Những căn nhà vững chãi

Tại thôn Rèm, xã Đại Sơn, niềm vui như còn vẹn nguyên trên gương mặt chị Vi Thị Viên (sinh năm 1980, dân tộc Tày) khi ngôi nhà mới vừa hoàn thành. Trước đây, mẹ con chị sống trong căn nhà xuống cấp, mỗi khi mưa gió lại nơm nớp lo lắng. Nay với số tiền tiết kiệm của gia đình cùng sự hỗ trợ về kinh phí, ngày công từ Công an xã, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã, mái ấm kiên cố dần được dựng lên.

Lãnh đạo xã Sơn Động trao kinh phí hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ dân khó khăn.

Không riêng gia đình chị Viên, năm 2025, xã Đại Sơn có 8 hộ được hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát. Điều đáng nói là địa phương không chỉ dừng ở việc hỗ trợ kinh phí mà còn chủ động cử cán bộ giúp đỡ từ khâu thiết kế, mua vật liệu đến giám sát thi công. Mỗi thôn thành lập một ban giám sát cộng đồng, nhờ đó các công trình đều bảo đảm tiến độ, chất lượng.

Đồng chí Hoàng Anh Tuấn, Phó Trưởng Công an xã Đại Sơn chia sẻ: “Giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm, tình cảm của lực lượng công an đối với Nhân dân. Chúng tôi tình nguyện sát cánh cùng bà con vượt qua mọi khó khăn”.

Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo, năm 2025, toàn tỉnh có 798 hộ dân tộc thiểu số cần được hỗ trợ xây mới hoặc sửa chữa nhà ở, trong đó 493 hộ xây mới, số còn lại là sửa chữa. Nếu chỉ dựa vào nguồn lực tại chỗ sẽ rất khó khăn bởi phần lớn các gia đình neo đơn, kinh tế eo hẹp, địa bàn sinh sống chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa.

Do có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, quyết tâm của địa phương cùng nỗ lực vươn lên của người dân, 100% số nhà đã được khởi công và hoàn thành trong năm. Các căn nhà sau khi xây dựng đạt tiêu chuẩn “3 cứng” (nền cứng, khung - tường cứng, mái cứng), phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Thành quả trên góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số từ 11,9% (năm 2021) xuống còn 4,6% (năm 2025) theo chuẩn nghèo giai đoạn 2021 - 2025.

Tuy nhiên, hiện nay, ở nhiều xã miền núi, người dân sống trong điều kiện thiếu an toàn, đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất. Tại xã Tuấn Đạo, qua rà soát còn nhiều hộ dân cư trú phân tán trong rừng đặc dụng, khu vực hẻo lánh. Dọc các tuyến đường liên thôn, không khó để bắt gặp những ngôi nhà nằm chênh vênh bên sườn núi, phía dưới là dấu tích của những trận mưa lũ với đất đá ngổn ngang.

Gia đình bà Hoàng Thị Quế, thôn Tuấn An là một trong những trường hợp như thế. Bà Quế lo lắng nói: “Trận lũ năm 2008 đã cuốn trôi nhà cửa, tài sản của gia đình tôi. Sau đó, được Nhà nước hỗ trợ chuyển lên vị trí cao hơn để làm nhà, tôi tưởng như thế đã yên ổn. Gần đây, tình trạng sạt lở đất ngày càng nghiêm trọng, mỗi khi mưa lớn là cả nhà lại phải sơ tán”. Hiện ngôi nhà của bà Quế nằm dưới chân một quả đồi đang bị sạt trượt. Những vết nứt dài loang lổ trên nền đất đỏ, bùn đất lấp kín lối đi, đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của cả gia đình.

Giúp người dân an cư

An cư không chỉ là có nhà ở mà còn là sống trong môi trường an toàn, ổn định. Đây là yêu cầu đặt ra đối với các địa phương trong quá trình thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Tại Chương trình phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026 - 2030 (ban hành ngày 28/3/2026), Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh xác định rõ mục tiêu phát triển bền vững, toàn diện, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào.

Theo đó, tỉnh phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều tại các xã đặc biệt khó khăn bình quân 1,5%/năm, thu nhập bình quân của người dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi tăng gấp 2 lần so với năm 2025. Đồng thời phấn đấu sắp xếp, di dời, bố trí 100% hộ dân đang cư trú phân tán, rải rác trong rừng đặc dụng, các khu vực xa xôi, hẻo lánh, nơi có nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đến nơi an toàn; cơ bản không còn xã đặc biệt khó khăn, 40% số xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Lực lượng công an phối hợp với phụ nữ xã Đại Sơn giúp hộ khó khăn cải tạo nhà ở.

