Yêu cầu cấp thiết

Bắc Ninh có hệ thống đê điều tương đối lớn với tổng chiều dài hơn 592 km. Tuy nhiên, thực tiễn mùa mưa lũ năm 2025 đã cho thấy nhiều thách thức đối với công tác bảo vệ đê điều. Cụ thể, bão số 10 và bão số 11 gây mưa lũ vượt mức lịch sử trên các tuyến sông Cầu, sông Thương; nhiều trạm ghi nhận mực nước vượt thiết kế đê. Trước tình hình đó, các tuyến đê phải tổ chức chống tràn ở mức rất cao (trên 0,5-1,0 m), phạm vi gần như toàn tuyến; riêng các tuyến đê chính trên sông Cầu, sông Thương bị tràn với tổng chiều dài hơn 26,5 km. Bên cạnh yếu tố thiên tai cực đoan, tình trạng vi phạm pháp luật về đê điều diễn ra trong những năm qua cũng là nguyên nhân làm gia tăng rủi ro. Việc xây dựng công trình trái phép, tập kết vật liệu, đổ phế thải lấn chiếm bãi sông, lòng sông tại nhiều địa phương đã làm giảm khả năng thoát lũ, đẩy cao mực nước, tạo áp lực lớn lên hệ thống đê chính.

Khu vực tập kết vật liệu xây dựng vi phạm hành lang chân đê tại xã Tam Giang.

Theo thống kê của các địa phương, đến tháng 4/2026, trên địa bàn tỉnh vẫn còn tồn tại hàng chục công trình vi phạm nghiêm trọng vào hành lang đê điều dưới nhiều hình thức như: Xây dựng nhà ở, kho bãi, điểm tập kết vật liệu xây dựng, trồng cây trong phạm vi bảo vệ đê.

Tại các tổ dân phố Nam Ngạn, Đạo Ngạn 2, Đông Tiến thuộc phường Nếnh có nhiều bến bãi hoạt động ngày đêm. Ghi nhận thực tế ngày 2/4, tại trạm trộn bê tông của Công ty trách nhiệm hữu hạn Dịch vụ và thương mại Nam Thành, tổ dân phố Đạo Ngạn 2, nhiều ô tô ra, vào chở vật liệu xây dựng. Đồng thời dọc tuyến đê tả Cầu xuất hiện nhiều điểm tập kết phế thải xây dựng, than xỉ, máy nghiền cát, đá, sỏi nằm ngổn ngang.

Không chỉ phường Nếnh, tình trạng vi phạm lấm chiếm đê còn xảy ra tại nhiều địa phương. Nhiều nhất là xã Hợp Thịnh (26 trường hợp), tiếp đó là xã Bắc Lũng (9 trường hợp), xã Mỹ Thái (8 trường hợp), phường Thuận Thành (6 trường hợp); các địa phương Tam Đa, Kinh Bắc, Cao Đức, Tam Giang cũng ghi nhận từ 2-3 trường hợp vi phạm.

Trên thực tế, công tác xử lý các vi phạm hành lang đê điều đã được các cấp, ngành quan tâm chỉ đạo trong những năm qua. Tuy nhiên, sau các đợt cao điểm, vi phạm vẫn tái diễn. Nhiều tổ chức, cá nhân cố tình tập kết vật liệu, xây dựng công trình trong phạm vi hành lang đê, bất chấp quy định của pháp luật. Ở một số địa phương còn nhiều trường hợp vi phạm tồn tại kéo dài qua nhiều năm. Nguyên nhân chủ yếu là do một số tổ chức, cá nhân bất chấp quy định, dù đã bị xử phạt vẫn tiếp tục vi phạm; chính quyền cơ sở chưa thực sự quyết liệt trong xử lý, còn tình trạng nể nang, thiếu kiên quyết; công tác xử lý vi phạm đê điều còn gặp khó khăn do nhiều trường hợp lịch sử để lại. Cùng đó, hành vi vi phạm thường diễn ra vào thời điểm chiều muộn, ban đêm, gây khó khăn cho việc kiểm tra, phát hiện; lực lượng chức năng ở cơ sở còn mỏng, kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.

