Bình đẳng giới bắt đầu từ mỗi nếp nhà
BẮC NINH - Xóa bỏ định kiến giới, phòng ngừa bạo lực trên cơ sở giới, bạo lực gia đình không thể chỉ dừng ở những buổi tuyên truyền, mà cần bắt đầu từ sự thay đổi trong suy nghĩ, cách ứng xử của mỗi người. Từ miền núi Sơn Hải, Sa Lý đến các địa bàn vùng cao Yên Thế (cũ), những cách làm gần dân, sát cơ sở đang góp phần nâng cao nhận thức, bảo vệ phụ nữ, trẻ em, xây dựng gia đình bình đẳng, tiến bộ.
Để phụ nữ không còn cam chịu
Sơn Hải là xã miền núi, vùng sâu của huyện Lục Ngạn (cũ), có 11 thôn với hơn 9,6 nghìn nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc Nùng chiếm hơn 76%. Trước năm 2023, tình trạng bất bình đẳng giới, bạo lực gia đình diễn ra khá phổ biến tại địa phương. Không ít người đàn ông lạm dụng rượu bia, cờ bạc, lô đề; mỗi khi say xỉn lại chửi bới, đánh đập vợ con, gây tổn thương cả thể chất lẫn tinh thần.
Tình trạng tảo hôn cũng xảy ra ở nhiều thôn, mỗi năm toàn xã ghi nhận trên dưới 10 trường hợp. Đáng chú ý, nhiều phụ nữ dù thường xuyên bị chồng bạo hành nhưng vẫn cam chịu, chưa dám lên tiếng bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình.
![]() |
|
Thành viên tổ an ninh, trật tự thôn Khuôn Thần, xã Kiên Lao tuyên truyền pháp luật cho người dân, nắm tình hình an ninh, trật tự. |
Xuất phát từ thực tế đó, thực hiện Dự án 8 về bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ, trẻ em (giai đoạn 2021-2025), Công an xã Sơn Hải phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ xã, các chi hội phụ nữ thôn đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, xây dựng các mô hình phòng, chống bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới. Trong đó, Công an xã Sơn Hải là đơn vị tích cực tham gia triển khai các hoạt động tại cơ sở.
Điểm đáng chú ý trong cách làm của Công an xã là lấy chính những vụ việc xảy ra tại địa phương làm tình huống giáo dục, cảnh báo. Những trường hợp cha mẹ tổ chức tảo hôn cho con bị xử phạt vi phạm hành chính; những vụ chồng say rượu đánh đập vợ con được Công an xã mời làm việc, yêu cầu kiểm điểm đều trở thành nội dung tuyên truyền trực tiếp tại khu dân cư. Qua đó, người dân hiểu rõ hơn hệ lụy của tảo hôn, bạo lực gia đình và trách nhiệm của mỗi người trong xây dựng gia đình bình đẳng, tiến bộ.
![]() |
|
Ngày hội phiên chợ vùng cao tuyên truyền về bình đẳng giới. (Ảnh tư liệu) |
Cả 11 thôn trên địa bàn xã hiện đều có các mô hình tuyên truyền, phổ biến pháp luật phù hợp với đặc điểm từng khu dân cư. Tiêu biểu như mô hình “Chi hội phụ nữ số gắn với bảo đảm an ninh, trật tự” ở thôn Héo A; mô hình “Địa bàn không có bạo lực gia đình” ở thôn Cái Cặn...
Để phụ nữ chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ, Công an xã còn phối hợp với các chi hội phụ nữ thành lập, duy trì các nhóm Zalo OA, kết nối qua Messenger và các kênh thông tin trực tiếp giữa cán bộ Công an với hội viên ở từng thôn. Số điện thoại của lãnh đạo Công an xã được niêm yết tại nhà văn hóa để người dân thuận tiện liên hệ khi cần thiết.
Qua các kênh này, chị em được vận động mạnh dạn phản ánh khi bị chồng đánh đập, đe dọa hoặc phát hiện những vụ việc ảnh hưởng đến an ninh, trật tự tại địa phương. Thay vì âm thầm chịu đựng, phụ nữ có thể chủ động thông tin để lực lượng chức năng kịp thời nắm bắt, can thiệp, bảo vệ quyền lợi chính đáng.
![]() |
|
Pa nô, khẩu hiệu tuyên truyền về bình đẳng giới được treo dán tại chợ Canh Nậu. |
Đại úy Chu Thị Hồng Hà, cán bộ Công an xã Sơn Hải - người dành nhiều tâm huyết với công tác này tại địa phương cho biết: “Chúng tôi xác định, để phòng, chống bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới hiệu quả, trước hết cần giúp phụ nữ nhận diện các hành vi bạo lực, hiểu rõ quyền của mình, biết cách tự bảo vệ và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ. Đồng thời, những người có hành vi bạo lực cần được giáo dục, vận động để thay đổi nhận thức và cách ứng xử. Với từng trường hợp cụ thể, Công an xã phối hợp tìm hiểu, nắm bắt hoàn cảnh, nguyên nhân để có biện pháp hỗ trợ, cảm hóa phù hợp”.
