Quang cảnh tại điểm cầu Bắc Giang.

Thảo luận tại hội nghị, nhiều ý kiến cho rằng, hiện nay những khó khăn, vướng mắc trong ĐTXD tập trung ở tất cả các giai đoạn, từ khâu chuẩn bị đầu tư, thực hiện đến kết thúc dự án đưa vào sử dụng. Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà phản ánh, ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư, từ khi xin chấp thuận chủ trương đến khi có quyết định đầu tư, các hoạt động chính gồm lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư... đều liên quan đến Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách, Luật Xây dựng. Trong khi quy định về vốn giữa các luật này chưa thống nhất, gây khó khăn cho người thực hiện. 

Ở giai đoạn thực hiện dự án, tiến độ đền bù, giải phóng mặt bằng (GPMB) thường kéo dài, bình quân mất khoảng 20 tháng, thậm chí có dự án 5-10 năm do đơn giá đền bù đất, công trình trên đất chưa theo kịp cơ chế thị trường. Bộ trưởng Bộ Xây dựng đề nghị, đối với dự án vì mục đích phát triển kinh tế, cấp có thẩm quyền cần quy định đền bù theo giá thị trường, trừ các dự án phục vụ công trình công cộng. Ở giai đoạn kết thúc dự án, một số công trình khó đưa vào vận hành, khai thác vì thiếu hồ sơ quyết toán. Không chỉ vậy, ba năm gần đây, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công bình quân chỉ đạt khoảng 86% kế hoạch, nợ đọng xây dựng cơ bản còn lớn. Đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo ngành chức năng, các tỉnh, TP tập trung đôn đốc, có giải pháp quyết liệt giảm nợ, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, sớm đưa các công trình vào sử dụng. 

Trước thực trạng nhiều chung cư xuống cấp nghiêm trọng, các đại biểu đề nghị Chính phủ xem xét đổi mới cơ chế chính sách để đẩy nhanh tiến độ cải tạo. Các tỉnh, TP khẩn trương kiểm tra, lập quy hoạch, dành quỹ đất, kinh phí cải tạo xây dựng các khu chung cư.

Về việc lập báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với các dự án xây dựng, nhiều ý kiến cho rằng cần sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường theo hướng cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư dự án trên cơ sở báo cáo đánh giá tác động môi trường sơ bộ được duyệt nhằm tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện dự án đúng tiến độ. Đồng thời quy định cụ thể về trình tự, thủ tục, nội dung phương án lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt…

Kết luận hội nghị, đồng chí Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong ĐTXD là nhiệm vụ quan trọng của các cấp chính quyền, ngành chức năng để phát triển đất nước. Đồng chí yêu cầu các bộ, ngành liên quan như: Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư…. căn cứ chức năng, nhiệm vụ khẩn trương rà soát, cắt giảm thủ tục rườm rà, gây khó khăn hoặc làm chậm quá trình ĐTXD. Sớm tham mưu cho cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Đấu thầu, Luật Xây dựng, tạo điều kiện thuận lợi, đẩy nhanh tiến độ ĐTXD. Đồng chí nêu rõ, hiện nay tất cả các công trình xây dựng đều liên quan đến đất đai, do đó Bộ Tài nguyên và Môi trường kiểm tra, giám sát nghiêm, tránh để thất thoát đất đai; phối hợp với các ngành liên quan xây dựng quy định bồi thường GPMB theo giá thị trường.

Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, các ngành, các tỉnh, TP tăng cường giải ngân vốn đầu tư công bảo đảm đúng quy định, quản lý vốn chặt chẽ. Đồng thời thanh tra, kiểm tra, đôn đốc đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, kiên quyết xử lý tổ chức, cá nhân làm thất thoát, lãng phí trong xây dựng. Cùng đó tăng cường đối thoại với chủ đầu tư, doanh nghiệp, giải quyết các khó khăn, vướng mắc. Các địa phương rà soát, bố trí kinh phí xử lý nợ đọng, hạn chế phát sinh nợ mới, chỉ khởi công công trình khi chứng minh được vốn đối ứng.

Minh Linh