Lướt sóng nhà ở xã hội qua web bất động sản: Cần chế tài mạnh hơn

Chủ nhật: 13:29 ngày 03/05/2026

Thực tế hiện nay đặt ra yêu cầu phải tăng chế tài xử phạt hành vi trục lợi nhà ở xã hội và trách nhiệm kiểm soát thông tin trên không gian mạng.

Báo Lao Động đã phản ánh tình trạng tại một số dự án nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh như Quế Võ Hill View, Dabaco Khắc Niệm xảy ra tình trạng, sau thời gian ngắn bàn giao, nhiều căn hộ đã rao bán với mức giá chênh lệch lên tới hàng trăm triệu đến cả tỉ đồng so với giá Nhà nước phê duyệt.

Nhiều căn hộ nhà ở xã hội vừa bàn giao đã được cho thuê, rao bán.

Trong đó, việc rao bán này diễn ra rầm rộ nhất trên batdongsan.com - trang web tự nhận là nền tảng bất động sản uy tín tại Việt Nam dành cho những người đang tìm kiếm bất động sản để ở hoặc đầu tư.

Hành vi này có dấu hiệu trục lợi chính sách, đi ngược mục tiêu bảo đảm an sinh nhà ở cho người thu nhập thấp.

Đề nghị phối hợp, cung cấp thông tin để xử lý

Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, ông Nguyễn Tuấn Dũng - Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Bắc Ninh cho biết, qua công tác theo dõi, giám sát, Sở Xây dựng nhận thấy có nhiều đối tượng có hành vi lợi dụng cơ chế chính sách, lách luật để tạo hồ sơ mua, bán nhà ở xã hội trái quy định như: cố tình tách khẩu, bán nhà đất đang ở, làm giả, kê khai hồ sơ không trung thực, mua bán, cho thuê lại không đúng đối tượng....

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho các đối tượng khó khăn, có nhu cầu về nhà ở và đủ điều kiện mua, thuê nhà theo quy định, Sở Xây dựng khuyến cáo các cá nhân, hộ gia đình tăng cường công tác phối hợp với Sở Xây dựng và các cơ quan chức năng tố cáo, cung cấp tư liệu, hồ sơ, thông tin liên quan đến các hành vi vi phạm pháp luật của các tổ chức, cá nhân trong việc mua bán, cho thuê, sử dụng nhà ở xã hội.

Dự án nhà ở xã hội Môi trường xanh bị thu hồi 54 căn hộ.

Đồng thời, trong thời gian tới, Sở Xây dựng sẽ tiếp tục tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật, tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác kiểm tra, giám sát, hậu kiểm để thu hồi, ngăn chặn, xử lý các đối tượng trục lợi chính sách theo quy định của pháp luật.

Được biết, thời gian qua, Sở Xây dựng tỉnh Bắc Ninh cũng đã xử lý nghiêm nhiều vi phạm về chính sách nhà ở xã hội.

Trong đó, hàng trăm hợp đồng mua nhà ở xã hội đã bị hủy, nhiều căn hộ bị thu hồi, tại các dự án như: nhà ở xã hội Bắc Từ Sơn (còn gọi là dự án Môi trường xanh - PV) thu hồi 54 căn, nhà ở xã hội phường Tân Hồng (còn gọi là dự án Cao Nguyên 3 - PV) thu hồi 7 căn, nhà ở xã hội phường Khắc Niệm nay là phường Hạp Lĩnh (còn gọi là dự án Dabaco Khắc Niệm - PV) hủy hợp đồng, thu hồi 9 căn hộ, dự án Khu nhà ở xã hội khu dân cư số 3 phường Trần Nguyên Hãn, thành phố Bắc Giang cũ (thu hồi 1 căn hộ)… Ngân hàng Chính sách xã hội cũng đã thu hồi các khoản vay ưu đãi liên quan.

Dự án nhà ở xã hội Cao Nguyên 3 bị thu hồi 7 căn hộ.

Đề xuất tăng chế tài xử phạt

Theo luật sư Quách Thành Lực, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, nhà ở xã hội là nhà ở có sự hỗ trợ của Nhà nước cho các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở, mục đích cung cấp nhà ở giá rẻ cho một số đối tượng được ưu tiên. Vì vậy, những người không có nhu cầu ở, lại dùng tài sản đó để kinh doanh hay bán là không đúng với ý nghĩa và mục đích của nhà ở xã hội.