Trường hợp anh Lý Văn Th. ở thôn Khuôn Trang là một ví dụ. Gia đình có hoàn cảnh khó khăn, bản thân anh từng bị tai nạn lao động, ảnh hưởng đến cột sống; người vợ bị khiếm thị, sức khỏe và khả năng lao động hạn chế. Tuy nhiên, anh Th. lại thường xuyên cờ bạc, lấy tiền do vợ con làm ra để đánh bạc, khiến cuộc sống gia đình thêm khó khăn, vợ con chịu nhiều áp lực về tinh thần.
![]() |
|
Đại úy Chu Thị Hồng Hà, cán bộ Công an xã Sơn Hải tuyên truyền pháp luật về bình đẳng giới cho người dân thôn Cái Cặn trong ngày hội đoàn kết. |
Nắm bắt tình hình, Đại úy Hà và đồng nghiệp phối hợp với chi hội phụ nữ, ban quản lý thôn, người có uy tín trực tiếp tuyên truyền, vận động anh Th. thay đổi hành vi, cam kết không tái phạm cờ bạc. Không dừng ở đó, hàng chục cán bộ Công an xã và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở đóng góp ngày công; vận động cộng đồng quan tâm, hỗ trợ nguyên vật liệu để gia đình anh Th. sửa chữa nhà ở. Với sự kiên trì vận động của Đại úy Hà cùng cán bộ địa phương và người dân, anh Th. từng bước thay đổi, hiện đã đi làm công nhân để có thêm thu nhập, cải thiện kinh tế gia đình.
Được biết, từ năm 2023 đến nay, với sự vào cuộc của lực lượng Công an, tổ chức hội phụ nữ và các đoàn thể ở cơ sở, tình trạng tảo hôn, bạo lực gia đình tại xã Sơn Hải giảm rõ rệt. Nhận thức về bình đẳng giới, quyền được bảo vệ và xây dựng gia đình hạnh phúc của người dân trên địa bàn xã nói chung, phụ nữ nói riêng từng bước được nâng lên.
Không để bạo lực gia đình trở thành chuyện riêng
Tại xã Sa Lý, công tác phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới, phòng, chống bạo lực gia đình đặt ra yêu cầu phải phát hiện sớm, can thiệp kịp thời và xử lý nghiêm những hành vi vi phạm. Từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn xã xảy ra 2 vụ việc liên quan đến bạo lực gia đình. Gần đây nhất là vụ việc giữa một cặp vợ chồng đã ly thân. Sau khi uống rượu, người chồng có xảy ra xô xát, cãi vã với vợ. Trong quá trình xảy ra sự việc, chị vợ chống trả, khiến anh chồng bị thương.
![]() |
|
Hội nghị tuyên truyền về bình đẳng giới tại xã vùng cao huyện Yên Thế (cũ). Ảnh tư liệu |
Ngay khi nắm bắt thông tin, Công an xã phối hợp với người có uy tín, chi hội phụ nữ và cán bộ chính quyền địa phương tìm hiểu nguyên nhân vụ việc, tuyên truyền, vận động các bên; đồng thời xác minh, làm rõ diễn biến để xem xét xử lý theo quy định pháp luật. Theo Trưởng Công an xã Nông Văn Trường, quan điểm của đơn vị là kiên quyết xử lý hành vi vi phạm trong lĩnh vực bình đẳng giới, hành vi bạo lực gia đình, bảo đảm tính răn đe, giáo dục; đồng thời tiếp tục tuyên truyền, vận động để người vi phạm nhận thức được hậu quả hành vi, thay đổi nhận thức, tư tưởng và cách ứng xử.
Thực tế cho thấy, bạo lực gia đình không đơn thuần là mâu thuẫn riêng giữa vợ và chồng. Nếu người xung quanh thờ ơ, người bị bạo lực cam chịu, không dám lên tiếng, hành vi vi phạm có thể kéo dài, thậm chí dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hơn. Bởi vậy, cùng với xử lý khi vụ việc xảy ra, việc phát hiện những mâu thuẫn kéo dài, dấu hiệu bất thường trong gia đình để có biện pháp tư vấn, hỗ trợ, ngăn ngừa tái diễn là yêu cầu quan trọng.
