Khách hàng làm thủ tục gửi hàng tại Văn phòng giao dịch Công ty TNHH Bắc Hà.

Nhanh, gọn, tiết kiệm thời gian, công sức

Bà Đỗ Thị Thu, xã Tân Tiến (TP Bắc Giang) cho hay: “Thỉnh thoảng nhà có món gì ngon hay mua được đồ sạch là tôi lại chế biến, đóng gói, gửi cho các con học ở Hà Nội. Có hôm, sáng đi chợ gặp hàng thịt lợn sạch, tươi, tôi mua mấy cân về làm ruốc gửi cho con, đến chiều bọn trẻ đã có đồ ăn ngay. Gửi hàng theo xe vừa nhanh gọn, không phải lo thủ tục giấy tờ rườm rà mà giá cả lại hợp lý”. 

Cũng thường sử dụng dịch vụ vận tải hàng hóa bằng xe khách, anh Trần Văn Nam, thị trấn An Châu (Sơn Động) cho biết: “Tôi làm nghề chụp ảnh nên thường xuyên phải xuống TP Bắc Giang mua giấy in ảnh, có tháng phải đi từ 2 đến 3 lần rất mất thời gian và công sức. Sẵn có tuyến xe bus Bắc Giang - Sơn Động, tôi nhờ các lái, phụ xe vận chuyển giúp. Mỗi lần có nhu cầu, chỉ cần nhờ người quen ở TP Bắc Giang lấy hàng, đóng gói rồi chuyển qua xe, sau hơn 2 giờ tôi đã nhận được. Những người cùng làm nghề như tôi ở các huyện Lục Ngạn, Lục Nam cũng có cách làm tương tự, xe khách có thể nhận, trả hàng tại các điểm dừng, đỗ trên đường”. 

Đáp ứng nhu cầu của người dân, Công ty TNHH Bắc Hà đã đăng ký với cơ quan chức năng mở dịch vụ chuyển phát nhanh bằng xe khách trên tuyến Bắc Giang - Hà Nội. Sử dụng dịch vụ, khách hàng có thể gửi nhiều loại hàng hóa khác nhau như: Quần áo, hoa tươi, điện thoại, hồ sơ, giấy tờ, phong bì tiền mặt… Thủ tục tương đối đơn giản, người dân mang hàng đến văn phòng Công ty ở TP Bắc Giang và Bến xe Lương Yên để kiểm tra hàng, đăng ký số điện thoại người gửi, nhận và ký biên lai.

Ông Nguyễn Trường Sinh, Phó Giám đốc Công ty TNHH Bắc Hà cho biết, đơn vị mở dịch vụ chuyển phát nhanh bằng xe khách từ năm 2007, đến nay, dịch vụ này vẫn được khá nhiều khách hàng sử dụng, bình quân mỗi ngày các chuyến xe của Công ty vận chuyển khoảng hơn 20 kiện hàng các loại. Hàng hóa được gửi đều được nhân viên văn phòng kiểm tra kỹ trước khi đóng gói. Công ty không vận chuyển những loại hàng hóa cồng kềnh có kích thước lớn hơn 60 x 80cm, có cân nặng hơn 50 kg, các chất cháy nổ, hàng cấm… bởi ngoài việc chiếm diện tích của xe, các hàng hóa này có thể gây nguy hiểm cho hành khách.

Thực tế cho thấy, đa số những cuộc giao dịch, chuyển hàng hóa, bưu phẩm bằng xe khách trong thời gian qua phần lớn được tiến hành dưới dạng giao dịch miệng. Do vậy, trong trường hợp hàng hóa bị thất lạc, đổ vỡ, trách nhiệm pháp lý rất khó phân định. Một số lái xe khách cho biết, hầu hết doanh nghiệp vận tải không khuyến khích lái xe nhận ký gửi, vận chuyển hàng hóa dọc đường nhưng cũng không cấm hoàn toàn nên cánh tài xế, phụ xe vẫn coi đây là khoản thu “ngoài luồng”. Tuy nhiên, các lái xe cũng chỉ nhận những đồ vật có kích thước nhỏ, dễ cầm, có thể đút túi hay để dưới gầm ghế, cốp mà không làm ảnh hưởng đến hành khách trên xe. 

