Công ty cổ phần Thương mại đầu tư khai thác chế biến xuất nhập khẩu khoáng sản Hải Phòng đã bị tước giấy phép khai thác khoáng sản tại xã Tiền Phong (Yên Dũng). Ảnh: Khu vực khai thác của Công ty trước khi bị tước giấy phép.

Nợ hàng trăm tỷ đồng

Theo Cục Thuế, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT), hết năm 2017, toàn tỉnh có 24 dự án được giao đất, hơn 640 DN thuê đất phải trả tiền một lần và hằng năm. Trong số các đơn vị này có nhiều tổ chức thực hiện nghiêm nghĩa vụ tài chính song còn không ít DN đang nợ số tiền lớn.

Nghị định số 45/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định về thu tiền SDĐ đối với các tổ chức được giao đất nêu rõ, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế ký thông báo, người SDĐ phải nộp 50% tiền SDĐ và 60 ngày tiếp theo phải nộp số còn lại. Quá thời hạn trên, người SDĐ không thực hiện đúng thì phải nộp tiền chậm nộp theo Luật Quản lý thuế. Vậy nhưng, toàn tỉnh hiện còn ba dự án lớn chậm nộp gần 90 tỷ đồng. Đơn cử như dự án Khu dân cư mới thị trấn Cầu Gồ (Yên Thế) do Công ty cổ phần KOSY làm chủ đầu tư. Đại diện lãnh đạo của Công ty này cho biết, theo thông báo của Cục Thuế, trên diện tích hơn 17 nghìn m2 đất được giao, đơn vị phải nộp hơn 22 tỷ đồng song đến cuối tháng 4 (đã quá hạn), DN vẫn còn nợ ngân sách hơn 15 tỷ đồng.

Tương tự, số nợ tiền thuê đất cũng ở mức cao. Theo đại diện lãnh đạo ngành thuế, toàn tỉnh hiện còn hơn 160 DN nợ đọng gần 35 tỷ đồng tiền thuê đất. Một trong những DN có số nợ đọng lớn như Công ty cổ phần Thương mại đầu tư khai thác chế biến xuất nhập khẩu khoáng sản Hải Phòng (Yên Dũng). Công ty được tỉnh cho thuê đất từ năm 2011 để khai thác khoáng sản tại xã Tiền Phong nhưng sau nhiều lần Cục Thuế đôn đốc, DN này vẫn không nộp đủ, còn nợ hơn 2,7 tỷ đồng. Hay Công ty cổ phần Khoáng sản Bắc Giang (Lạng Giang) thuê hơn 50 ha đất xã Đồng Hưu, Đông Sơn, Hương Vỹ (Yên Thế), Cao Xá (Tân Yên) để khai thác, xây dựng khu chế biến khoáng sản nhưng nay đang nợ quá hạn gần 1,5 tỷ đồng tiền thuê đất và tiền phạt chậm nộp.

Không để thất thu ngân sách

Lý giải về tình trạng trên, hầu hết các DN đều cho rằng do khó khăn về tài chính. Tuy vậy, đây là lý do không chính đáng vì nhiều DN kinh doanh hiệu quả, doanh thu lớn nhưng không tự giác thực hiện nghĩa vụ thuế. Từ năm ngoái đến nay, các DN được giao đất để thực hiện một số dự án khu đô thị trên địa bàn huyện Tân Yên, Lục Nam, Yên Thế đều chuyển nhượng được từ 13 đến hơn 300 lô đất, có doanh thu hàng chục tỷ đồng nhưng vẫn không tự giác nộp thuế. Ông Nguyễn Văn Hòe, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Khoáng sản Bắc Giang lại viện lý do mấy năm qua, các mỏ khai thác khoáng sản đã hết hạn cấp phép nên đơn vị gặp khó khăn về kinh phí. Theo tìm hiểu của phóng viên, nhiều năm nay, DN vẫn khai thác mỏ quặng tại huyện Tân Yên và đầu năm 2017 đã được cấp phép khai thác trở lại đối với các mỏ than ở huyện Yên Thế. Vì vậy, lý do ông Hòe đưa ra là không thuyết phục.

Ngoài ra, Cục Thuế tỉnh và Chi cục Thuế một số huyện, TP được giao nhiệm vụ đôn đốc, thu tiền SDĐ, thuê đất của các DN chưa thực hiện quyết liệt các giải pháp thuộc thẩm quyền của mình. Đối với các đơn vị chậm nộp, phát sinh nợ đọng, ngành thuế phải ra thông báo đôn đốc, phạt chậm nộp, cưỡng chế tài khoản tại ngân hàng, thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng. Thế nhưng thời gian qua nhiều tổ chức chỉ bị phạt chậm nộp chứ chưa bị cưỡng chế tài khoản hay hóa đơn mặc dù đã quá thời gian quy định. Công ty cổ phần Khoáng sản Bắc Giang là ví dụ. Đến nay, DN này nợ tiền thuê đất gần 1 tỷ đồng nhưng chỉ bị phạt tiền chậm nộp.

Để tránh thất thu ngân sách, cuối tháng 4 vừa qua, tại buổi làm việc với một số ngành liên quan về thực hiện nghĩa vụ tài chính trong lĩnh vực đất đai của các DN, đồng chí Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Cục Thuế khẩn trương đôn đốc các DN nộp đúng, đủ tiền SDĐ, tiền thuê đất theo quy định. Theo từng quý, Cục Thuế báo cáo UBND tỉnh về tổng số tiền SDĐ, tiền thuê đất mà các tổ chức phải nộp, kết quả thu, tiền phạt chậm nộp và danh sách các tổ chức chây ì không nộp để tỉnh có phương án chỉ đạo xử lý. Mới đây, UBND tỉnh đã tước giấy phép khai thác khoáng sản của Công ty cổ phần Thương mại đầu tư khai thác chế biến xuất nhập khẩu khoáng sản Hải Phòng do không chấp hành nghiêm nghĩa vụ tài chính.

Cùng với các biện pháp trên, nhiều ý kiến cho rằng, ngành thuế cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, kiên quyết xử lý dứt điểm DN còn nợ đọng tiền thuê đất, SDĐ. Đối với các tổ chức cố tình chây ì, ngoài phạt chậm nộp cần khoanh nợ tài khoản, thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng và xem xét tham mưu với cấp có thẩm quyền thu hồi đất. Riêng các dự án kinh doanh bất động sản, Sở TN&MT, UBND các huyện, TP tạm dừng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức chậm nộp tiền SDĐ.

Minh Linh