Tuy nhiên, theo luật sư Lực, mức xử phạt hành chính hiện nay đối với hành vi này vẫn chưa đủ sức răn đe (phạt 40 - 60 triệu đồng với cá nhân, 100 - 120 triệu đồng với tổ chức, căn cứ theo Nghị định 16/2022/NĐ-CP).

Để chính sách thật sự hiệu quả, nhiều luật sư, chuyên gia về lĩnh vực bất động sản, đề xuất mức phạt nên được thiết kế theo tỷ lệ thu lợi bất chính.

Cụ thể, có thể phạt gấp 2-3 lần khoản lợi chênh lệch, đồng thời buộc nộp lại toàn bộ lợi ích bất chính hoặc thu hồi căn hộ vi phạm.

Với các trường hợp vi phạm có tổ chức, đầu cơ hàng loạt, hoặc cố ý trục lợi từ chính sách, mức phạt có thể nâng tới 1 tỉ đồng cùng với biện pháp cưỡng chế, thu hồi tài sản và cấm tham gia các chương trình nhà ở xã hội trong tương lai.

Trong nỗ lực siết chặt chính sách và đảm bảo đúng mục tiêu an sinh, Bộ Xây dựng cũng đang đề xuất thay đổi quy định về chuyển nhượng nhà ở xã hội theo hướng không cho phép giao dịch tự do sau thời hạn 5 năm như hiện nay.

Cụ thể, cơ quan soạn thảo đề xuất, sau 5 năm, chỉ cho phép chuyển nhượng loại hình nhà ở này cho các đối tượng đủ điều kiện hưởng chính sách, thay vì được bán tự do như hiện nay.

Bộ Xây dựng cho rằng quy định này sẽ giúp người có nhu cầu thực sự dễ tiếp cận nhà ở xã hội hơn, đồng thời giữ đúng bản chất hỗ trợ của chính sách.

Phải có trách nhiệm trong việc kiểm duyệt thông tin

Trong loạt bài, Báo Lao Động cũng đã nêu vấn đề liên quan đến hoạt động của web batdongsan.com, từ việc đăng tải các thông tin rao bán, thông tin suất ngoại giao nhà ở xã hội có dấu hiệu trái quy định, sai sự thật đến thông tin rao bán các dự án chưa đủ điều kiện kinh doanh.

Những vấn đề đã nêu trên đặt ra bài toán đối với cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực bất động sản, phát thanh truyền hình và thông tin điện tử trong việc quản lý hoạt động của web batdongsan.com.

Qua đó, ngăn chặn các thông tin có dấu hiệu trục lợi, trái quy định, sai sự thật nhằm đảm bảo ổn định thị trường bất động sản, tránh các hệ lụy tiêu cực cho kinh tế - xã hội.

Tại họp báo thông báo tình hình, kết quả các mặt công tác công an quý I/2026 vào chiều 3/4, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) cho biết, hiện nay, nhiều hội, nhóm trên không gian mạng được thành lập với số lượng thành viên rất lớn, đăng tải đa dạng nội dung liên quan đến mọi mặt của đời sống xã hội và thu hút sự quan tâm của đông đảo người tham gia.

Thượng tá Triệu Mạnh Tùng nhấn mạnh, đối với các tài khoản dùng để quản lý, vận hành các hội, nhóm lớn trên các diễn đàn và nền tảng mạng xã hội, người quản trị phải chịu trách nhiệm đối với toàn bộ hoạt động quản trị, vận hành của mình. Thực tế cho thấy nhiều nội dung do thành viên đăng tải chưa được kiểm duyệt, quản lý chặt chẽ, gây ra không ít hệ lụy tiêu cực cho xã hội.

Do đó, cơ quan chức năng cần phải xử lý nghiêm đối với các hành vi như: biết nhưng không ngăn chặn hoặc không xóa bỏ nội dung vi phạm; cho phép, tạo điều kiện để người dùng đăng tải nội dung vi phạm; không thực hiện nghĩa vụ kiểm duyệt theo quy định; hưởng lợi từ các hành vi vi phạm; không hợp tác với cơ quan chức năng trong việc gỡ bỏ thông tin, nội dung vi phạm…

Bên cạnh đó, các hội, nhóm và quản trị viên vận hành cũng phải thực hiện trách nhiệm tương tự như các cơ quan báo chí trong đời sống thực.