Những ngày qua, mưa lũ ở các tỉnh Lai Châu, Hà Giang, Lào Cai gây thiệt hại nặng nề. Theo Ban chỉ đạo quốc gia về phòng chống thiên tai, đến sáng 26- 6, mưa lũ tại các tỉnh Tây Bắc làm 17 người chết và 11 người mất tích. Hơn 80 ngôi nhà bị đổ, bị cuốn trôi; trên 1.000 nhà và 735 ha lúa, hoa màu bị hư hỏng. Công tác khắc phục hậu quả mưa lũ đang được tiến hành khẩn trương, sớm ổn định cuộc sống cho người dân.

Một trong những nguyên nhân khiến lũ ngày càng hung dữ là do tình trạng chặt phá rừng hoặc thu hẹp rừng tự nhiên làm rừng kinh tế. Có ý kiến phân tích, bình thường, vào đầu mùa mưa như thế này, nếu có rừng, thì một lượng nước lớn sẽ được thảm thực vật của rừng "ngậm" lại; những cây gỗ to sẽ là những vật cản dòng nước dữ đổ thẳng xuống sông suối.

Giờ đây đất trống đồi trọc rồi, hay có rừng cũng chỉ là rừng tái sinh với những cây keo, bạch đàn vài năm tuổi, ở dưới không có hệ thực vật bao phủ, rừng thì toàn rừng sản xuất; 6-7 năm là khai thác gỗ, rễ thì rễ cọc. Thế nên, cứ có mưa là có lũ và lũ rất hung dữ.

“Trông người lại ngẫm đến ta”, hiện nay một số huyện miền núi của tỉnh Bắc Giang như Sơn Động, Lục Ngạn, Yên Thế, Lục Nam cũng có tình trạng tương tự. Núi có độ dốc lớn, chất lượng rừng kém, nếu có mưa lớn thì nguy cơ cao xảy ra lũ quyét.

Trước những dự báo nguy cơ nước lớn bất thường trong mùa mưa bão năm nay, yêu cầu đặt ra với các cấp, ngành chức năng trong tỉnh là chủ động phương án phòng, chống lụt bão. Bắc Giang là tỉnh ít xảy ra bão lũ lớn nên cần đề phòng tâm lý chủ quan. Theo đó cần thực hiện các biện pháp đồng bộ, nâng cao nhận thức, tăng cường năng lực, sức chống chịu cho cộng đồng cư dân, đặc biệt chú ý những nơi dễ xảy là lũ quét, sạt lở đất, úng ngập.

Cả trước mắt và lâu dài cần tập trung giải quyết triệt để nạn chặt phá rừng đầu nguồn, khai thác khoáng sản làm nghẽn dòng thượng nguồn các con suối, tăng độ che phủ rừng để tránh hậu quả mưa lớn làm sạt lở, gây lũ ống, lũ quét.

Về phía mỗi người dân, cần tích cực hợp tác với các cơ quan phòng chống thiên tai, tuân thủ chặt chẽ các quyết định, chủ trương của các cơ quan phòng chống thiên tai. Người dân cần nâng cao nhận thức, thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai nhằm chủ động đối phó trong tình huống thực tế và qua đó hạn chế được những thiệt hại không đáng có do thiên tai gây ra.

Trần Anh