Tổ chức lại sản xuất

Tăng ca được xem là “cứu cánh” của doanh nghiệp may mặc mỗi khi đơn hàng tăng đột biến, đặc biệt vào các mùa cao điểm xuất khẩu. Khảo sát của ngành chức năng cho thấy, trước đây, không ít doanh nghiệp may phải tổ chức tăng ca từ 2 - 3 giờ/ngày, thậm chí kéo dài liên tục trong nhiều tuần để kịp tiến độ đơn hàng. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào tăng ca, năng suất thực chất không tăng mà chỉ là thêm thời gian để bù sản lượng. Khi người lao động mệt mỏi kéo dài, chắc chắn hiệu quả công việc sẽ bị ảnh hưởng. Chính từ thực tiễn đó, xu hướng giảm phụ thuộc tăng ca đang dần hình thành.

Cán bộ nhân sự Công ty trách nhiệm hữu hạn Peony nắm bắt tình hình đời sống công nhân.

Tại nhiều doanh nghiệp may trên địa bàn tỉnh, việc cải tiến dây chuyền sản xuất đang được coi là giải pháp trọng tâm để giảm phụ thuộc vào làm thêm giờ. Là doanh nghiệp may ở Khu công nghiệp VSIP với quy mô khoảng 2,5 nghìn công nhân, Công ty trách nhiệm hữu hạn Peony đã tiến hành tái cơ cấu dây chuyền theo mô hình “lean manufacturing” (sản xuất tinh gọn). Thay vì chia nhỏ từng công đoạn như trước, doanh nghiệp tổ chức lại các tổ sản xuất theo nhóm linh hoạt, mỗi nhóm đảm nhiệm trọn gói một phần sản phẩm. Nhờ vậy, thời gian di chuyển bán thành phẩm giữa các công đoạn được rút ngắn đáng kể. Bà Vũ Thị Dung, Quản lý bộ phận chất lượng cho biết, trước đây mỗi chuyền may thường phải tăng ca 2 - 3 giờ mỗi ngày để hoàn thành kế hoạch. Sau khi cải tiến quy trình và đào tạo lại công nhân theo hướng đa kỹ năng, năng suất lao động tăng khoảng 15 - 20%, giảm đáng kể nhu cầu làm thêm giờ.

Tại Công ty cổ phần Thời trang Quốc tế Thuận Thành (phường Song Liễu), chương trình “8 giờ hiệu quả” được triển khai từ năm 2024 nhằm khuyến khích các chuyền may nâng cao năng suất trong giờ làm việc chính. Mỗi tuần, doanh nghiệp tổ chức đánh giá năng suất từng chuyền và khen thưởng những nhóm đạt sản lượng cao mà không cần tăng ca. Đặc biệt, khuyến khích mỗi cá nhân thi đua sáng tạo, giúp tăng năng suất lao động; mỗi sáng kiến có giá trị làm lợi từ 10 triệu đồng trở lên thì được thưởng 2 triệu đồng. Nhiều ý tưởng xuất phát từ những lao động trực tiếp. Anh Nguyễn Thanh Tự (Phòng Kỹ thuật) mới đây đưa ra sáng kiến chế tạo cữ gá trong công đoạn may mẫu đã giúp giảm tỷ lệ hàng lỗi từ 10% xuống còn 3%, tiết kiệm khoảng 60 triệu đồng chi phí nhân công cho mỗi đơn hàng. Chị Nguyễn Thị Hồng Vui, tổ may 4 đề xuất sắp xếp chuyền theo mô hình chữ U, nâng 20% năng suất, giảm 6 lao động, tiết kiệm khoảng 90 triệu đồng chi phí/mã hàng.

Đầu tư công nghệ, ổn định nguồn lao động

Theo quy định, thời giờ làm việc bình thường không quá 8 giờ/ngày, 48 giờ/tuần; tổng thời gian làm thêm không quá 40 giờ/tháng và 200 giờ/năm (một số ngành đặc thù có thể lên tới 300 giờ/năm). Những giới hạn này được đặt ra nhằm bảo vệ sức khỏe, bảo đảm thời gian nghỉ ngơi của người lao động; đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới phương thức sản xuất thay vì phụ thuộc quá nhiều vào việc bố trí làm thêm giờ. Không dừng ở tổ chức sản xuất, để giảm phụ thuộc vào tăng ca, tăng năng suất lao động, việc đầu tư công nghệ cũng trở thành xu hướng rõ nét.

Dây chuyền sản xuất tại Công ty cổ phần May Thái Sơn Global.

Là doanh nghiệp may mặc lâu năm, Công ty cổ phần Tổng Công ty May Bắc Giang LGG (xã Tiên Lục) hiện tạo việc làm cho hơn 7 nghìn lao động. Ông Lưu Tiến Chung, Tổng Giám đốc Công ty cho biết: Doanh nghiệp luôn quan tâm đầu tư công nghệ, máy móc tự động hóa, ứng dụng chuyển đổi số, hướng tới xây dựng nhà máy xanh, thông minh, từng bước giảm giờ làm nhưng vẫn tăng thu nhập cho người lao động. Được biết, năm 2025, thu nhập bình quân của người lao động đạt 13,3 triệu đồng/tháng, tăng 13% so với năm trước. Điều này cho thấy, khi năng suất được nâng cao, việc giảm tăng ca hoàn toàn không đồng nghĩa với giảm thu nhập.

