Xử lý nghiêm vi phạm

Những năm qua, cùng với nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, tỉnh xác định xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp là giải pháp quan trọng nhằm giữ vững tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững.

Cán bộ kiểm lâm tuần tra, bảo vệ rừng khu vực xã Tây Yên Tử.

Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh, giai đoạn 2022-2026, toàn tỉnh phát hiện, xử lý 404 vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, tịch thu 116,814 m³ gỗ vi phạm. Trong đó, xử lý hành chính 387 vụ, xử phạt hơn 6,7 tỷ đồng; khởi tố hình sự 17 vụ với 35 đối tượng. Tang vật thu giữ gồm hơn 110 m³ gỗ và 782 cá thể động vật rừng. So với giai đoạn 2017-2021, số vụ vi phạm giảm gần 56%, khối lượng gỗ vi phạm giảm gần 70%, cho thấy hiệu quả rõ nét của công tác quản lý, bảo vệ rừng và ý thức chấp hành pháp luật được nâng lên.

Đồng chí Dương Văn Linh, Trưởng Phòng Điều tra, xử lý vi phạm về lâm nghiệp (Chi cục Kiểm lâm tỉnh) cho biết, lực lượng kiểm lâm đã chuyển mạnh từ xử lý sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa. Cùng với đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm tra tại các khu vực trọng điểm, nắm chắc địa bàn, phối hợp chặt chẽ với công an, chính quyền địa phương và ứng dụng hệ thống camera giám sát tại các cửa rừng để kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh phát hiện, xử lý 50 vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, gồm 11 vụ liên quan đến săn bắt, nuôi nhốt động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm; 1 vụ khai thác gỗ trái phép và 38 vụ vi phạm khác.

Các hành vi vi phạm nghiêm trọng đều được điều tra, xử lý nghiêm minh. Điển hình là vụ chủ nhà hàng Hùng Cò (phường Từ Sơn) thu mua, nuôi nhốt, giết mổ và tiêu thụ chim hoang dã. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng thu giữ 83 cá thể chim hoang dã đã bị giết mổ. Cuối năm 2025, chủ cơ sở này từng bị xử phạt hành chính song vẫn tái phạm nên đã bị khởi tố hình sự.

Gần đây nhất, lực lượng chức năng phát hiện tại xã Liên Bão có hai đối tượng người Trung Quốc thuê đất dưới danh nghĩa đầu tư nông nghiệp để nuôi nhốt trái phép động vật nguy cấp, quý, hiếm. Nhiều cá thể chim hồng hoàng, chim niệc mỏ vằn, cầy mực, khỉ vàng, khỉ đuôi dài cùng các loài vẹt quý hiếm, đã được phát hiện, thu giữ.

Cùng với nỗ lực bảo vệ động vật hoang dã, các hành vi xâm hại tài nguyên rừng cũng bị xử lý nghiêm. Tại xã Tân Sơn, đối tượng Nguyễn Văn M bị khởi tố về hành vi chặt phá rừng tự nhiên. Đáng chú ý, trong các vụ việc được phát hiện thời gian gần đây có hai trường hợp tái phạm đều bị xử lý hình sự. Việc kéo giảm số vụ vi phạm không chỉ góp phần bảo vệ tài nguyên, đa dạng sinh học mà còn tạo môi trường ổn định để phát triển kinh tế lâm nghiệp, du lịch sinh thái và thu hút đầu tư theo hướng xanh, bền vững.

Tháo gỡ vướng mắc

Mặc dù công tác phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật về lâm nghiệp đạt nhiều kết quả tích cực, song việc quản lý, xử lý tang vật sau thu giữ vẫn còn không ít vướng mắc, ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi pháp luật.

Khó khăn lớn nhất hiện nay là xử lý gỗ bị tịch thu. Theo quy định tại Nghị định số 77/2025/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 26/2025/TT-BNNMT, gỗ bị tịch thu là tài sản thuộc sở hữu toàn dân, không còn được bán đấu giá như trước mà chỉ được điều chuyển cho các cơ quan, đơn vị nhà nước có nhu cầu sử dụng phục vụ công trình công cộng hoặc trang bị cơ sở vật chất.

Lực lượng kiểm lâm tỉnh tham gia bắt giữ một vụ săn bắt chim hoang dã.

