Đô thị loại 1 phải có thu nhập cao hơn cả nước

Thứ 6: 19:57 ngày 02/01/2026

Đô thị loại 1 phải đáp ứng tiêu chí năng lực kinh tế với thu nhập bình quân đầu người cao hơn cả nước và không nhận hỗ trợ từ ngân sách trung ương.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn vừa ký ban hành Nghị quyết về phân loại đô thị, có hiệu lực từ ngày 1/1. Theo nghị quyết, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị loại đặc biệt; Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng và Cần Thơ tiếp tục được xác định là đô thị loại 1.

Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn thành phố Hải Phòng.

Nghị quyết xác định phân loại đô thị là căn cứ để tổ chức, quản lý, phát triển hệ thống đô thị quốc gia, vùng, tỉnh; quản lý đơn vị hành chính đô thị và đánh giá việc thực hiện quy hoạch. Việc phân loại được thực hiện trên cơ sở quy hoạch đô thị, bảo đảm các xu hướng phát triển xanh, thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu và bền vững theo từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội.

Đô thị loại đặc biệt được xác định là trung tâm tổng hợp quốc gia và quốc tế, có vai trò và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội đặc thù. Nghị quyết không đặt ra cơ chế đánh giá, phân loại lại đối với Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh do đây là nhóm đô thị có tính chất riêng, không áp dụng tiêu chí như các loại đô thị khác.

Với đô thị loại 1, nghị quyết chuyển từ phương pháp chấm điểm sang cơ chế "đạt hoặc không đạt", yêu cầu đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn bắt buộc. Ngưỡng quy mô dân số được nâng lên từ 2,5 triệu người. Đô thị loại 1 phải có thu nhập bình quân đầu người cao hơn mức bình quân cả nước, tốc độ tăng trưởng GRDP không thấp hơn GDP, thuộc nhóm địa phương thu hút đầu tư hàng đầu và không nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương.

So với trước, nghị quyết bổ sung mạnh các tiêu chuẩn phản ánh vai trò quốc gia và quốc tế. Đô thị loại 1 phải có khu chức năng cấp quốc gia hoặc quốc tế, có khả năng tổ chức các sự kiện quốc tế cấp khu vực, đồng thời sở hữu các đầu mối hạ tầng giao thông quan trọng kết nối vùng và liên vùng. Các tiêu chí về đô thị thông minh, khả năng chống chịu và thích ứng với biến đổi khí hậu cũng trở thành điều kiện bắt buộc.

Đối với đô thị loại 2, nghị quyết tiếp tục áp dụng phương pháp chấm điểm, với yêu cầu đạt tối thiểu 75/100 điểm và không thiếu hụt ở bất kỳ nhóm tiêu chí nào. Đô thị loại 2 phải có dân số từ 500.000 người trở lên, mật độ tối thiểu 1.500 người/km², tỷ lệ lao động phi nông nghiệp đạt 95%, đồng thời đáp ứng các tiêu chí mới về xử lý nước thải, phân loại rác tại nguồn, ngầm hóa cáp, sử dụng năng lượng tái tạo và dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Nghị quyết cũng tách tiêu chí quản trị đô thị thành nhóm đánh giá độc lập, trong đó mức độ hài lòng của người dân, chất lượng dịch vụ công, an toàn giao thông và phòng cháy chữa cháy là căn cứ quan trọng khi phân loại.

Theo quy định mới, đô thị chỉ được nâng loại khi các đô thị trực thuộc đạt chuẩn tương ứng, nhằm khắc phục tình trạng phát triển không đồng đều giữa đô thị trung tâm và các khu vực vệ tinh.

Đô thị loại 3 là đô thị trung tâm tiểu vùng thuộc tỉnh, thành phố, có vai trò, vị trí, chức năng trung tâm tổng hợp hoặc chuyên ngành của tiểu vùng. Nghị quyết giữ phương pháp đánh giá bằng điểm số nhưng siết chặt điều kiện đạt chuẩn ở cả phạm vi toàn đô thị và đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bổ sung các tiêu chí chi tiết về hạ tầng xã hội, môi trường đô thị, thoát nước chống ngập, quản lý trật tự và mức độ hài lòng của người dân.