Theo bà Nguyễn Thị Minh Ngọc, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh, giảm phụ thuộc tăng ca không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp mà còn gắn chặt với bài toán chăm lo đời sống người lao động. Thực tế khảo sát tại nhiều doanh nghiệp cho thấy, người lao động, đặc biệt là lao động nữ - chiếm tỷ lệ lớn trong ngành may mặc có nhu cầu ngày càng cao về cân bằng giữa công việc và gia đình. Việc tăng ca kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động đến đời sống của các công nhân.

Công ty cổ phần May Thái Sơn Global, Cụm công nghiệp Thanh Vân, xã Hợp Thịnh đi vào hoạt động từ cuối năm 2023 với sản phẩm may mặc xuất khẩu chủ yếu sang thị trường Mỹ, Hàn Quốc, châu Âu; tạo việc làm ổn định cho gần 600 công nhân, thu nhập bình quân hơn 11 triệu đồng/người/tháng. Đại diện doanh nghiệp cho rằng, muốn giữ chân công nhân lâu năm và thu hút lao động mới (bảo đảm tăng quy mô lên hơn 1 nghìn lao động trong thời gian tới), Công ty không chỉ bảo đảm tiền lương mà luôn nỗ lực xây dựng môi trường làm việc an toàn. Trong đó, hạn chế tăng ca kéo dài bởi về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe công nhân. Được biết, hiện Công ty duy trì hỗ trợ suất ăn trị giá 25 nghìn đồng/suất; có suất cải thiện dinh dưỡng 1 lần/tuần với giá trị 35 nghìn đồng; bố trí nghỉ giữa mỗi ca sáng/chiều 15 phút. Đồng thời, duy trì tốt mô hình 5S (sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ, săn sóc, sẵn sàng), hình thành thói quen ngăn nắp, xây dựng tác phong công nghiệp trong công nhân, góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả công việc.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, ngành may mặc đang chịu sức ép lớn từ các tiêu chuẩn lao động quốc tế. Nhiều nhãn hàng lớn yêu cầu nghiêm ngặt về điều kiện làm việc, trong đó có giới hạn về thời gian làm thêm. Điều này đồng nghĩa, nếu tiếp tục phụ thuộc vào tăng ca, doanh nghiệp sẽ khó đáp ứng yêu cầu của đối tác, thậm chí có nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng. Vì vậy, giảm phụ thuộc tăng ca không còn là lựa chọn mà đang trở thành xu hướng tất yếu của ngành may mặc. Khi doanh nghiệp chuyển từ “tăng giờ làm” sang “tăng năng suất”, không chỉ hiệu quả sản xuất được nâng cao mà đời sống, sức khỏe của người lao động cũng được cải thiện.

Ở góc độ quản lý nhà nước, theo đại diện lãnh đạo Sở Nội vụ, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy định về thời giờ làm việc, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng phương án sản xuất hợp lý. Cùng với đó, tổ chức công đoàn tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, thông qua đối thoại định kỳ để phản ánh tâm tư người lao động, phối hợp với doanh nghiệp xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp, bảo đảm hài hòa lợi ích hai bên trong quan hệ lao động.

Bắc Ninh: Doanh nghiệp may dành nhiều đãi ngộ để tuyển lao động

BẮC NINH - Những năm gần đây, doanh nghiệp may mặc trong tỉnh Bắc Ninh đang trên đà phát triển với lượng đơn hàng lớn từ các đối tác nước ngoài. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất mà các nhà máy phải đối mặt là tình trạng thiếu hụt lao động, đòi hỏi sự thay đổi lớn trong chính sách tuyển dụng.

Ngành dệt may: Nỗ lực khắc phục tình trạng thiếu hụt lao động

BẮC NINH - Những tháng cuối năm 2025, các doanh nghiệp dệt may trong tỉnh Bắc Ninh ký được nhiều đơn hàng, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu. Tuy vậy, hầu hết doanh nghiệp đều lo thiếu hụt lao động sản xuất, bảo đảm tiến độ cho các đơn hàng đã ký trong giai đoạn cao điểm này.

Thi đua sáng tạo - “Chìa khóa” nâng năng suất ngành may

BẮC NINH - Là ngành xuất khẩu chủ lực, dệt may đã và đang khẳng định vai trò quan trọng trong kinh tế tỉnh Bắc Ninh. Để tăng năng suất, nhiều doanh nghiệp chú trọng phát huy sáng kiến của người lao động, biến thi đua sáng tạo thành động lực chiến lược cho sự phát triển ổn định, lâu dài.