Hiện nhiều đơn vị vẫn đang lưu giữ khối lượng lớn lâm sản tịch thu, gồm gỗ sưa, gỗ tạp và hàng chục tấn củi. Đơn cử, Hạt Kiểm lâm liên xã Lục Nam hiện đang lưu giữ gần 15 tấn củi; Hạt Kiểm lâm liên phường, xã Bắc Ninh quản lý 570 kg gỗ sưa; Ban Quản lý Bảo tồn Tây Yên Tử bảo quản nhiều gỗ tạp và gỗ xẻ. Phần lớn số tang vật này tập kết ngoài trời hoặc trong điều kiện kho bãi tạm bợ, không bảo đảm yêu cầu bảo quản. Qua thời gian, nhiều loại gỗ, củi bị phơi mưa, phơi nắng, có nguy cơ xuống cấp, giảm chất lượng và giá trị, trong khi các đơn vị vẫn phải bố trí nhân lực trông coi, bảo vệ, phát sinh thêm chi phí quản lý.

Theo quy định hiện hành, gỗ tịch thu không được đưa ra thị trường mà chỉ được điều chuyển cho các cơ quan, đơn vị nhà nước có nhu cầu sử dụng, song trên thực tế rất ít đơn vị đăng ký tiếp nhận do chủng loại, quy cách và khối lượng không phù hợp.

Tìm hiểu thực tế được biết, việc chăm sóc, cứu hộ động vật hoang dã sau khi thu giữ cũng gặp nhiều khó khăn do Bắc Ninh chưa có trung tâm cứu hộ và thiếu điều kiện nuôi dưỡng. Đối với động vật rừng còn sống, lực lượng chức năng phải liên hệ các cơ sở ngoài tỉnh để tiếp nhận, song nhiều nơi chỉ ưu tiên các loài nguy cấp, quý, hiếm có nguy cơ tuyệt chủng hoặc tiếp nhận với số lượng hạn chế. Vì vậy, nhiều trường hợp trong khi chờ đợi tìm nơi tiếp nhận, lực lượng kiểm lâm, công an phải trực tiếp quản lý dù thiếu cơ sở vật chất, kiến thức chăm sóc con vật. Nếu tìm được nơi tiếp nhận thì cán bộ phải di chuyển từ vài chục cho đến hàng trăm ki-lô-mét để bàn giao, thả về môi trường tự nhiên.

Để nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, Chi cục Kiểm lâm tỉnh kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế xử lý tang vật theo hướng linh hoạt hơn; sớm ban hành hướng dẫn điều chuyển, thanh lý tang vật tồn lưu; đầu tư kho bảo quản, phương tiện chuyên dụng và cơ sở cứu hộ động vật hoang dã trên địa bàn tỉnh.

Theo ông Từ Quốc Huy, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh, thời gian tới lực lượng kiểm lâm sẽ tiếp tục ứng dụng công nghệ số trong quản lý, bảo vệ rừng; phát huy hiệu quả hệ thống camera giám sát, tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng và huy động người dân tham gia phát hiện, tố giác vi phạm. Cùng với xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, những giải pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, bảo vệ tài nguyên rừng, gìn giữ đa dạng sinh học.

Lực lượng kiểm lâm: Lặng thầm giữ màu xanh cho rừng

BẮC NINH - Bắc Ninh có diện tích rừng lớn, nhiều nơi luôn tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng trong mùa hanh khô. Giữa đại ngàn xanh thẳm, lực lượng kiểm lâm vẫn ngày đêm bám rừng, vượt núi, băng suối, không quản hiểm nguy để giữ màu xanh cho những cánh rừng đầu nguồn.  

Hạt Kiểm lâm liên xã Lục Nam xử lý vụ phá rừng

BẮC NINH - Thông tin từ Hạt Kiểm lâm liên xã Lục Nam, đơn vị vừa tiến hành điều tra, xác minh và xử lý vụ việc phá rừng trái phép xảy ra tại xã Lục Sơn.

Kiểm lâm Bắc Ninh thả chim hoang dã sau thu giữ về môi trường tự nhiên

BẮC NINH - Sau khi thu giữ những cá thể chim hoang dã bị nhốt, kinh doanh trái phép, lực lượng chức năng đã thả về môi trường tự nhiên, đồng thời xử phạt hành chính các hành vi vi phạm theo quy định.