Ông Chu Đức Vĩnh (SN 1947) cựu chiến binh (CCB) ở thôn Trung Tâm, xã Hợp Thịnh (Hiệp Hòa) đã bộc bạch như vậy. Năm 1964, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, chàng trai 17 tuổi Chu Đức Vĩnh (quê Nghệ An) rời ghế nhà trường xung phong nhập ngũ.

Về sống tại thôn Trung Tâm, ông luôn hòa đồng với bà con làng xóm, gương mẫu, tích cực tham gia các phong trào chung. Riêng năm 2013, ông ủng hộ hơn 40 triệu đồng giúp thôn trùng tu đình, chùa và cải tạo đường giao thông, kênh mương… Toàn bộ số tiền này là do ông dành dụm từ trợ cấp thương binh và do con cháu biếu, tặng những dịp lễ, Tết. Ông chia sẻ: “Tôi luôn tâm niệm, là người lính, trong quân ngũ phải vững vàng tay súng, về đời thường phải góp sức xây dựng quê hương. Đó là nguồn vui, niềm hạnh phúc của tôi”.

Suốt 7 năm qua, bà Nguyễn Thị Vuông (SN 1945), hội viên Chi hội CCB thôn Mương Làng, xã Nghĩa Phương (Lục Nam) tình nguyện thu gom rác thải, bao bì thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) trên khắp các cánh đồng của thôn và địa bàn lân cận. 

Đều đặn mỗi tuần, bà dành từ ba đến bốn buổi chiều cho công việc này. Có lần, trên đường đi ăn cỗ cưới về qua thôn Ứng Hòe (cùng xã), thấy nhiều vỏ chai, lọ, bao bì thuốc BVTV dồn ứ trên một đoạn kênh, không nề hà, bà bỏ hàng giờ để thu gom, khơi thông dòng nước. Lo cho sức khỏe của mẹ, các con nhiều lần khuyên ngăn nhưng bà vẫn quyết tâm duy trì công việc, dần dần gia đình đã ủng hộ. 

Từ năm 2007 đến nay, bà Vuông thu gom hàng chục bao phế thải độc hại. Những năm đầu, bà không biết tiêu hủy ở đâu nên đành tập kết trong góc vườn. Năm 2010, biết công việc của bà, lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường đã đến thăm hỏi, động viên và đề nghị chính quyền cơ sở phối hợp xử lý phế thải. Từ đó, sau mỗi đợt thu gom, Ban bảo vệ môi trường xã cho xe đến vận chuyển rác thải, vỏ bao bì thuốc BVTV đi tiêu hủy. 

Miệt mài bỏ công sức giữ gìn môi trường chung nhưng nữ CCB ấy chưa một lần đòi hỏi quyền lợi riêng. Bà nói: “Nếu mình không thu gom thì đồng ruộng sẽ ngập trong phế thải độc hại, ảnh hưởng đến sức khỏe của tất cả mọi người. Tôi nghĩ, mình làm được việc gì có ích cho cộng đồng thì nên làm". 

Việc làm thiết thực của bà Vuông đã tác động tích cực đến người dân. Năm 2011, Chi hội Phụ nữ thôn huy động vốn, xây dựng tại mỗi cánh đồng một bể chứa rác thải từ thuốc BVTV. 

“Bây giờ người dân đã có ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường, tự giác thu gom rác thải vào bể chứa, môi trường đồng ruộng ngày càng được cải thiện" - Chị Đào Thị Sành, người dân trong thôn chia sẻ.

CCB Nguyễn Xuân Mai (SN 1960) ở thôn Đồng Quán, xã Bố Hạ (Yên Thế) là thương binh hạng 3/4. Như nhiều người lính khác, khi xuất ngũ, hành trang ông mang theo về là chiếc ba lô bạc màu với bộ quân phục sờn vai. 

Thực hiện lời Bác dạy “thương binh tàn nhưng không phế”, ông đầu tư thời gian tìm hiểu thương trường quyết tâm làm giàu. Năm 1992, ông vay vốn mua một xe tải nhỏ để kinh doanh vận tải hàng hóa. Năm 1997, ông làm Chủ nhiệm HTX Vận tải Bố Hạ (nay là Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã). 

Bằng sự năng động, nhạy bén của mình, ông cùng Ban quản trị đưa HTX ngày một phát triển. Hiện HTX Vận tải Bố Hạ có 58 đầu xe làm dịch vụ vận tải hành khách và hàng hóa. Ngoài ra, còn kinh doanh bến bãi, xăng dầu, cơ khí ô tô, tạo việc làm thường xuyên cho hơn một trăm lao động với thu nhập bình quân từ 4,5 đến 5 triệu đồng/tháng. Từ năm 2011 đến nay, HTX đạt tổng doanh thu hơn 9 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước hàng trăm triệu đồng. 

Bận rộn kinh doanh nhưng CCB Nguyễn Xuân Mai không quên trách nhiệm xã hội, hăng hái tham gia các phong trào, hoạt động tình nghĩa tại địa phương. Hằng năm, HTX xây dựng quỹ từ 15 đến 20 triệu đồng để hỗ trợ CCB nghèo xây dựng nhà ở; thăm tặng quà gia đình chính sách vào các dịp lễ, Tết…

Với những nỗ lực đó, nhiều năm liền, ông được các cấp ngành tuyên dương, khen thưởng, là "CCB gương mẫu" của tỉnh giai đoạn 2009-2014. Đặc biệt, năm 2013, ông được Bộ Giao thông vận tải tặng Bằng khen.

Trần Miền