Học luật thông qua trải nghiệm
BẮC NINH - Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức pháp luật qua những bài tuyên truyền khô khan, thanh, thiếu nhi trên địa bàn thành phố Bắc Ninh đang được tiếp cận pháp luật bằng nhiều hình thức sinh động như phiên tòa giả định, sân khấu hóa, thi xử lý tình huống... Qua những trải nghiệm trực quan, các em không chỉ hiểu quy định pháp luật mà còn biết vận dụng vào thực tiễn, hình thành ý thức chấp hành pháp luật.
Đa dạng hình thức tuyên truyền
Thanh thiếu nhi đang ở độ tuổi hình thành nhận thức, tâm lý và hành vi nên dễ tiếp cận với những thông tin mới nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bị lôi kéo, tác động bởi các hành vi vi phạm pháp luật. Nhiều hành vi đôi khi xuất phát từ sự bồng bột, thiếu hiểu biết và chưa lường hết hậu quả. Vì vậy, giáo dục pháp luật cho lứa tuổi này cần có phương pháp truyền đạt gần gũi, sinh động, giúp các em dễ hiểu, dễ nhớ và biết vận dụng vào thực tế.
![]() |
|
Báo cáo viên Chi đoàn Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 2 giao lưu, hỏi đáp pháp luật với đoàn viên, thanh niên Trường Trung học phổ thông Việt Yên số 1 (phường Việt Yên). |
Mới đây, tại Trường Trung học phổ thông Việt Yên số 1 (phường Việt Yên), Thành đoàn Bắc Ninh phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 2, Tòa án nhân dân khu vực 2, Đoàn phường Việt Yên và nhà trường tổ chức “Phiên tòa giả định” năm 2026, xét xử vụ án “Gây rối trật tự công cộng” theo Điều 318, Bộ luật Hình sự. Tình huống được xây dựng là một nhóm học sinh trung học phổ thông (chưa đủ 18 tuổi) từ mâu thuẫn trong nhà trường dẫn đến việc xảy ra xô xát bên ngoài - một tình huống không khó bắt gặp ở lứa tuổi học sinh. Thông qua việc tái hiện trình tự, thủ tục của một phiên tòa, các em học sinh được trực tiếp theo dõi diễn biến xét xử, tìm hiểu vai trò của những người tiến hành tố tụng, đồng thời nhận diện hành vi vi phạm và hậu quả pháp lý có thể xảy ra.
Theo dõi phiên tòa, em Nguyễn Thu Trang, học sinh lớp 12A4 nói: “Hành vi vi phạm pháp luật có thể bắt nguồn từ sự nóng giận, bồng bột, tâm lý muốn thể hiện bản thân ở lứa tuổi học sinh. Do đó, em nhận thấy mình cần biết cách kiềm chế cảm xúc, tránh xa những lời rủ rê, lôi kéo tham gia các hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời biết tự bảo vệ, tìm kiếm sự giúp đỡ khi gặp tình huống nguy hiểm”.
Tại Trường Trung học phổ thông Việt Yên số 1, nhà trường còn chú trọng kết hợp giáo dục pháp luật với tư vấn tâm lý, định hướng học tập và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. Theo thầy Nguyễn Hiệp Hòa, Phó Hiệu trưởng, nhà trường triển khai tư vấn hướng nghiệp, tư vấn tâm lý học đường, tạo điều kiện để học sinh chia sẻ khó khăn, vướng mắc và được thầy cô định hướng, hỗ trợ kịp thời. Đặc biệt, nhà trường đa dạng hóa các kênh thông tin, tuyên truyền qua nhóm Zalo, công khai số điện thoại của Ban Giám hiệu và Đoàn Thanh niên để tiếp nhận phản ánh, kịp thời nắm bắt tình hình học sinh. Dù chưa ghi nhận trường hợp học sinh vi phạm những nội dung trên trong năm học song nhà trường vẫn xác định tuyên truyền, giáo dục và phòng ngừa là nhiệm vụ thường xuyên, cần được thực hiện bằng nhiều hình thức phù hợp.