Đồng chí Đào Duy Trọng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo nhấn mạnh: “Chính sách an cư cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đang được đặt trong một chiến lược tổng thể, gắn với phát triển hạ tầng, tạo sinh kế bền vững cho người dân”. Để hoàn thành mục tiêu, toàn tỉnh huy động nguồn lực từ ngân sách và các nguồn huy động khác.

Theo rà soát của Ủy ban MTTQ các cấp, trong quý I/2026, toàn tỉnh còn hơn 300 hộ nghèo đang sống trong nhà tạm, nhà dột nát tại 51/99 xã, phường. Một số địa phương có số lượng lớn như: Sơn Động (61 hộ), Biển Động (21 hộ), Lục Sơn (14 hộ), Phượng Sơn (13 hộ), Tân Sơn (13 hộ)… Trong số này còn khoảng 40 hộ chưa đủ điều kiện về quyền sử dụng đất. Đây là một trong những “nút thắt” lớn nhất. Hiện các địa phương đang tích cực rà soát, phân loại từng trường hợp, phối hợp hoàn thiện thủ tục pháp lý, tạo điều kiện để người dân được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, từ đó đủ điều kiện hỗ trợ xây dựng nhà ở.

Ở xã Sơn Hải, mỗi cán bộ, công chức, người lao động đăng ký thực hiện từ 1-2 việc làm vì an sinh xã hội, không để hộ nghèo, cận nghèo bị bỏ lại phía sau. Trước hoàn cảnh khó khăn của gia đình ông Lường Văn Tẹo (thôn Đồng Phai), hộ nghèo dân tộc thiểu số có nhà ở xuống cấp nghiêm trọng, mới đây chính quyền xã đã lập hồ sơ đề nghị cấp trên hỗ trợ xây dựng nhà đại đoàn kết. Ở xã Đại Sơn, theo Chủ tịch UBND xã Hoàng Văn Phương, qua rà soát, năm nay có 41 hộ đăng ký xây mới và 28 hộ đăng ký sửa chữa nhà ở. Trong điều kiện kinh phí địa phương còn khó khăn, xã kêu gọi các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân hảo tâm trong và ngoài tỉnh hỗ trợ.

Để nâng cao hiệu quả chương trình, năm 2026, Ủy ban MTTQ tỉnh dự kiến đề xuất mức hỗ trợ 100 triệu đồng/nhà xây mới. Tổng kinh phí thực hiện chương trình khoảng 30,3 tỷ đồng, trong đó 50% từ Quỹ “Vì người nghèo”, phần còn lại từ ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, các tổ chức, cá nhân tiếp tục được vận động hỗ trợ thêm vật liệu, ngày công, đồ dùng sinh hoạt cho các gia đình.

Những mái nhà đại đoàn kết tiếp tục được dựng lên trên khắp các bản làng vùng cao. Mỗi bao xi măng, mỗi viên gạch hỗ trợ đồng bào chứa đựng tình cảm, sự sẻ chia và trách nhiệm của cả cộng đồng. Khi mỗi gia đình được an cư cũng là lúc hành trình lập nghiệp, thoát nghèo bền vững trở nên gần hơn. Và hơn hết, đó chính là nền tảng vững chắc để vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phát triển toàn diện, hòa nhịp cùng bước đi của tỉnh.

Bắc Ninh đầu tư hạ tầng công nghệ vùng dân tộc thiểu số

BẮC NINH - Vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của tỉnh Bắc Ninh còn nhiều khó khăn do địa bàn rộng, dân cư phân tán. Thời gian qua, tỉnh ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng, trang thiết bị công nghệ thông tin đến tận cơ sở, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, từng bước cải thiện đời sống người dân.

Khơi nguồn lực phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi

BẮC NINH - Những năm gần đây, cùng với quá trình phát triển chung của tỉnh, đời sống đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh từng bước được cải thiện, kết cấu hạ tầng được đầu tư, nhiều mô hình sản xuất mới hình thành. 

Bắc Ninh: Dành hơn 25.000 tỷ đồng cho Chương trình phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030

BẮC NINH - Ngày 2/3, đồng chí Phan Thế Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì buổi làm việc với các sở, ngành tỉnh đóng góp ý kiến vào dự thảo Chương trình của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026 - 2030. Đây là nội dung trình UBND tỉnh tại Hội nghị thường kỳ tháng 3/2026.