Bắc Ninh
Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước
Dự kiến có 39 chức danh lãnh đạo cấp cao của Nhà nước ở Trung ương sẽ được Quốc hội bầu và phê chuẩn tại kỳ họp thứ Nhất và đây là nội dung trọng tâm để hoàn thiện bộ máy lãnh đạo cho giai đoạn mới.
Hôm nay, ngày 6/4/2026, tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Quốc hội khóa XVI trọng thể khai mạc Kỳ họp thứ Nhất. Đây là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ mở đầu cho nhiệm kỳ mới mà còn đặt nền móng cho một giai đoạn phát triển mới của đất nước.
 |
|
Một kỳ họp Quốc hội khóa XV. |
Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng
Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tiếp nối sau thành công của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV; cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; thành công của Hội nghị Trung ương II, khoá XIV.
Với ý nghĩa đó, Kỳ họp không chỉ mang tính mở đầu mà còn xác lập những nền tảng căn bản cho toàn bộ hoạt động của Quốc hội khóa XVI - từ tổ chức bộ máy, định hướng lập pháp đến các quyết sách chiến lược về phát triển kinh tế-xã hội cho một giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Kiện toàn bộ máy, lựa chọn nhân sự cấp cao đủ sức gánh vác trọng trách lớn
Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI là kỳ họp mở đầu cho một nhiệm kỳ mới - nơi Quốc hội thực thi quyền lực hiến định trong việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước.
Kỳ họp này là bước chuyển tiếp mang tính bản lề, đưa kết quả của cuộc bầu cử - sự lựa chọn dân chủ, trực tiếp của Nhân dân trở thành hiện thực trong tổ chức và vận hành của bộ máy Nhà nước; là biểu tượng của sức mạnh đoàn kết, sự đổi mới và sáng tạo trong quá trình lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, cùng sự đồng lòng của toàn thể nhân dân.
Chính vì thế, Quốc hội sẽ dành khoảng 2,5 ngày làm việc để xem xét kiện toàn nhân sự các chức danh chủ chốt của Nhà nước. Việc kiện toàn nhân sự không đơn thuần là sắp xếp mới tổ chức, mà là sự lựa chọn, khẳng định đội ngũ lãnh đạo tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực, trí tuệ và uy tín, đủ sức gánh vác những trọng trách lớn lao trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân trong giai đoạn mới; đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả và gần dân hơn; đồng thời bảo đảm sự kế thừa vững chắc, ổn định liên tục và phát triển của bộ máy quyền lực Nhà nước.
Đây là nền tảng để xây dựng một bộ máy liêm chính, hành động, đủ năng lực dẫn dắt đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, có công nghiệp hiện đại vào năm 2030 theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Quốc hội sẽ xem xét, quyết định số thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội, Tổng Kiểm toán Nhà nước, Tổng thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Quốc hội cũng tiến hành bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch nước, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao.
Quốc hội sẽ quyết định cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ, phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án Nhân dân Tối cao; phê chuẩn việc bổ nhiệm Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ.
Dự kiến có 39 chức danh lãnh đạo cấp cao của Nhà nước ở Trung ương sẽ được Quốc hội bầu và phê chuẩn tại kỳ họp này, đây là nội dung trọng tâm để hoàn thiện bộ máy lãnh đạo cho giai đoạn mới.
Hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi
Cùng với kiện toàn nhân sự, yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm của Quốc hội trong nhiệm kỳ này.
Như Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và pháp luật, đã nhấn mạnh tại phiên họp quý 1 của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và pháp luật: Quốc hội khóa XVI mang trên mình trọng trách đặc biệt lớn lao là phải khẩn trương thể chế hóa ngay trong năm 2026 những nội dung cốt lõi của Văn kiện Đại hội XIV, đồng bộ với Kết luận của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trong nhiều cuộc họp chuẩn bị cho công tác lập pháp tại Kỳ họp thứ nhất cũng đã nhấn mạnh thông điệp: nhiều dự án luật, nghị quyết sẽ được xem xét, thông qua theo quy trình một kỳ họp nhưng phải bảo đảm chất lượng tốt nhất và sự thống nhất cao trước khi trình Quốc hội. Như vậy để thấy rằng Quốc hội hành động ngay từ những ngày đầu tiên của nhiệm kỳ mới nhưng không đánh đổi chất lượng lập pháp.
Chính vì thế, khác với thông lệ nhiều nhiệm kỳ trước, ngay tại Kỳ họp đầu tiên, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét, cho ý kiến và thông qua 8 dự án luật, 1 nghị quyết quy phạm pháp luật.
Các nội dung được trình lần này bao quát nhiều lĩnh vực thiết yếu của đời sống và quản trị quốc gia như: Luật Hộ tịch (sửa đổi); Luật Thủ đô (sửa đổi) (theo trình tự thủ tục rút gọn); Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi); Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế (theo trình tự thủ tục rút gọn).
Với tinh thần đó, Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, ổn định, minh bạch, dễ hiểu, dễ thực thi, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
“Tôi kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ thực sự là một Quốc hội kiến tạo phát triển. Quốc hội không chỉ làm luật để quản lý, mà phải làm luật để ‘mở đường’; không chỉ giải quyết vấn đề trước mắt, mà còn chuẩn bị cho tương lai dài hạn của quốc gia,” Phó Giáo sư-Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn bày tỏ.
Việc Quốc hội của nhiệm kỳ mới bắt tay ngay vào công tác lập pháp với phạm vi rộng và nhiều nội dung có tính chất nền tảng cho thấy một tinh thần rất rõ ràng: khẩn trương, quyết liệt, không chờ đợi, không tạo độ trễ chính sách.