Bên cạnh sân khấu hóa, phiên tòa giả định, giáo dục pháp luật còn được các trường học lồng ghép trong tiết học, sinh hoạt Đội và hoạt động ngoại khóa. Tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở An Bá (xã Sơn Động), Đoàn xã, Hội đồng Đội xã, Công an xã Sơn Động tổ chức sinh hoạt chuyên đề “Mỗi tuần một câu chuyện đẹp, một cuốn sách hay, một tấm gương sáng” gắn với phong trào “Đọc và làm theo báo Đội”. Trong đó, các nội dung về phòng, chống bạo lực học đường, tương tác lành mạnh trên không gian mạng và an toàn giao thông được truyền tải thông qua những câu chuyện, tình huống gần gũi với lứa tuổi học sinh. Đặc biệt, chương trình còn tổ chức giao lưu, hỏi đáp trực tiếp với cán bộ công an, tạo cơ hội để các em trao đổi, nêu những thắc mắc và được giải đáp cụ thể về các quy định pháp luật, cách nhận diện, phòng tránh những nguy cơ mất an toàn.
Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật
Việc trang bị kiến thức, kỹ năng pháp luật cho thanh thiếu nhi ngày càng cấp thiết trước những diễn biến phức tạp của tình hình vi phạm pháp luật trong độ tuổi chưa thành niên. Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng phát hiện, xử lý nhiều vụ việc liên quan đến thanh thiếu nhi vi phạm pháp luật. Đáng chú ý, tình hình vi phạm pháp luật về giao thông và tai nạn giao thông liên quan đến lứa tuổi học sinh trên địa bàn thành phố diễn biến phức tạp. Toàn thành phố phát hiện hơn 13 nghìn trường hợp học sinh vi phạm quy định về trật tự, an toàn giao thông. Trên địa bàn xảy ra hàng chục vụ tai nạn giao thông liên quan đến lứa tuổi này, để lại hậu quả nghiêm trọng.
Trước thực tế đó, các cấp bộ Đoàn trong thành phố luôn coi công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho thanh thiếu nhi là nội dung trọng tâm, từ đó triển khai với phương thức đa dạng. Trong năm học 2025-2026, Đoàn, Đội các cấp tổ chức hơn 1,7 nghìn hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, tập trung vào các nội dung của Luật Thanh niên, Luật Nghĩa vụ quân sự, quy định về bảo đảm an toàn giao thông; phòng, chống tội phạm, ma túy, thuốc lá điện tử, bạo lực học đường, cháy nổ; phòng tránh tai nạn thương tích, xâm hại trẻ em, lừa đảo trên không gian mạng.
Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 (9/11), 100% các đơn vị đoàn xã, phường phối hợp với các đơn vị công an, kiểm sát, tòa án, tư pháp tổ chức ít nhất một hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua sinh hoạt chuyên đề, cuộc thi, giao lưu, tọa đàm và các hình thức trực quan, sinh động. Tiêu biểu, Đoàn phường Đa Mai triển khai mô hình “Thanh niên Đa Mai sống đẹp, sống có pháp luật”. Thông qua phối hợp với Công an phường, nhà trường và gia đình, tổ chức Đoàn chú trọng tuyên truyền, định hướng nhận thức, nhắc nhở thanh thiếu nhi chấp hành quy định pháp luật, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, kịp thời phát hiện những biểu hiện lệch chuẩn trong nhận thức, góp phần phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ cơ sở.
Qua những cách làm đa dạng, giáo dục pháp luật từng bước trở thành hoạt động gần gũi, thường xuyên, giúp các bạn trẻ hiểu quy định, tự điều chỉnh hành vi, hình thành thói quen “Sống và làm theo Hiến pháp và pháp luật”. Theo chị Mạc Thị Bích Vân, Phó Trưởng Ban Công tác Đoàn và Thanh thiếu nhi, Thành đoàn Bắc Ninh, thời gian tới, Thành đoàn Bắc Ninh tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi; khuyến khích mỗi đoàn viên, thanh niên trở thành một tuyên truyền viên tích cực, lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật trong gia đình, nhà trường và cộng đồng. Giáo dục pháp luật cho thanh thiếu nhi không chỉ nhằm giúp các em nhận biết, tránh xa những hành vi vi phạm mà quan trọng hơn là hình thành khả năng tự bảo vệ mình, ứng xử có trách nhiệm và tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Bắc Ninh














Ý kiến bạn đọc (0)