Logo phản đối việc xây dựng tuyến cáp treo Sơn Đoòng trên mạng xã hội.

>> Quảng Bình họp báo về dự án cáp treo Sơn Đoòng

Địa phương chưa nghiên cứu kỹ khi bắt tay xây dựng dự án 

Cho dù đến thời điểm này, cả Bộ VHTT&DL cũng như đại diện tổ chức UNESCO tại Viêt Nam vẫn chưa hề nhận được văn bản chính thức nào từ UBND tỉnh Quảng Bình về dự án xây dựng tuyến cáp treo Sơn Đoòng qua vùng lõi của VGQ Phong Nha- Kẻ Bàng, tuy nhiên công văn nói trên của Bộ VHTT&DL được xem như là một quan điểm chính thức về việc xây dựng tuyến cáp treo nói trên.

Lý do bác bỏ được Bộ VHTT&DL phân tích cụ thể, rõ ràng: VGQ Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới năm 2003, đồng thời được xếp hạng di tích, danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt tại Quyết định số 1272/QĐ-TTg, ngày 12-8-2009 của Thủ tướng Chính phủ. Vì vậy, việc xây dựng tuyến cáp treo ở VQG Phong Nha - Kẻ Bàng phải được thực hiện theo quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2001. 

Quan trọng hơn, theo hướng dẫn thực hiện Công ước về Bảo vệ Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới (mà Việt Nam tham gia phê chuẩn từ năm 1987), trong đó nêu rõ: "Ủy ban Di sản thế giới mời các quốc gia thành viên của Công ước thông báo với Ủy ban thông qua Ban thư ký, dự định cho phép tiến hành ở một khu vực được Công ước bảo hộ, những công việc tu bổ  lớn hay những hoạt động xây dựng mới có thể tác động đến giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản. 

Quốc gia phải thông báo càng sớm càng tốt trước khi đưa ra những quyết định khó có thể rút lại để Ủy ban có thể giúp đỡ, tìm kiếm các giải pháp phù hợp nhằm đảm bảo rằng giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản được bảo tồn đầy đủ”. 

Nguy cơ không đạt danh hiệu lần 2 là có thực 

Từ những phân tích đó, BộVHTT&DL thấy rằng do chưa được nghiên cứu và xin ý kiến của chuyên gia trong và ngoài nước, đặc biệt là các chuyên gia của Trung tâm Di sản thế giới và cơ quan tư vấn của  UNESCO là Hiệp hội bảo tồn thiên nhiên thế giới (IUCN), nên chưa thể bổ sung tuyến cáp treo vào quy hoạch VGQ Phong Nha - Kẻ Bàng vào thời điểm hiện nay. 

Một điểm đáng lưu ý là vào tháng  1-2014, Việt Nam đã đệ trình hồ sơ VGQ Phong Nha- Kẻ Bàng đề nghị UNESCO công nhận lần 2 là di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chí đa dạng sinh học. Vì vậy, việc quản lý bảo vệ Di sản thiên nhiên thế giới VGQ Phong Nha- Kẻ Bàng phải được thực hiện nghiêm túc theo hướng dẫn thực hiện Công ước di sản thế giới.

Báo Đại Đoàn kết cũng đã đưa thông tin liên quan đến vấn đề này trong bài viết mới đây. Theo đó, nguy cơ về sự chông chênh danh hiệu di sản Thiên nhiên thế giới lần 2 đang là một thách thức đặt ra với VGQ Phong Nha- Kẻ Bàng. TS Dương Bích Hạnh – Trưởng Ban Văn hóa, Văn phòng đại diện UNESCO tại Việt Nam cho biết: Tổ chức IUCN- cơ quan tư vấn của UNESCO đã gửi thư yêu cầu UBND tỉnh Quảng Bình phải hoàn thiện giải trình về việc thực hiện những cam kết với UNESCO về việc bảo tồn di sản VGQ Phong Nha- Kẻ Bàng, trong đó có dự án xây dựng cáp treo hang Sơn Đoòng muộn nhất vào tháng 2-2015. Mọi quyết định liên quan đến danh hiệu Di sản Thiên nhiên thế giới lần 2 của VGQ Phong Nha- Kẻ Bàng sẽ được đưa ra tại kỳ  họp Ủy ban Di sản thế giới lần thứ 39 diễn ra trong tháng 6-2015, tại TP Bonn (Đức).

Ở một khía cạnh khác, trên các trang mạng xã hội chiến dịch "Save Son Doong- phản đối dự án cáp treo hang Sơn Đoòng” đã và đang nhận được sự ủng hộ của hàng chục ngàn người. Việc đưa ra các thông tin về hang động nổi tiếng thế giới này, hay đưa ra ý kiến của các chuyên gia trong và ngoài nước phân tích về giá trị địa chất của hang đã gây được làn sóng phản đối dự án này. 

Hay trên trang web thepetition.com – trang web chuyên lấy ý kiến thỉnh cầu về chiến dịch "Stop the Construction: Save the Son Doong Cave!” (tạm dịch: Dừng xây dựng: Hãy cứu lấy hang Sơn Đoòng!”) cũng đã lấy được chữ kí online của gần 60 ngàn người. Cho dù đây không phải những ý kiến chính thức được gửi tới UBND tỉnh Quảng Bình, nhưng nhìn ở góc độ xã hội chiến dịch đã có sức lan tỏa và lan truyền nhanh chóng đến người dân trong nước và khách du lịch quốc tế. Hiện những chiến dịch này cũng đang nhận được sự ủng hộ của giới chuyên gia di sản và nhiều tổ chức khác.

Theo Đại Đoàn kết