Điều đó phản ánh bản lĩnh của một Quốc hội hành động, Quốc hội kiến tạo, trách nhiệm rất cao trước yêu cầu của thực tiễn, một Quốc hội sẵn sàng đi thẳng vào những vấn đề cốt lõi nhất của phát triển đất nước.
Định hình tầm nhìn chiến lược cho cả giai đoạn
Bên cạnh trọng tâm là công tác nhân sự, công tác lập pháp, Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI còn mang trên mình một sứ mệnh có ý nghĩa chiến lược lâu dài: quyết định những định hướng lớn về phát triển kinh tế-xã hội, tài chính quốc gia và phân bổ nguồn lực cho cả giai đoạn 2026-2030.
Tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, thảo luận và thông qua nhiều nghị quyết đặc biệt quan trọng: Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030; Nghị quyết về phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024; Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; Nghị quyết về kế hoạch tài chính quốc gia 5 năm giai đoạn 2026-2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030.
Đây là những quyết sách chiến lược định sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới, từ mô hình tăng trưởng, cơ cấu đầu tư, ưu tiên hạ tầng, chuyển đổi số, khoa học công nghệ, giáo dục, y tế, quốc phòng, an ninh cho tới bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.
Trong bối cảnh đất nước đang đứng trước yêu cầu phải phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, tự chủ hơn và hội nhập quốc tế sâu rộng hơn, những nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ này sẽ là “bộ khung chiến lược” cho việc huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực quốc gia, tạo nền tảng để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045.
Công tác chuẩn bị Kỳ họp được tiến hành kỹ lưỡng, nhiều điểm mới
Với tầm quan trọng đặc biệt nên công tác chuẩn bị cho Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI được tiến hành kỹ lưỡng, bài bản và khoa học. Ủy ban Thường vụ Quốc hội dành nhiều thời gian cho ý kiến về các nội dung kỳ họp.
Văn phòng Quốc hội tập trung, tăng cường công tác chỉ đạo, chủ động phối hợp với các cơ quan hữu quan, tích cực triển khai, rà soát, hoàn thiện, chu đáo tất cả các điều kiện phục vụ Kỳ họp, từ cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, điều kiện chuyển đổi số đến công tác lễ tân, hậu cần, an ninh, y tế, thông tin tuyên truyền… bảo đảm chủ động trong mọi tình huống và phục vụ tốt nhất cho đại biểu Quốc hội và cho thành công của Kỳ họp.
Đặc biệt, theo Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển, so với Kỳ họp thứ Nhất của các khóa trước, cách thức tổ chức Kỳ họp đã thay đổi theo hướng ngày càng hoàn thiện, hiện đại, chuyên nghiệp, dân chủ pháp quyền hơn.
Đó là Kỳ họp được tổ chức ngay sau khi kết thúc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XVI của Đảng và diễn ra trong giai đoạn đất nước bước vào một chặng đường phát triển mới.
Thời gian tổ chức Kỳ họp diễn ra sớm hơn so với thông lệ các khóa gần đây. Trước đây, các khóa XII, XIII, XIV và XV thường tổ chức bầu cử vào tháng Năm và kỳ họp thứ nhất được tiến hành vào tháng Bảy.
Lần này, sau khi bầu cử được tổ chức vào tháng 3 và hoàn tất vào ngày 15/3, Kỳ họp thứ Nhất dự kiến khai mạc vào ngày 6/4. Như vậy, thời gian tổ chức kỳ họp đã được rút ngắn khoảng 3 tháng so với trước đây, nhằm bảo đảm bộ máy nhà nước sớm được kiện toàn và vận hành ổn định, liên tục.
Một điểm mới quan trọng nữa của Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI là nội dung chương trình được mở rộng, không chỉ tập trung vào công tác tổ chức bộ máy và nhân sự như thông lệ trước đây.
Theo Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, thông thường Kỳ họp thứ Nhất của các khóa trước chủ yếu tập trung vào công tác tổ chức bộ máy và nhân sự. Các nội dung chuyên môn về công tác lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng khác được thực hiện tại Kỳ họp thứ hai.
Nhưng lần này, cùng với việc ổn định về mặt tổ chức bộ máy, nhân sự thì Quốc hội khóa XVI đã bắt tay ngay vào hoạt động một cách toàn diện đầy đủ trên các chức năng của mình, bao gồm cả lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng.
Ngoài ra, cách thức tổ chức cũng có những thay đổi theo hướng ngày càng hiện đại và chuyên nghiệp hơn. Giống các Kỳ họp thứ 9 và thứ 10 của khóa XV, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI cũng được tổ chức làm 2 đợt để các cơ quan của Quốc hội, các đơn vị tham mưu, giúp việc có thời gian hoàn thiện các văn kiện, tài liệu trước khi Quốc hội thông qua.
Một điểm mới nữa là công nghệ thông tin được ứng dụng trên hầu hết các khâu, các công đoạn trong quá trình tổ chức của Quốc hội. Hầu hết các khâu trong hoạt động của Quốc hội đã được số hóa. Quốc hội duy trì mô hình “kỳ họp không giấy," trong đó các tài liệu, văn kiện được cung cấp cho đại biểu thông qua ứng dụng chuyên dụng của Quốc hội.
Có thể khẳng định rằng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, khoa học, bài bản cũng như sự phối hợp chặt chẽ, kịp thời giữa của các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan hữu quan, tinh thần làm việc nghiêm túc, trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI - kỳ họp đặt nền tảng cho toàn bộ hoạt động của Quốc hội khóa XVI 5 năm tới - sẽ thành công tốt đẹp, thể hiện rõ một Quốc hội đổi mới, hiệu quả, vì Nhân dân.
Ý kiến bạn đọc (0)