Bắc Ninh: Kỷ niệm 142 năm Thủ lĩnh Đề Nắm tế cờ khởi nghĩa; khai hội đình, chùa Hả

Thứ 4: 15:21 ngày 04/03/2026

BẮC NINH - Sáng 4/3 (tức 16 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026), xã Nhã Nam (Bắc Ninh) tổ chức kỷ niệm 142 năm Thủ lĩnh Lương Văn Nắm (tức Đề Nắm) tế cờ khởi nghĩa Yên Thế (1884 - 2026) và khai hội đình, chùa Hả.

Tới dự có đồng chí Đào Quang Khải, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; các đồng chí Tỉnh ủy viên; đại diện lãnh đạo Ủy ban MTTQ tỉnh, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh, các sở, ban, ngành của tỉnh, một số địa phương lân cận cùng đông đảo cán bộ, Nhân dân và du khách thập phương.

Đại biểu và Nhân dân dâng hương tại đình Hả.

Chương trình diễn ra tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Đình, chùa Hả. Phát biểu khai mạc, đại diện lãnh đạo UBND xã Nhã Nam nhấn mạnh: Cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp đẩy mạnh xâm lược nước ta, đời sống Nhân dân vùng Yên Thế rơi vào cảnh lầm than. Trong thời gian này, tại đây có rất nhiều cuộc nổi dậy chống lại sự áp bức, bóc lột, trong đó có cuộc khởi nghĩa của người nông dân Lương Văn Nắm. Ngày 16/3/1884, sau trận đánh quân Pháp tại Đức Lân gây nhiều tổn thất cho địch, Đề Nắm cùng nghĩa binh trở về đình Hả của quê hương để làm lễ tế cờ, chính thức phát động cuộc khởi nghĩa vũ trang chống thực dân Pháp.

Đại biểu và Nhân dân dự lễ khai hội.

Tại buổi lễ, lời hiệu triệu của người thủ lĩnh áo vải vang lên khơi dậy tinh thần đoàn kết, ý chí quật cường của nghĩa quân và Nhân dân. Sự kiện ấy đặt mốc son mở đầu cho phong trào khởi nghĩa nông dân Yên Thế kéo dài gần 30 năm (1884–1913), trở thành một trong những cuộc đấu tranh oanh liệt, bền bỉ nhất chống thực dân Pháp trước khi có Đảng lãnh đạo.

Diễn xướng “Đề Nắm tế cờ khởi nghĩa Yên Thế” tại lễ khai hội.

Sau khi Đề Nắm anh dũng hy sinh năm 1892, ngọn cờ khởi nghĩa được trao lại cho Hoàng Hoa Thám (Đề Thám) tiếp tục lãnh đạo nghĩa quân chiến đấu. Đình, chùa Hả vẫn là nơi đi về, hội tụ, là điểm tựa tinh thần của nghĩa quân Yên Thế. Trải qua bao biến thiên lịch sử, từng bị tàn phá trong những đợt càn quét của thực dân Pháp song với tấm lòng son sắt của người dân địa phương, di tích được gìn giữ, tôn tạo và ngày càng khang trang.

Với giá trị đặc biệt về lịch sử và văn hóa, năm 1994, đình, chùa Hả được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia; năm 2012 là một trong những điểm thuộc hệ thống di tích Khởi nghĩa Yên Thế được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt. Những năm gần đây, cùng với sự quan tâm của cấp trên, địa phương đã đầu tư hàng chục tỷ đồng xây dựng đền thờ Thủ lĩnh Lương Văn Nắm và tu bổ, tôn tạo đình Hả, góp phần bảo tồn di sản, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh của Nhân dân.

Màn trống hội rộn ràng.

Kỷ niệm 142 năm Đề Nắm tế cờ khởi nghĩa không chỉ là dịp tri ân người Anh hùng áo vải và nghĩa quân Yên Thế mà còn là hoạt động giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy niềm tự hào, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, động viên cán bộ, Nhân dân tiếp tục nỗ lực xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Điểm nhấn của chương trình là màn diễn xướng “Đề Nắm tế cờ khởi nghĩa Yên Thế” do thầy và trò Trường Trung học phổ thông Nhã Nam thể hiện. Bằng hình thức nghệ thuật giàu cảm xúc tái hiện khí thế sục sôi của buổi lễ năm xưa, tiết mục đã để lại nhiều ấn tượng trong lòng đại biểu và Nhân dân, đưa người xem trở về thời khắc lịch sử hào hùng của mảnh đất “Cầu Vồng” anh hùng.

Cuộc thi nấu cơm niêu tạo không khí vui tươi cho lễ hội.

Sau lễ khai mạc, các đại biểu và Nhân dân thành kính dâng hương tại đình, chùa Hả và đền thờ Thủ lĩnh Lương Văn Nắm, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các bậc tiền nhân đã hy sinh vì độc lập dân tộc. Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động thể thao, trò chơi dân gian như: Nấu cơm niêu, cờ tướng, kéo co, bóng chuyền hơi, bịt mắt đập niêu… tạo không khí vui tươi, đoàn kết, đậm đà bản sắc truyền thống.

Lễ kỷ niệm và khai hội đình, chùa Hả năm 2026 tiếp tục khẳng định giá trị lịch sử to lớn của cuộc khởi nghĩa Yên Thế, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy di sản văn hóa, gắn với phát triển du lịch tâm linh, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Lệ Thanh