![]() |
|
Cán bộ, người dân tham dự một hội nghị tuyên truyền về bình đẳng giới. (Ảnh tư liệu) |
Tại các địa bàn miền núi, vai trò của chính quyền cơ sở, hội liên hiệp phụ nữ, trưởng thôn, người có uy tín trong cộng đồng càng có ý nghĩa thiết thực. Đây là những người gần dân, nắm hoàn cảnh từng gia đình, có điều kiện phát hiện sớm nguy cơ để phối hợp với lực lượng chức năng hỗ trợ người bị bạo lực. Các mô hình phòng, chống bạo lực gia đình, địa chỉ tin cậy tại cộng đồng nếu được duy trì thực chất sẽ trở thành điểm tựa để phụ nữ, trẻ em tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết.
Bình đẳng từ những việc hằng ngày
Không chỉ phòng ngừa, xử lý bạo lực gia đình, thực hiện bình đẳng giới còn đòi hỏi thay đổi những định kiến đã tồn tại lâu nay trong đời sống. Đó là quan niệm việc nhà, chăm sóc con cái mặc nhiên thuộc về phụ nữ; con trai được ưu tiên hơn con gái trong học tập, lựa chọn nghề nghiệp; hoặc người đàn ông có quyền quyết định những công việc lớn trong gia đình.
Tại một số địa bàn vùng cao Yên Thế (cũ), các hoạt động của Dự án 8 (giai đoạn 2021-2025) đã góp phần đưa nội dung bình đẳng giới đến gần hơn với người dân thông qua sinh hoạt chi hội, tổ truyền thông cộng đồng, giao lưu văn hóa, văn nghệ và các buổi tọa đàm. Trong đó, ngày hội phiên chợ vùng cao với chủ đề “Bình đẳng giới và thúc đẩy vai trò của phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số” thu hút đông đảo người dân, thành viên các tổ truyền thông cộng đồng, hội viên phụ nữ nòng cốt tham gia.
![]() |
|
Một góc thôn Bán, xã Dương Hưu. |
Tại thôn Trại Nhì, xã Đồng Kỳ, ông Nguyễn Văn Thanh, Bí thư Chi bộ thôn cho biết: "Nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, nhận thức của người dân về bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình từng bước được nâng lên. Hiện thôn có hơn 300 phụ nữ đi làm tại các doanh nghiệp. Thu nhập từ công việc của chị em đã trở thành nguồn đóng góp chủ yếu cho kinh tế nhiều gia đình. Nam giới cũng ngày càng quan tâm chia sẻ việc nhà, chăm sóc con cái, tạo điều kiện để vợ yên tâm lao động, phát triển kinh tế". Ông Thanh bộc bạch: “Vợ tôi cũng đi làm công ty, để bà ấy yên tâm lao động, tôi đảm nhận hết công việc nhà, chăm sóc con cái”.
Thực tế ở Trại Nhì cho thấy, bình đẳng giới không chỉ thể hiện trong cách ứng xử giữa các thành viên mà còn ở cơ hội tham gia lao động, tạo thu nhập và đóng góp vào kinh tế gia đình của phụ nữ. Khi người chồng biết chia sẻ việc nhà, cùng vợ chăm sóc, giáo dục con cái; phụ nữ có điều kiện làm việc, tạo thu nhập và tham gia quyết định những công việc chung, vị thế của họ trong gia đình cũng từng bước được nâng lên.
Hưởng ứng Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm 2026, ngày 27/10, UBND thành phố Bắc Ninh ban hành Kế hoạch số 395/KH-UBND, triển khai các hoạt động từ ngày 15/11 đến 15/12/2026 với chủ đề: “Bình đẳng giới trong lao động, sản xuất - động lực tăng trưởng kinh tế, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội”. Kế hoạch chú trọng nâng cao trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng; tăng cường truyền thông, hỗ trợ phụ nữ, trẻ em gái, người có hoàn cảnh khó khăn và nạn nhân bị bạo lực trên cơ sở giới.
![]() |
|
Công an xã Sa Lý tuyên truyền, phòng chống bạo lực gia đình trong đồng bào dân tộc thiểu số. (Ảnh: Ngọc Anh) |
Bình đẳng giới không phải câu chuyện của riêng phụ nữ, càng không phải khẩu hiệu chỉ được nhắc đến trong những đợt cao điểm tuyên truyền. Đó là sự tôn trọng, sẻ chia giữa các thành viên trong gia đình; là cơ hội bình đẳng trong học tập, lao động, phát triển; là sự lên tiếng và hành động của cộng đồng trước những hành vi bạo lực, phân biệt đối xử. Khi định kiến được tháo gỡ từ mỗi nếp nhà, phụ nữ được tôn trọng, bảo vệ và có cơ hội phát huy năng lực. Đó cũng là nền tảng để xây dựng những gia đình bình đẳng, hạnh phúc và cộng đồng văn minh, tiến bộ.
Bắc Ninh
























Ý kiến bạn đọc (0)