Kiểm toán Nhà nước chỉ ra nhiều bất cập liên quan đến giá điện. Ảnh minh họa.

Kết quả kiểm toán chuyên đề việc xác định giá và công khai giá bán điện giai đoạn 2014-2016 cho thấy, trong giai đoạn này, EVN, Bộ Công thương, Bộ Tài chính và các cơ quan, đơn vị liên quan cơ bản đã tính toán, xác định, quyết định điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân, tổ chức thực hiện và công khai giá bán điện theo các nguyên tắc, cơ chế theo quy định.

Tuy nhiên, KTNN cũng phát hiện một số quy định hướng dẫn cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện chưa rõ ràng, cụ thể, sát với thực tiễn nên dẫn đến khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện. KTNN cho rằng, định nghĩa về giá bán lẻ điện bình quân và giá bán điện bình quân cơ sở chưa rõ ràng, quy định về tần suất và mức điều chỉnh giá bán điện bình quân giữa hai lần liên tiếp cũng chưa sát với thực tiễn biến động. Bên cạnh đó, quy định về việc giám sát của cơ quan quản lý nhà nước đối với giá điện chưa kịp thời, quy định về thẩm quyền điều chỉnh và trách nhiệm trả lời cần xác định lại cho thích hợp.

KTNN cho rằng, quy định về trách nhiệm thẩm định giá chưa rõ tạo nên những cách hiểu khác nhau, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện. Với quy định về giá bán, KTNN đề nghị nghiên cứu áp dụng chính sách giá bán đối với các đối tượng cụ thể theo công suất, theo thời gian hoặc có cơ chế điều tiết với nhóm đối tượng sử dụng điện. KTNN cũng đánh giá hoạt động quản lý, điều hành và thực hiện cơ chế điều chỉnh giá bán điện đang chịu tác động, ảnh hưởng của một số yếu tố khách quan, tạo nên những khó khăn cho việc đạt mục tiêu, nguyên tắc điều chỉnh giá bán điện.

Theo phân tích của KTNN, quyết định mức điều chỉnh giá điện còn lệ thuộc vào mức độ ảnh hưởng của việc tăng giá đến tình hình KT-XH và điều hành vĩ mô, an sinh xã hội. Vì thế có thời điểm tăng giá chưa sát với thực tiễn biến động của các yếu tố chi phí, giá thành. Thực trạng vận hành hệ thống điện chịu ảnh hưởng lớn vào yếu tố thủy văn, thủy lợi và đặc thù vận hành hệ thống điện; tình trạng khách hàng gian lận kê khai đối tượng sử dụng để được áp dụng mức giá thấp hơn biểu giá nhưng chưa có chế tài đủ mạnh cũng gây khó khăn cho EVN trong quản lý thực trạng này.  

Cũng theo KTNN, công tác tổ chức thực hiện quy định về cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện vẫn còn tồn tại, thiếu sót của cơ quan quản lý, của EVN cần được rà soát để chấn chỉnh, khắc phục, qua đó bảo đảm mục tiêu quản lý, điều hành của nhà nước về hoạt động điện lực. KTNN cho rằng, vẫn còn một số khoản chi phí của EVN như: Chênh lệch tỷ giá, cước phí vận chuyển khí, khấu hao... chưa được phản ánh đầy đủ trong phương án điều chỉnh giá điện.

Theo Luân Dũng/TPO