Để bảo đảm an toàn cho các chuyến xe khách, Sở Giao thông vận tải luôn yêu cầu Bến xe khách tăng cường kiểm tra độ an toàn của các phương tiện trước khi rời bến, kiên quyết không cho xuất bến những xe chở hàng hóa cồng kềnh, quá tải đồng thời báo cơ quan chức năng có thẩm quyền xử lý theo quy định. Bên cạnh đó, các lực lượng chức năng cần tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, xử lý, ngăn chặn những trường hợp chở hàng quá tải trọng cho phép, xếp hàng hóa trên khoang chở khách, bảo đảm tuyệt đối an toàn trên các tuyến đường..." Ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Giám đốc   Sở Giao thông vận tải

Thủ tục “nhanh gọn”, thời gian vận chuyển ngắn, nhu cầu của khách hàng cao nên hầu hết các lái, phụ xe không kịp kiểm tra hàng hóa bên trong mà chỉ biết loại vật dụng đóng gói qua lời giới thiệu của người gửi. Việc này dễ dẫn đến tình trạng có thể bị các đối tượng xấu lợi dụng, thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, vô tình “tiếp tay” trong việc vận chuyển hàng cấm, hàng lậu, hàng dễ gây cháy nổ...

Việc không biết chính xác hàng hóa vận chuyển trên xe là hàng gì còn tiềm ẩn tai họa đối với lái xe và hành khách. Điển hình như vụ nổ xảy ra ngày 30-9 vừa qua trên xe khách giường nằm chạy tuyến Vinh (Nghệ An) - Hà Nội qua quốc lộ 1 đoạn địa bàn xã Nghi Long, huyện Nghi Lộc (Nghệ An). Vụ nổ xuất phát từ gói hành lý đựng một chiếc loa gửi từ TP Vinh ra Thanh Hóa nhưng đến nơi lại không có người nhận. Sau đó, gói hàng được đem trở lại TP Vinh cũng không tìm được người gửi. Khi nhà xe mở hộp kiểm tra nhưng vừa cắm thử, chiếc loa đã bất ngờ phát nổ... 

Trước đó, vào tháng 2, một chiếc xe khách chạy hướng Vinh - Quỳnh Lưu (Nghệ An) cũng bất ngờ phát nổ tại địa phận huyện Diễn Châu (Nghệ An) làm 2 người chết và nhiều người bị thương. Vụ tai nạn thương tâm xuất phát từ một bình oxy được nhà xe nhận vận chuyển trên xe khách.

Thống kê của Sở Giao thông vận tải cho thấy, toàn tỉnh hiện có 250 đơn vị, cá nhân kinh doanh vận tải hành khách bằng xe ô tô với hơn 840 chiếc xe buýt, xe chạy tuyến cố định, hợp đồng. Tuy nhiên, chỉ duy nhất Công ty TNHH Bắc Hà đăng ký dịch vụ vận chuyển hàng hóa trên xe khách, có văn phòng giao dịch để tiếp nhận, kiểm tra, vận chuyển và trả hàng. 

Tại các đơn vị vận tải khác, dịch vụ này đều được thực hiện theo kiểu tự phát do lái, phụ xe tự nhận, trả hàng trên đường. Dù không khuyến khích thậm chí cấm các lái, phụ xe nhận hàng dọc tuyến nhưng do việc kiểm tra còn hạn chế nên các đơn vị kinh doanh vận tải cũng chưa thể quản lý được dịch vụ này. 

Lãnh đạo các công ty vận tải hành khách khuyến cáo, khi lựa chọn dịch vụ gửi hàng theo xe khách, người dân cần thận trọng, nâng cao cảnh giác để tránh xảy ra những rủi ro, khiếu kiện đáng tiếc. Tốt nhất khi có nhu cầu gửi hàng hóa nên liên hệ với đơn vị quản lý phương tiện có uy tín (đến trụ sở công ty) hoặc tìm đến những đơn vị chuyên ngành để được phục vụ chu đáo, an toàn hơn. 

Cùng đó, cơ quan chức năng cần có những quy định cụ thể về chế tài xử phạt, chế độ thanh kiểm tra... bởi chưa có quy định nào cấm các hãng xe khách nhận chở hàng ngoài việc nghiêm cấm vận chuyển một số mặt hàng quốc cấm như: Vũ khí, đạn dược, chất gây cháy nổ, ma túy, thuốc phiện, các chất kích thích thần kinh, các loại văn hóa phẩm đồi trụy... Ngành giao thông vận tải và lực lượng quản lý thị trường cũng không có thẩm quyền kiểm tra hàng hóa trong bưu phẩm nếu không phát hiện ra sai phạm.

Việt Anh - Văn Thương