Công nhân Công ty cổ phần Quản lý công trình đô thị nạo vét cống rãnh, hố ga trên đường Hùng Vương.

Xác định "điểm nóng" 

Năm 2013, do mưa bão kéo dài, TP Bắc Giang bị ngập úng khá nặng, ảnh hưởng đến sản xuất và sinh hoạt của người dân, cản trở giao thông. Để chủ động ứng phó với diễn biến bất thường trong mùa mưa bão năm nay, ngay từ những tháng đầu năm, UBND TP chỉ đạo các phòng, đơn vị chuyên môn rà soát hệ thống bơm, tiêu nước trên địa bàn, xác định rõ nguyên nhân, vị trí trọng điểm thường xuyên ngập úng để có biện pháp khắc phục.    

Tìm hiểu nguyên nhân nhận thấy, một số tuyến đường và khu vực có cốt nền không đồng đều nên khi mưa lớn kéo dài dẫn đến úng ngập cục bộ. Cụ thể: đường Nguyễn Cao, khu vực Sở Xây dựng, khuôn viên 19-8, Khu C8, đường Hoàng Văn Thụ (đoạn từ đường Hùng Vương đến đường Đào Sư Tích), Trường Mầm non Bắc Giang có cốt nền thấp hơn nền chung của TP từ 0,2 - 0,4m khiến nước dồn về các khu vực này. 

Các khu dân cư cũ như: Tổ dân phố Hà Vị, phường Thọ Xương; Tổ dân phố Vĩnh Ninh 1, 2, phường Hoàng Văn Thụ; thôn Mé, phường Dĩnh Kế; khu vực đường Tiền Giang, phường Lê Lợi... đều thấp hơn so với cốt nền các khu dân cư mới. 

Ông Nguyễn Ngọc Thực, Phó Bí thư Tổ dân phố Hà Vị 1, phường Thọ Xương phản ánh: Thời gian qua, do một số dự án hạ tầng khu dân cư mới được thực hiện trên địa bàn phường, khiến các trục đường chính của tổ dân phố thấp trũng hơn nên khi mưa xuống bị ngập úng kéo dài.

Theo xác định của Phòng Quản lý đô thị, hệ thống thoát nước phía cuối nguồn dích dắc ảnh hưởng đến khả năng tiêu nước như khu vực ngã tư Vương Văn Trà - Nguyễn Công Hãng, cống thoát nước từ đường Ngô Văn Cảnh đổ về hồ Công viên Hoàng Hoa Thám.

Nhiều công trình, khu dân cư mới thi công hạ tầng dở dang, ảnh hưởng hệ thống tiêu nước như: Khu Cống Ngóc - Bến Xe, Khu dân cư số 3. Toàn bộ hệ thống thoát nước tại Khu dân cư số 1 và các khu dân cư phụ cận được chảy vào hai hệ thống qua đường Lê Lợi không đáp ứng yêu cầu... 

Việc tiêu nước đệm chủ yếu qua cống rãnh, trong khi ý thức của một bộ phận người dân hạn chế, phổ biến tình trạng xả thải che lấp cửa thoát nước, hố ga và lòng cống trên nhiều tuyến đường trong khu vực nội thành. 

Qua khảo sát tại các khu vực như: Tổ dân phố 7A, 7B, phường Trần Nguyên Hãn; Tổ dân phố 1, phường Ngô Quyền; Tổ dân phố Vĩnh Ninh 1 và 2, phường Hoàng Văn Thụ... hệ thống cống đã bị lấp đầy bùn rác gây khó cho việc tiêu thoát nước.

Để giải quyết úng ngập trong những trận mưa lớn chủ yếu trông chờ vào việc bơm tiêu thoát nước song theo ông Vũ Ngọc Hân, Giám đốc Trung tâm bơm tiêu thoát nước đô thị, năng lực vận hành của các trạm bơm yếu, 3/4 máy bơm tại các trạm trên địa bàn được đầu tư từ những năm 70 của thế kỷ trước, bể xả, công suất thiết kế lạc hậu, cũ, thường xuyên hỏng khiến việc bơm tiêu thoát nước hạn chế.

