Tại chương trình, các đại biểu và Nhân dân đã ôn lại thân thế, sự nghiệp của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả.

Chương trình nghệ thuật tái hiện sự ra đời và phát triển của Thiền phái Trúc Lâm. (Ảnh: Báo Hải Phòng)

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Nguyễn Minh Hùng cho biết, Huyền Quang tên thật là Lý Đạo Tái, sinh tháng Giêng, năm Giáp Dần, niên hiệu Nguyên Phong thứ 4, tức năm 1254. Đương thời, Huyền Quang là một trí thức tài năng, nổi tiếng thơ văn, đỗ Tiến sĩ từ năm 21 tuổi, từng làm quan tại Viện Hàn lâm. Ông đã từ bỏ chốn quan trường, quyết chí tu hành, học đạo, được Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông giao chuyên tâm biên soạn kinh sách về Phật học.

Huyền Quang đã cùng Phật Hoàng Trần Nhân Tông và Pháp Loa đi đến mọi miền đất nước để thuyết pháp, giảng kinh và trở thành vị tổ thứ ba của thiền phái Phật giáo Trúc Lâm. Những năm tháng cuối đời, ông về trụ trì tại chùa Côn Sơn, hoằng dương Phật pháp, dựng Cửu Phẩm Liên Hoa, biên soạn kinh sách để truyền lại cho đời sau, có công lớn trong việc phát triển thiền phái Trúc Lâm, tôn tạo Côn Sơn thành tăng viện Kỳ Lân - một chốn tổ của Phật giáo Trúc Lâm, đương thời sánh ngang với Vĩnh Nghiêm, Yên Tử, Quỳnh Lâm...

Từ thế kỷ 14, Côn Sơn đã trở thành một trong những trung tâm Phật giáo lớn của Thiền phái Trúc Lâm - một Thiền phái nhập thế của người Việt góp phần làm nên sức mạnh “Đông A”, điểm tựa tinh thần cho quân dân Đại Việt giữ vững nền độc lập chủ quyền trước âm mưu xâm lược của các thế lực ngoại xâm.

Quang cảnh lễ khai hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc. (Ảnh: Báo Hải Phòng)

Ngày 23 tháng Giêng năm Khai Hựu thứ 6, tức năm 1334, Tổ Huyền Quang viên tịch tại Chùa Côn Sơn, được Thái Thượng Hoàng Trần Minh Tông ban Thụy hiệu: Trúc Lâm thiền sư Đệ tam đại, đặc phong tự pháp Huyền Quang Tôn giả. Ngày giỗ Tổ Huyền Quang trở thành cội nguồn của Lễ hội truyền thống mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc. Mỗi độ xuân về, nhân dân khắp nơi về Côn Sơn trẩy hội, tưởng nhớ vị Tổ thứ ba của Phật giáo Trúc Lâm.

Với những giá trị đặc biệt, Khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc đã được xếp hạng di tích quốc gia vào năm 1962, Lễ hội truyền thống Côn Sơn - Kiếp Bạc được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia năm 2012. Tháng 7/2025, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh là Di sản thế giới.

Lễ rước nước được tổ chức trang trọng, mở đầu chuỗi hoạt động chính của Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc. (Ảnh: Báo Hải Phòng)

Các báu vật trong Khu Di tích như: Bia “Thanh Hư Động”, Bia “Côn Sơn Tư Phúc tự bi”, Bộ tượng “Tam Thế Phật” chùa Côn Sơn đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia vào các năm 2015, 2017, 2024. Đó là minh chứng cho các giá trị nổi bật toàn cầu của khu di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc, minh chứng về cách một tôn giáo được hình thành từ nhiều tín ngưỡng khác nhau, bắt nguồn và phát triển từ Yên Tử, có ảnh hưởng tới xã hội thế tục, góp phần củng cố quốc gia, đảm bảo cho hòa bình và hợp tác khu vực.

Nhân dân và du khách tham dự chương trình đã được thưởng thức chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Côn Sơn, Kiếp Bạc - mạch nguồn di sản” tái hiện hình ảnh các anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới đã từng in dấu tích thiêng liêng trên mạch nguồn di sản từ Lục Đầu Giang qua Kiếp Bạc Côn Sơn tới Thanh Mai, Trúc Lâm Yên Tử.

Rước nước là một trong những nghi lễ quan trọng của lễ hội, được phục dựng từ năm 2008 và duy trì đến nay. (Ảnh: Báo Hải Phòng)

Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc 2026 diễn ra từ ngày 26/2 - 11/3 với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, không gian di sản, hoạt động trải nghiệm di sản. Bên cạnh những nghi lễ truyền thống là các hoạt động: Ngày hội sách Di sản và Trưng bày chuyên đề “Khoảnh khắc di sản”, Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến Thương mại, Liên hoan pháo đất, Giải vật dân tộc…

Thông qua đó, nhằm giới thiệu, quảng bá các giá trị nổi bật toàn cầu của khu di sản thế giới tài nguyên du lịch, thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ của Khu di sản Côn Sơn, Kiếp Bạc và thành phố; định hướng xây dựng Khu di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc trở thành khu du lịch mang tầm quốc tế.

Dâng hương mở đầu các hoạt động Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn-Kiếp Bạc năm 2026

Sáng 26/2, tại chùa Côn Sơn, phường Trần Hưng Đạo, thành phố Hải Phòng diễn ra Lễ dâng hương và lễ tế Kỳ phúc, mở đầu các hoạt động tại Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn-Kiếp Bạc năm 2026.

Hướng dẫn gửi tác phẩm tham dự Cuộc thi ảnh “Khoảnh khắc di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc”

 

Di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc: Tôn vinh tư tưởng "Tam hòa"

Chính hệ tư tưởng nhân văn đặc sắc - đặc biệt là triết lý “Tam hòa,” đã làm nên linh hồn của quần thể danh thắng, mang lại cho di sản một chiều sâu phi vật thể hiếm có.

Khẳng định giá trị độc đáo và tầm vóc toàn cầu của Di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc

Tối 20/12, tại Quảng trường Minh Tâm, phường Yên Tử (Quảng Ninh), tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và thành phố Hải Phòng đã long trọng phối hợp tổ chức Lễ đón bằng công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới.