Mở rộng thêm không gian phát triển từ việc sáp nhập xã, phường

Sau khi thực hiện rà soát tình hình thực tế, nhiều tỉnh, thành phố kiến nghị Trung ương cho phép tiếp tục sáp nhập một số xã, phường chưa đủ các tiêu chí.

Nhiều địa phương kiến nghị Trung ương cho phép tiếp tục sáp nhập xã, phường. (Ảnh minh họa)

Điển hình như lãnh đạo phường Hải Châu (Đà Nẵng) kiến nghị Trung ương nghiên cứu, định hướng sắp xếp, điều chỉnh địa giới của một số xã, phường có quy mô nhỏ để mở rộng không gian, tạo thêm dư địa cho phát triển, thuận lợi cho quy hoạch hạ tầng, tăng cường kết nối vùng, thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công.

Kiến nghị này được lãnh đạo địa phương nêu ra tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp vừa qua.

Cũng tại hội nghị này, Bí thư Thành ủy Đồng Nai Vũ Hồng Văn cũng đề nghị Trung ương cho phép thành phố Đồng Nai tiếp tục rà soát, đánh giá toàn diện mức độ phù hợp của cấp xã. Đây là cơ sở để nghiên cứu đề xuất phương án điều chỉnh địa giới, sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính cấp xã.

Sắp xếp, sáp nhập ngoài việc tiếp tục tinh gọn mô hình tổ chức, hình thành các không gian phát triển quy mô lớn còn giúp tập trung nguồn lực, mở rộng phạm vi, tạo dư địa, động lực phát triển đồng bộ, gắn kết chặt chẽ với định hướng phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với đề xuất này, Bí thư Thành ủy Đồng Nai cho rằng số lượng biên chế, nhân sự của các xã, phường được tăng cường, tạo điều kiện tập trung nguồn nhân lực có trình độ, năng lực, các chuyên gia trong từng lĩnh vực. Nội dung này hướng đến từng bước nâng cao chất lượng, năng lực đội ngũ nhân sự tại cơ sở.

Trước đó, Tỉnh ủy Thanh Hóa đã có đề nghị Trung ương xem xét cho tỉnh nghiên cứu tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã.

705 đơn vị chưa đạt chuẩn và bài toán xử lý dứt điểm trong năm 2026

Bộ Nội vụ nhận thấy tổ chức không gian hành chính cấp xã sau sắp xếp còn một số điểm chưa thật sự phù hợp. Nội dung này được Bộ nêu ra trong tham luận gửi đến Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp

Qua thống kê, hiện còn 705 xã (21,23%) chưa đạt đủ tiêu chuẩn. Trong đó, 17 đơn vị chưa đạt cả 2 tiêu chuẩn diện tích tự nhiên và quy mô dân số, 529 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn diện tích và còn 159 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn dân số.

Theo Bộ Nội vụ, điều này làm phân tán nguồn lực đầu tư, tăng chi phí quản lý, trong khi chưa phát huy đầy đủ lợi thế quy mô để tổ chức cung ứng dịch vụ công và thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Đồng thời, ở một số nơi, ranh giới đơn vị hành chính sau sắp xếp chưa thực sự phù hợp với không gian phát triển kinh tế - xã hội, còn tình trạng chia cắt các khu vực đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng du lịch, di tích, danh lam thắng cảnh hoặc các khu vực có tính liên kết tự nhiên cao.

Trong báo cáo của Bộ Nội vụ nêu rõ, điều này phần nào ảnh hưởng đến công tác quy hoạch, quản lý không gian phát triển, đầu tư kết cấu hạ tầng và thu hút nguồn lực đầu tư trong dài hạn.

Thực tế sau 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, một số đô thị sau sắp xếp đơn vị hành chính đã hình thành không gian phát triển đa trung tâm, có quy mô và vai trò vượt ra ngoài phạm vi địa giới hành chính truyền thống. Tuy nhiên, việc kết nối hạ tầng kỹ thuật còn nhiều hạn chế; chưa hình thành đầy đủ các hệ thống hạ tầng kỹ thuật liên vùng có tính đồng bộ và tích hợp cao, chưa tương xứng với tốc độ phát triển đô thị và mở rộng không gian đô thị.

Theo Bộ Nội vụ, một số thị trấn sáp nhập vào xã nông thôn làm thay đổi tính chất quản lý của khu vực đô thị hiện hữu, đòi hỏi tiếp tục rà soát để hình thành đơn vị hành chính đô thị phù hợp.

Về nhiệm vụ tổ chức đơn vị hành chính trong thời gian tới, Bộ Nội vụ kiến nghị Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tiếp tục cho chủ trương rà soát, hoàn thiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương theo hướng ổn định, đồng bộ, hiệu quả. Trong đó, cho phép tiếp tục sáp nhập cấp xã có quy mô nhỏ, chưa đạt tiêu chuẩn hành chính, có tính đến yếu tố đặc thù.

Trong năm nay, Bộ sẽ tập trung nhận diện đầy đủ các trường hợp đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt chuẩn, tham mưu trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, bảo đảm không làm xáo trộn đời sống bình thường của nhân dân và hoạt động của chính quyền cơ sở.

Về vấn đề này, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu từng địa phương tiếp tục rà soát, đánh giá tổng thể không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, bảo đảm phù hợp với yêu cầu phát triển, hình thành và phát triển đơn vị hành chính cấp xã đặc biệt (hoặc đặc khu kinh tế cấp xã) mang tính hạt nhân, cực tăng trưởng của tỉnh và liên kết vùng.

Cùng với việc tập trung xử lý các địa bàn chia cắt quá nhỏ về không gian đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định, song tiếp tục bám sát tiêu chuẩn về đặc thù văn hóa, truyền thống lịch sử, dân tộc, tôn giáo, địa lý…

Sau hội nghị trên, Chính phủ sẽ hướng dẫn cụ thể và hoàn thành dứt điểm trong năm 2026, theo Phó Thủ tướng.

Nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ việc Chính phủ sẽ nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định, hoàn thành dứt điểm trong năm 2026.

705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đủ tiêu chuẩn: Quy định hiện hành về hướng sáp nhập, sắp xếp

Việc sáp nhập xã không đáp ứng tiêu chuẩn sẽ được bám sát các yếu tố đặc thù văn hóa, truyền thống lịch sử, dân tộc, tôn giáo, địa lý.

Bộ Nội vụ nêu hướng tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy

Thời gian tới, Bộ Nội vụ tiếp tục tham mưu sắp xếp tinh gọn các tổ chức bên trong của các Bộ, cơ quan Trung ương và các Sở, ngành ở địa phương...