Trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, dữ liệu đóng vai trò quan trọng. Trước đây, nhiều thông tin được lưu giữ qua sổ sách, giấy tờ, sơ đồ, ký ức của nhân chứng - những nguồn dễ thất lạc theo thời gian, thiếu đồng bộ hoặc khó tra cứu. Nhưng nay, chuyển đổi số đã giải quyết triệt để bài toán này, nâng cao hiệu quả thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Cán bộ phụ trách số hóa thông tin thực hiện nhập dữ liệu các phần mộ liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Đông Lỗ, xã Hiệp Hòa.

Điển hình như ở xã Xuân Cẩm, Ban Chỉ huy Quân sự xã được giao làm cơ quan thường trực, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai chiến dịch. Đơn vị phối hợp với cơ quan văn hóa - xã hội thực hiện số hóa nghĩa trang liệt sĩ trên hệ thống Cổng thông tin điện tử quốc gia về tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Qua rà soát 5 nghĩa trang trên địa bàn, địa phương xác định 38 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính để tiếp tục cập nhật, xác minh.

Trung tá Nguyễn Đức Tuấn, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự xã Xuân Cẩm cho biết: “Ngoài phát phiếu thu thập thông tin tại các gia đình và cựu chiến binh, địa phương còn khai thác thông tin từ Cổng thông tin điện tử và các trang mạng xã hội. Sau khi tiếp nhận, thông tin được phối hợp với gia đình, cựu chiến binh và cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh trước khi cập nhật vào hệ thống”.

Nếu số hóa dữ liệu giúp lưu giữ, quản lý và khai thác thông tin hiệu quả hơn thì ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền lại tạo thêm một “cánh tay nối dài”, đưa những câu chuyện, nhiệm vụ và kết quả của chiến dịch đến gần hơn với Nhân dân.

Từ yêu cầu đó, một số địa phương đã chủ động khai thác các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT và Gemini để hỗ trợ xây dựng nội dung, thiết kế ý tưởng và tạo hình ảnh minh họa phục vụ tuyên truyền. Đây là cách làm mới, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, giúp những nội dung vốn nhiều thông tin chuyên môn trở nên dễ tiếp cận, trực quan và hấp dẫn hơn.

Ở xã Bố Hạ, việc khai thác các nền tảng AI được chú trọng theo hướng hỗ trợ cán bộ làm công tác tuyên truyền nhanh chóng hình thành ý tưởng, xây dựng hình ảnh minh họa cho các nội dung cần truyền tải. Thay vì chỉ sử dụng văn bản, khẩu hiệu hoặc những hình ảnh tư liệu đơn thuần, nội dung tuyên truyền có thể được trình bày bằng hình ảnh trực quan, giúp người xem dễ hình dung hơn về ý nghĩa của công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Tại phường Hạp Lĩnh, các công cụ AI cũng được khai thác để hỗ trợ tạo hình ảnh phục vụ tuyên truyền. Cách làm này góp phần giảm thời gian chuẩn bị sản phẩm trực quan, đồng thời tạo thêm lựa chọn cho cán bộ cơ sở trong việc thể hiện các nội dung về nhiệm vụ chính trị, chính sách “Đền ơn đáp nghĩa” và hoạt động tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Điểm đáng chú ý là AI được sử dụng như công cụ hỗ trợ, còn nội dung, thông tin về liệt sĩ, địa danh, số liệu và tư liệu lịch sử vẫn phải được cán bộ kiểm tra, thẩm định chặt chẽ trước khi công bố để bảo đảm tính chính xác tuyệt đối.

Không chỉ dừng lại ở công tác tuyên truyền, chiến dịch còn đẩy mạnh số hóa toàn bộ quy trình lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN. Hoạt động này được triển khai xuyên suốt từ trước khi khai quật đến khi hoàn tất việc đưa hài cốt trở lại phần mộ.

Đồng chí Đào Đức Tài, cán bộ Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số (Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh) cho biết: “Chúng tôi thực hiện số hóa chính xác từ khâu kiểm tra sơ đồ nghĩa trang, đối soát vị trí khu, hàng, số mộ và thông tin trên bia. Từng công đoạn, từ chụp nguyên trạng phần mộ, khai quật, lấy mẫu xương, răng đến đóng gói, bàn giao và hoàn trả hài cốt, đều được ghi nhận bằng hình ảnh đầy đủ”.

Toàn bộ dữ liệu được cập nhật vào hệ thống “Quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ”, bao gồm tên nghĩa trang, vị trí phần mộ, hình ảnh tổng thể và hình ảnh theo từng bước của quy trình. Phiếu lấy mẫu, sơ đồ nghĩa trang cũng được đính kèm để tạo thành hồ sơ số cho từng trường hợp.

Tại cơ sở, chuyển đổi số thể hiện rõ qua việc đa dạng hóa các kênh tiếp nhận thông tin từ Nhân dân như Zalo OA, SMS, cổng thông tin và mạng xã hội. Dữ liệu tiếp nhận được kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu chuyên ngành để phân loại, xác minh. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ GPS giúp định vị chính xác phần mộ, kết hợp với AI để xử lý, đối chiếu hồ sơ nhanh chóng, nâng cao hiệu quả tìm kiếm, quy tập.

Như vậy, từ thu thập thông tin, quản lý dữ liệu đến xác minh thực địa và tuyên truyền, chuyển đổi số đang hình thành quy trình khép kín. Công nghệ giúp rút ngắn khoảng cách giữa hồ sơ giấy với dữ liệu số, giữa cơ quan chức năng với người dân, nối liền ký ức lịch sử với nhiệm vụ tìm kiếm hôm nay.

Những kết quả đạt được bước đầu trong “Chiến dịch 500 ngày đêm” khẳng định rõ giá trị của kết nối dữ liệu. Đại tá Nguyễn Mạnh Hà, Chủ nhiệm Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh nhấn mạnh: “Việc các địa phương chủ động ứng dụng AI và nền tảng số trong tuyên truyền là bước đổi mới sáng tạo từ cơ sở. Khi ứng dụng đúng mục đích, công nghệ giúp thông điệp “Chiến dịch 500 ngày đêm” lan tỏa nhanh chóng, dễ nhớ và dễ tiếp cận hơn. Đó là cách chuyển đổi số phụng sự công tác “Đền ơn đáp nghĩa”, bảo tồn ký ức, làm căn cứ xác định danh tính liệt sĩ và đưa các anh trở về với gia đình, quê hương”.

Bắc Ninh: Kiểm tra công tác lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ tại phường Tự Lạn

BẮC NINH - Ngày 14/9, Đại tá Phương Nam Ký, Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Bắc Ninh kiểm tra công tác lấy mẫu ADN đối với các phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn phường Tự Lạn.

Bắc Ninh: Lấy mẫu ADN 109 hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại xã Bố Hạ

BẮC NINH - Ngày 6/9, UBND xã Bố Hạ phối hợp với Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Bắc Ninh tổ chức lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ tại 3 nghĩa trang trên địa bàn. Đại tá Dương Trung Kiên, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh trực tiếp chỉ đạo công tác lấy mẫu ADN tại đây.

Bắc Ninh hoàn thành lấy mẫu ADN gần 75% hài cốt liệt sĩ

BẮC NINH - Đến ngày 26/8, tỉnh Bắc Ninh đã khai quật 2.065/2.758 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính, đạt 74,69%. Trong đó có 1.608 mẫu đủ điều kiện và 452 trường hợp không lấy được mẫu theo quy định.