. Quá trình này đòi hỏi việc tái cấu trúc các HĐND tại những địa phương mới sáp nhập, qua đó đặt ra yêu cầu lớn đối với nhiệm kỳ Quốc hội và HĐND sắp tới.

Nhiều chuyên gia cho rằng cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới sau Đại hội Đảng lần thứ XIV.

Theo Giáo sư Carl Thayer, việc Việt Nam điều chỉnh thời điểm tổ chức bầu cử sớm hơn khoảng hai tháng so với thông lệ trước đây là một bước đi hợp lý nhằm sớm kiện toàn bộ máy lãnh đạo nhà nước. Điều này giúp Quốc hội khóa mới nhanh chóng bầu ra các chức danh chủ chốt như Chủ tịch nước, Thủ tướng và các thành viên Chính phủ, tạo điều kiện để triển khai kịp thời các định hướng phát triển đã được Đại hội Đảng đề ra.

Ông cho rằng Quốc hội và HĐND khóa mới sẽ phải đối mặt với khối lượng công việc lớn, đặc biệt là rà soát, sửa đổi hệ thống luật pháp và các văn bản quy phạm pháp luật nhằm bảo đảm các mục tiêu phát triển quốc gia được triển khai một cách hiệu quả và đồng bộ.

Ở góc độ nghiên cứu về quản trị công, Trợ lý Giáo sư Joe Pateman của Đại học York (Canada) nhận định Quốc hội Việt Nam đóng vai trò then chốt trong việc thể chế hóa các định hướng phát triển, đồng thời tạo nền tảng chính trị và pháp lý cho tăng trưởng dài hạn.

Theo ông Pateman, trong những năm qua, Quốc hội đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật điều chỉnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Thông qua các đạo luật liên quan đến đầu tư, doanh nghiệp, quản trị công và quản lý kinh tế, cơ quan lập pháp đã giúp tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho đầu tư trong và ngoài nước.

Nhà nghiên cứu Canada cho rằng cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI không chỉ đơn thuần là quá trình lựa chọn đại diện của Nhân dân mà còn góp phần củng cố cơ chế quản trị quốc gia, khuyến khích sự tham gia của người dân vào quá trình quản lý và phát triển đất nước.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động, ông Pateman nhấn mạnh rằng sự ổn định chính trị là một trong những yếu tố quan trọng giúp Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ và tiếp tục hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới.

Cùng chia sẻ quan điểm này, Giáo sư Edmund Malesky, chuyên gia kinh tế chính trị tại Đại học Duke (Mỹ) cho rằng Quốc hội Việt Nam giữ vai trò trung tâm trong việc chuyển hóa các định hướng chiến lược thành các khuôn khổ pháp lý cụ thể.

Theo ông Malesky, các chủ trương lớn về phát triển kinh tế - xã hội thường được xác định tại các kỳ Đại hội của Đảng song việc cụ thể hóa các định hướng đó thành luật pháp và chính sách lại được thực hiện thông qua hoạt động lập pháp của Quốc hội. Ông nhận định: “Quốc hội chính là nơi đặt nền tảng pháp lý cho các chương trình cải cách. Tại đây, các chính sách được làm rõ về cách thức triển khai cũng như xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm thực hiện”.

Vị giáo sư Mỹ cũng đánh giá cao cơ chế hoạt động của Quốc hội Việt Nam, đặc biệt là vai trò của các ủy ban chuyên môn trong việc thẩm tra, nghiên cứu và hoàn thiện các dự án luật trước khi trình ra nghị trường. Theo ông, các ủy ban này giống như “những công xưởng lập pháp”, giúp nâng cao chất lượng của các chính sách và bảo đảm các dự án luật được xem xét kỹ lưỡng từ nhiều góc độ.

Ngoài ra, các phiên thảo luận công khai tại nghị trường và các phiên chất vấn được truyền hình trực tiếp cũng góp phần tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của bộ máy quản lý nhà nước.

Nhìn về nhiệm kỳ Quốc hội sắp tới, nhiều học giả quốc tế bày tỏ kỳ vọng cơ quan lập pháp của Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy cải cách thể chế và hiện đại hóa nền kinh tế.

Theo Giáo sư Edmund Malesky, Việt Nam đang theo đuổi nhiều mục tiêu cải cách lớn như tái cấu trúc bộ máy hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng hơn. Để đạt được các mục tiêu này, Quốc hội khóa mới cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm tạo điều kiện cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển, nâng cao năng suất và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Ông cũng bày tỏ kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ có sự tham gia của nhiều đại biểu trẻ, có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm nghề nghiệp đa dạng, qua đó nâng cao chất lượng hoạch định chính sách trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng phức tạp.

Trong khi đó, Trợ lý Giáo sư Joe Pateman cho rằng các vấn đề như phát triển các ngành công nghiệp chiến lược, quản lý hiệu quả dòng vốn đầu tư nước ngoài và bảo đảm an sinh xã hội có thể sẽ trở thành những ưu tiên lớn trong chương trình nghị sự của Quốc hội nhiệm kỳ tới.

Không chỉ đóng vai trò trong quản trị quốc gia, Quốc hội Việt Nam còn được đánh giá là một kênh quan trọng thúc đẩy quan hệ đối ngoại và hợp tác quốc tế.

Ông Takebe Tsutomu, Cố vấn đặc biệt của Liên minh Nghị sĩ Hữu nghị Nhật Bản - Việt Nam, cho rằng hợp tác giữa cơ quan lập pháp hai nước đã góp phần tạo nền tảng pháp lý và tài chính cho nhiều dự án hợp tác chiến lược, trong đó có dự án Đại học Nhật - Việt.

Theo ông Takebe, trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Nhật Bản ngày càng phát triển, vai trò của Quốc hội trong việc hỗ trợ các chương trình hợp tác về đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp sẽ ngày càng quan trọng.

Các chuyên gia cũng cho rằng ngoại giao nghị viện đang trở thành một kênh bổ trợ hiệu quả cho ngoại giao nhà nước, góp phần tăng cường hiểu biết và thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với các đối tác quốc tế.

Nhìn chung, theo đánh giá của nhiều học giả và chuyên gia quốc tế, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng mà còn là bước chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới của Việt Nam. Thông qua việc củng cố nền tảng thể chế, hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước, Quốc hội khóa mới được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong quá trình hiện đại hóa đất nước, thúc đẩy cải cách và tăng cường hội nhập quốc tế của Việt Nam trong những năm tới.

Tổng Bí thư Tô Lâm: Thành phố Hồ Chí Minh cần tiếp tục vai trò dẫn dắt tăng trưởng, đổi mới và hội nhập của cả nước

Nhân dịp đón Xuân Bính Ngọ năm 2026, sáng 9/2, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác của Trung ương đã thăm, chúc Tết Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, có kết nối trực tuyến tới 168 xã, phường trên địa bàn.

Nâng cao chất lượng hội nhập kinh tế phục vụ phát triển các lĩnh vực chiến lược

BẮC NINH- Sáng 14/1, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về hội nhập quốc tế chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác năm 2025, triển khai phương hướng năm 2026 của Ban Chỉ đạo. Dự hội nghị tại điểm cầu Trung ương có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị Trung ương. 

Đẩy mạnh đối ngoại nhân dân, nâng tầm hội nhập quốc tế

BẮC NINH - Sáng 30/12, tại Hà Nội, Đảng ủy Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị tổng kết công tác đối ngoại nhân dân năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026. Hội nghị kết hợp trực tiếp và trực tuyến, kết nối hơn 100 điểm cầu trong và ngoài nước.