Kiên quyết xử lý, không có ngoại lệ

Thực hiện Văn bản chỉ đạo số 2090 /UBND-KTN của Chủ tịch UBND tỉnh về tăng cường đôn đốc đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình đã ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp, các địa phương có đê đã tập trung kiểm tra, xử lý vi phạm. Với quan điểm người đứng đầu các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra chậm, không hoàn thành công trình đúng tiến độ, gây lãng phí ngân sách Nhà nước, xã Tam Đa kiên quyết áp dụng biện pháp cưỡng chế, buộc tháo dỡ công trình vi phạm, khôi phục nguyên trạng đối với hộ bà Hoàng Thị Thêu, thôn Phấn Động có hành vi tự ý xây dựng tường gạch dài khoảng 6 m, cao 50 cm, dày 30 cm trong phạm vi hành lang đê. Trước đó, xã cũng cưỡng chế một trường hợp đổ bê tông cốt thép làm móng công trình kiên cố trong khu vực bảo vệ đê.

Hộ dân xây nhà xâm phạm vào hành lang đê tả Cầu tại thôn Trung Hưng, xã Hợp Thịnh.

Tại xã Đại Lai, ngày 9/3, UBND xã lập biên bản đối với một trường hợp tự ý dựng khung sắt, mái che làm lán trại chăn nuôi ngoài bãi sông. Phường Kinh Bắc cũng yêu cầu một hộ dân tháo dỡ công trình xây dựng trái phép trên bãi sông, hoàn trả nguyên trạng hành lang đê hữu Cầu.

Theo Chi cục Thủy lợi, đến ngày 5/4, các xã, phường có đê đã hoàn thành xây dựng kế hoạch xử lý vi phạm; phối hợp với đơn vị quản lý đê tiến hành phân loại, đánh giá mức độ vi phạm để có biện pháp xử lý phù hợp. Trước mắt, ưu tiên tuyên truyền, vận động người dân tự giác tháo dỡ; đối với trường hợp chây ỳ sẽ kiên quyết tổ chức cưỡng chế theo quy định. Một số địa phương đã chủ động ứng dụng thiết bị bay không người lái (flycam) trong kiểm tra, giám sát; thành lập các tổ công tác phụ trách từng tuyến đê, địa bàn, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, chính quyền trong xử lý vi phạm đê điều.

Đồng chí Đặng Công Hưởng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, mùa mưa bão đang đến gần, việc xử lý vi phạm, xóa các điểm nghẽn gây cản trở dòng chảy là nhiệm vụ cần làm ngay. Các địa phương cần quyết liệt hành động, tăng cường kiểm tra, giám sát; phối hợp chặt chẽ với lực lượng quản lý đê chuyên trách để phát hiện kịp thời, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần hoàn trả hàng lang đê, bảo đảm an toàn hệ thống đê điều, chủ động phòng, chống thiên tai.

Đối với các bến bãi vật liệu xây dựng ven sông hoạt động lâu năm, đề nghị tỉnh và cơ quan chức năng sớm nghiên cứu, ban hành cơ chế, giải pháp quản lý phù hợp, vừa bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật, vừa đáp ứng nhu cầu cung ứng vật liệu xây dựng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Rà soát, xây dựng phương án thoát lũ nhanh nhất, giảm thiểu tình trạng ngập úng

BẮC NINH- Ngày 13/1, các đồng chí: Nguyễn Hồng Thái, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ; Phạm Hoàng Sơn, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh; Lê Xuân Lợi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh tiếp và làm việc với Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp làm Trưởng đoàn về bàn giải pháp giảm thiểu ngập lụt trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. 

Hỗ trợ 580 triệu đồng cho người dân bị ảnh hưởng bão lũ

BẮC NINH - Trong 2 ngày 11 và 12/12, Hội Chữ thập đỏ tỉnh triển khai cấp phát tiền cho người dân bị ảnh hưởng bởi bão lũ. Đây là nội dung thuộc dự án Lời kêu gọi khẩn cấp hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, ứng phó, phục hồi và tái thiết sau cơn bão số 3 và hoàn lưu sau bão năm 2024, giai đoạn 2 do Hiệp hội Chữ thập đỏ - Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế viện trợ không hoàn lại.

Tập trung khắc phục hậu quả mưa lũ, khẩn trương ứng phó bão số 15

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tuyệt đối không được chủ quan, bắt tay vào công tác chuẩn bị ứng phó bão số 15 với tinh thần trách nhiệm và nghiêm túc.