Nhiều giải pháp khắc phục

Xác định rõ nguyên nhân, vị trí trọng điểm thường xuyên ngập úng, TP chỉ đạo các đơn vị thực hiện biện pháp xử lý. Ông Nông Bằng Sơn, Phó Phòng Quản lý đô thị cho biết: TP đã đầu tư ba hệ thống cánh phai tại các hồ Làng Thương, hồ Công viên Hoàng Hoa Thám, cống qua QL 1A để điều tiết nước; xây dựng bổ sung đoạn cống từ đường Ngô Văn Cảnh đến đường Hùng Vương để phân lưu lượng nước từ Khu dân cư số 1, Khu C8 nhằm giảm thời gian úng ngập cục bộ. 

Đặc biệt, nâng cao năng lực của các trạm bơm tiêu úng như thay thế toàn bộ hệ thống máy của Trạm bơm Châu Xuyên 1, sửa chữa, cải tạo các trạm bơm, nhất là Trạm bơm Văn Sơn. Cùng đó đôn đốc nhà thầu khu dân cư 2, 3, Cống Ngóc- Bến xe đẩy nhanh tiến độ thi công các khu dân cư, hoàn thiện hạ tầng, hệ thống tiêu thoát nước ở những nơi này. Đến nay đã cơ bản khắc phục một số hạn chế như đặt ngược cốt cống, nạo vét cống... 

Hiện đơn vị chức năng TP chuẩn bị đầu tư hoàn thiện hệ thống thoát nước từ hồ Ùng Bổ đến Trạm bơm Châu Xuyên 2; kè hồ Đầm Sen; bổ sung hệ thống thoát nước tại các khu dân cư: Đồng Cả, Hà Vị 3, Khu tái định cư nhà máy Đạm, phường Thọ Xương; bảo dưỡng và đấu nối hệ thống thoát nước thải và vệ sinh môi trường khu dân cư Đồng Cửa, phường Lê Lợi. 

Được biết với quyết tâm không để ngập quá ba giờ đồng hồ, từ tháng 6, Công ty cổ phần Quản lý công trình đô thị Bắc Giang đã chỉ đạo công nhân nạo vét, khơi thông tuyến cống, hố ga, hạ thấp vách ngăn giữa hai hệ thống thoát nước mưa và thu gom nước thải giúp nước lưu thông về trạm bơm nhanh hơn. 

Trung tâm Bơm tiêu thoát nước đô thị bố trí duy trì cán bộ trực 24/24 giờ bơm tiêu thoát nước; kiểm tra toàn bộ cửa ra - vào tại các hồ bảo đảm dòng chảy thông thoáng. Khi có mưa lớn, các trạm bơm hoạt động hết công suất, công nhân Công ty cổ phần Quản lý công trình đô thị huy động lực lượng kiểm tra, vớt rác thải, khơi thông các hố ga, cống rãnh bảo đảm nước lưu thông nhanh. 

Nhiều ý kiến cho rằng, ngành điện cần bảo đảm cung cấp điện liên tục trong khi mưa phục vụ hệ thống máy bơm tiêu thoát nước cũng như các hoạt động khắc phục, giải tỏa ngập úng trên địa bàn thuận lợi. Các phường, xã tích cực tuyên truyền vận động nhân dân giữ gìn vệ sinh môi trường, nạo vét, khơi thông cống rãnh, hệ thống thoát nước để tăng lưu lượng dòng chảy. 

Về lâu dài, cần quan tâm đầu tư xây dựng mới Trạm bơm Văn Sơn và trạm bơm tại khu vực Đồng Đầm, xã Song Khê.

Vi Lệ Thanh