Sau gần ba thập kỷ kể từ ngày tái lập hai tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh, vùng đất Kinh Bắc đã tích lũy được một nền tảng phát triển vững chắc. Từ những địa phương có điểm xuất phát thấp, kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, Bắc Giang và Bắc Ninh đã vươn lên trở thành những cực tăng trưởng năng động của khu vực phía Bắc.

Một góc đô thị phường Bắc Giang. Ảnh: Quốc Trường.

Công nghiệp phát triển mạnh theo hướng hiện đại; nhiều khu công nghiệp quy mô lớn được hình thành; xuất khẩu liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước; thu hút nhiều tập đoàn kinh tế lớn của thế giới đầu tư sản xuất, kinh doanh.

Quy mô kinh tế, kết cấu hạ tầng, tốc độ đô thị hóa, năng lực hội nhập và đời sống người dân đều có những thay đổi sâu sắc. Việc hợp nhất thành tỉnh Bắc Ninh mới từ ngày 1/7/2025 tiếp tục tạo nên thế và lực, mở ra dư địa phát triển rộng lớn hơn cho giai đoạn tiếp theo.

Những thành tựu ấy cho thấy Bắc Ninh đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Quy mô dân số ngày càng lớn, tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh, các dòng chảy đầu tư, công nghệ, logistics và nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng mạnh mẽ, mô hình phát triển theo không gian cũ dần bộc lộ những giới hạn. Muốn tiếp tục bứt phá, Bắc Ninh cần một không gian phát triển rộng hơn, đồng bộ hơn và hiện đại hơn.

Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của Đề án trình Bộ Chính trị: Mở ra không gian phát triển mới để tạo động lực tăng trưởng mới. Không gian ấy được mở rộng từ quy hoạch phát triển kinh tế, đô thị, văn hóa, hạ tầng và dịch vụ của tỉnh Bắc Ninh mới; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn để tăng cường liên kết với các địa phương trong vùng.

Đó là không gian liên kết vùng; không gian của hạ tầng chiến lược, công nghiệp công nghệ cao, logistics hiện đại, kinh tế số, đổi mới sáng tạo và quản trị đô thị hiện đại. Không gian ấy đang dần hình thành từ các tuyến giao thông kết nối vùng, hệ thống khu công nghiệp công nghệ cao, các trung tâm logistics, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và mạng lưới liên kết ngày càng chặt chẽ giữa Bắc Ninh với Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh cùng các địa phương trong vùng.

Nhìn rộng hơn, việc xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương xuất phát từ yêu cầu phát triển mới của Bắc Ninh và của cả vùng. Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, Bắc Ninh được kỳ vọng trở thành một cực tăng trưởng mới, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của vùng Thủ đô và của cả nước.

Những mục tiêu đặt ra trong Đề án được xây dựng trên nền tảng thực tiễn phát triển đã được khẳng định qua nhiều năm. Bắc Ninh hiện đã cơ bản đạt 7/7 tiêu chuẩn thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định. Những tiêu chí về dân số, diện tích tự nhiên, tỷ lệ đô thị hóa, cơ cấu kinh tế và trình độ phát triển phản ánh năng lực phát triển thực tế của địa phương. Đó là kết quả của một quá trình tích lũy lâu dài, đồng thời là nền tảng để Bắc Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu cao hơn.

Trở thành thành phố trực thuộc Trung ương là bước phát triển phù hợp với quy mô, vị thế và yêu cầu phát triển của Bắc Ninh trong giai đoạn mới. Khi không gian phát triển được mở rộng, quy mô kinh tế ngày càng lớn, tốc độ đô thị hóa ngày càng cao và liên kết vùng ngày càng sâu rộng, yêu cầu về năng lực quản trị, chất lượng quy hoạch, hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng phục vụ người dân cũng đặt ra ở tầm cao hơn. Quan trọng hơn cả là đưa những thành quả phát triển đến gần hơn với người dân, để mỗi người dân thực sự được thụ hưởng những giá trị từ quá trình phát triển.

Đồng bào vùng cao bảo tồn, gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống. Ảnh: Không gian trưng bày sắc màu dân tộc thiểu số tỉnh Bắc Ninh tại Festival "Về miền di sản Bắc Ninh - 2026". Ảnh: Việt Thanh.

Bắc Ninh có lợi thế về công nghiệp, vị trí địa lý, hạ tầng kết nối và khả năng thu hút đầu tư. Song, sức hấp dẫn lâu dài của vùng đất này nằm ở chiều sâu văn hóa Kinh Bắc. Giữa nhịp phát triển mạnh mẽ của công nghiệp và đô thị hóa, những làn điệu quan họ, tranh Đông Hồ, các di sản được UNESCO ghi danh, hệ thống lễ hội, làng nghề và truyền thống khoa bảng vẫn bền bỉ hiện diện, tạo nên cốt cách riêng của một vùng đất giàu bản sắc.

Khát vọng ấy đòi hỏi sự quyết tâm lớn của cả hệ thống chính trị; tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm của đội ngũ cán bộ; sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và sự đồng thuận của Nhân dân. Điều quan trọng là phải biến lợi thế thành năng lực cạnh tranh, biến tiềm năng thành kết quả phát triển cụ thể. Thực tiễn phát triển của nhiều địa phương cho thấy, yếu tố quyết định thành công không nằm ở quy mô hay nguồn lực, mà ở chất lượng quản trị, năng lực tổ chức thực hiện, kỷ luật thực thi và khả năng khơi dậy khát vọng phát triển trong toàn xã hội.

Từ vùng đất quan họ giàu truyền thống văn hiến, Bắc Ninh hôm nay đang đứng trước cơ hội mở ra một không gian phát triển mới. Những tiêu chuẩn đã đạt được là nền tảng quan trọng, nhưng thành công cuối cùng sẽ được đo bằng chất lượng tăng trưởng, chất lượng đô thị và chất lượng cuộc sống của người dân.

Với nền tảng đã tạo dựng được cùng khát vọng vươn lên mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân, Bắc Ninh có cơ sở để trở thành một trung tâm phát triển năng động của vùng và của cả nước, đóng góp ngày càng lớn hơn vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Một ngày ở Gia Bình

BẮC NINH - Cảng hàng không quốc tế Gia Bình là dự án trọng điểm quốc gia, được Trung ương, tỉnh Bắc Ninh đặc biệt quan tâm. Từ gần một năm qua, nơi đây luôn rộn tiếng máy móc hòa cùng bước chân hối hả của những con người miệt mài làm việc từ sáng sớm đến đêm khuya.

Bắc Ninh: Giải bài toán nhân lực số để giữ đà tăng trưởng

BẮC NINH - Trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu, tỉnh Bắc Ninh đang chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực số nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới. 

Bắc Ninh ứng dụng công nghệ, phát triển kinh tế nông nghiệp tuần hoàn

BẮC NINH - Trên hành trình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, tỉnh Bắc Ninh xác định giải pháp cốt lõi cho sản xuất nông nghiệp là ưu tiên ứng dụng công nghệ cao, phát triển kinh tế nông nghiệp tuần hoàn gắn với du lịch sinh thái, nhằm nâng tầm chất lượng và hướng tới sự bền vững.