Lãnh đạo Sở Nội vụ và huyện Hiệp Hòa trao hồ sơ cho cán bộ đi B và đại diện thân nhân trên địa bàn huyện.

Những năm tháng không quên

Trong hồi ức của bà Đặng Thị Thuấn, 81 tuổi, vợ liệt sĩ Bùi Bằng Đáng, thôn Phúc Long, xã Tăng Tiến (Việt Yên), kỷ niệm ngày tiễn chồng lên đường vào Nam chiến đấu không thể nào quên. Tháng 4-1968, đang là cán bộ công tác tại Chi nhánh Ngân hàng Hà Bắc, ông Đáng chia tay gia đình vào phục vụ chiến trường miền Nam. Qua một vài cánh thư viết vội gửi về, gia đình chỉ biết chút ít thông tin ông làm việc tại Huyện ủy Trần Văn Thời, tỉnh Sóc Trăng, ngay giữa vùng địch ngày đêm bắn phá dữ dội. Cuối tháng 4-1975, trong niềm vui chung của toàn dân tộc cũng là lúc bà đau đớn nhận tin chồng hy sinh sau một lần bị địch phục kích. Vượt lên đau thương, mất mát, bà gắng gượng làm lụng phụng dưỡng mẹ già, nuôi 5 con nhỏ dại. 

Bao năm qua, điều bà Thuấn luôn trăn trở là thông tin về ông quá ít. Cuối tháng 5 vừa qua, bà và con cháu vô cùng xúc động khi nhận lại những giấy tờ, hồ sơ của chồng, cha, ông mình sau gần 50 năm lưu giữ ở Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III. Chị Bùi Thị Minh, con gái út của bà, ánh mắt không nguôi hướng về ban thờ nơi để di ảnh và Bằng Tổ quốc ghi công của cha, tự hào kể: "Tôi sinh sau nên chỉ mường tượng về cha qua lời kể của bà, của mẹ. Vì vậy, hồ sơ này là tài sản vô giá để con cháu lưu giữ, nhắc nhớ truyền thống cách mạng của gia đình, đồng thời tiếp tục thôi thúc chúng tôi tích cực lao động sản xuất, xây dựng quê hương".

Qua danh sách trao trả hồ sơ, kỷ vật mới đây của Chi cục Văn thư Lưu trữ tỉnh (Sở Nội vụ), chúng tôi đến thăm ông Phạm Văn Hùng, 70 tuổi, thôn Vĩnh An, xã Song Mai (TP Bắc Giang). Mái tóc điểm bạc, nước da sạm nắng nhưng giọng nói vẫn sang sảng của người từng trải, ông kể cho chúng tôi nghe về thời gian tham gia phục vụ chiến trường miền Nam. Nhận nhiệm vụ cuối năm 1969, khi mới 22 tuổi, như bao cán bộ, công nhân viên miền Bắc khi ấy, chàng thanh niên quê ở xã Song Mai hăm hở lên đường. Được điều động vào T.Ư Cục miền Nam, công việc của ông là làm nhiệm vụ phát tín, truyền đi thông tin từ các đồng chí cán bộ cấp cao tới trung tâm chỉ huy T.Ư. Để tránh bị phát hiện, ông và đồng đội phải hoạt động bí mật, chủ yếu về ban đêm. Sau ngày miền Nam giải phóng, ông Phạm Văn Hùng trở về quê hương tiếp tục công tác trong ngành bưu điện cho đến khi nghỉ hưu.

Hiện nay, dù tuổi cao song ông vẫn sống giản dị, gương mẫu giáo dục con cháu đoàn kết, tiến bộ. Còn về gia đình, vợ và con cháu cũng luôn tự hào về người chồng, cha, ông với danh hiệu cao quý do Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam trao tặng: Chiến sĩ Bưu điện đặc biệt có nhiều đóng góp cho cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. 

Ghi ơn sâu sắc

Trong số hàng trăm cán bộ, công nhân viên của tỉnh vào miền Nam phục vụ kháng chiến có người đã hy sinh hoặc trở về quê hương khi cơ thể mang nhiều di chứng. Bởi vậy, đợt trao trả hồ sơ, kỷ vật do Sở Nội vụ, UBND các huyện, TP tổ chức vừa qua được nhiều gia đình đón nhận trong niềm xúc động. Ông Nguyễn Thế Dũng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Văn thư Lưu trữ tỉnh cho biết: "Nhiều giấy tờ do cán bộ viết tay, nét chữ nắn nót thể hiện một lòng tin theo Đảng và Bác Hồ, sẵn sàng dâng hiến tuổi trẻ để bảo vệ non sông đất nước khiến chúng tôi vô cùng cảm động. Để hồ sơ, thông tin đến tận tay các gia đình, Chi cục đã rà soát, sàng lọc tài liệu và ứng dụng phần mềm công nghệ thông tin vào quản lý, đồng thời tiếp tục chuyển về các địa phương". 

Ông Phạm Văn Hùng, cán bộ đi B, ở xã Song Mai (TP Bắc Giang) kể cho cháu nội nghe về những kỷ vật thời chiến tranh.

Việc tìm kiếm thông tin của cán bộ đi B gặp khó bởi dữ liệu lưu trong hồ sơ đã cũ. Nhiều địa phương sau này chia tách hoặc sáp nhập, thay đổi tên gọi. Có cán bộ đã qua đời hoặc chuyển ra tỉnh ngoài sinh sống. Khắc phục khó khăn đồng thời xác định đây là nhiệm vụ thiêng liêng, Chi cục phối hợp với UBND các huyện, TP chỉ đạo các xã, phường, thị trấn và tổ chức đoàn thể ở địa phương tăng cường tuyên truyền, tìm kiếm địa chỉ của cán bộ và gia đình. Nhờ vậy, đến nay hầu hết hồ sơ, kỷ vật đã trao lại cho cán bộ đi B (trừ huyện Lục Ngạn, Tân Yên chưa triển khai). 

Ghi nhận ở nhiều nơi thời gian qua, lễ bàn giao diễn ra trong không khí trang trọng, bày tỏ sự tri ân sâu sắc của cấp ủy, chính quyền và nhân dân đối với thế hệ trước. Ở huyện Việt Yên, Hiệp Hòa và TP Bắc Giang, phòng nội vụ tham mưu với chính quyền quan tâm trích kinh phí tặng mỗi cán bộ và thân nhân đến nhận hồ sơ, kỷ vật một phần quà ý nghĩa. Không chỉ vậy, vào dịp Tết cổ truyền, kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7) hằng năm, UBND các huyện, TP, lãnh đạo cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi cán bộ đi B từng công tác thường xuyên quan tâm thăm hỏi, động viên các gia đình. Việc làm đó góp phần giáo dục thế hệ trẻ hôm nay và mai sau ghi nhớ công lao cha anh đi trước, tiếp tục phát huy truyền thống "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.

Mai Toan