Các quốc gia châu Á đang khẩn trương triển khai các biện pháp phòng ngừa và giám sát chặt chẽ sau khi Ấn Độ ghi nhận ổ dịch virus Nipah mới nhất tại bang Tây Bengal với 5 ca nhiễm, trong đó có nhiều nhân viên y tế. Động thái này phản ánh mức độ lo ngại của khu vực trước một loại virus có tỷ lệ tử vong rất cao và khả năng lây lan từ người sang người.

Nhân viên y tế chuyển một bệnh nhân có triệu chứng nhiễm virus Nipah tại bang Kerala năm 2024.

Ấn Độ cách ly 100 người sau khi ghi nhận 5 ca nhiễm

Tại tâm dịch, bang Tây Bengal đang đối mặt với thách thức nghiêm trọng khi 5 ca nhiễm được xác nhận đều liên quan đến môi trường bệnh viện. Trong số đó có 2 điều dưỡng đang trong tình trạng nguy kịch, phải điều trị hồi sức tích cực trong tình trạng hôn mê sâu tại thành phố Kolkata.

Các ca nhiễm được ghi nhận tại một bệnh viện tư nhân ở Barasat. Để ngăn chặn sự lây lan, chính quyền bang đã yêu cầu khoảng 100 người cách ly tại nhà và giám sát y tế chặt chẽ 30 trường hợp có nguy cơ cao.

Bác sĩ Neha Mishra từ Bệnh viện Manipal cảnh báo, một khi đã xâm nhập vào cộng đồng, virus có khả năng lây truyền từ người sang người rất mạnh thông qua tiếp xúc gần.

Hệ thống y tế địa phương đã ban hành hướng dẫn điều trị khẩn cấp với 3 trọng tâm chính gồm phát hiện sớm, cách ly tuyệt đối và quản lý lâm sàng nghiêm ngặt.

Đây không phải lần đầu tiên Ấn Độ đối mặt với virus Nipah. Bang Kerala ở miền nam quốc gia này đã trải qua 9 đợt bùng phát kể từ năm 2018, với tỷ lệ tử vong dao động 33-100% tùy đợt dịch. Năm 2001 và 2007, bang Tây Bengal cũng đã ghi nhận các ca nhiễm với tỷ lệ tử vong 100% trong đợt dịch 2007.

Sự tái xuất hiện của virus tại Tây Bengal sau gần 20 năm đã kích hoạt hệ thống cảnh báo không chỉ trong nước mà còn trên toàn khu vực châu Á. Việc virus lây lan trong môi trường bệnh viện càng làm tăng mối lo ngại về khả năng bùng phát rộng hơn.

Nhiều quốc gia tăng mức báo động

Tại Thái Lan, Bộ Y tế Công cộng đã bắt đầu triển khai kiểm tra y tế đối với hành khách đến từ Ấn Độ tại hai sân bay quốc tế lớn nhất là Suvarnabhumi và Don Mueang từ ngày 26/1.

Hành khách đến từ vùng dịch Tây Bengal được phát "thẻ cảnh báo sức khỏe" và được yêu cầu theo dõi các triệu chứng nghi ngờ trong vòng 21 ngày.

Thái Lan tăng cường kiểm soát dịch bệnh tại sân bay.

Theo các quan chức y tế Thái Lan, việc sàng lọc tập trung vào những hành khách có biểu hiện sốt, đau đầu, đau cơ, đau họng, ho, khó thở, buồn ngủ bất thường, lú lẫn hoặc co giật, đặc biệt nếu họ đã tiếp xúc với dơi, động vật bệnh hoặc người nhiễm bệnh.

Bác sĩ Jurai Wongsawat, người phát ngôn của Cục Kiểm soát Dịch bệnh Thái Lan, khẳng định rằng mặc dù chưa ghi nhận ca nào tại Thái Lan, chính phủ vẫn đang giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh.

Trong khi đó, Đài Loan (Trung Quốc) đã có những động thái mạnh mẽ hơn. Chính quyền Đài Loan đang có kế hoạch phân loại virus Nipah là "bệnh truyền nhiễm hạng 5". Đây là mức cảnh báo cao nhất trong hệ thống y tế, đòi hỏi báo cáo ngay lập tức bất kỳ ca bệnh nào và kích hoạt các biện pháp kiểm soát đặc biệt.

Việc nâng cấp phân loại sẽ cho phép các cơ quan y tế Đài Loan triển khai nhanh chóng các biện pháp cách ly, điều tra dịch tễ học và kiểm soát lây nhiễm ngay khi phát hiện ca nghi ngờ đầu tiên.

Quốc gia có đường biên giới với Ấn Độ là Nepal cũng nâng mức cảnh báo toàn quốc từ ngày 22/1. Ông Prakash Budhathoki, phát ngôn viên Bộ Y tế và Dân số Nepal, cho biết chính phủ nước này đã đặt các biện pháp phòng ngừa thích hợp.

Mỗi ngày, lưu lượng người di chuyển qua biên giới Ấn Độ - Nepal rất lớn, bao gồm cả người lao động, du khách và hoạt động thương mại. Do đó, quốc gia này đã triển khai hệ thống sàng lọc y tế tại sân bay quốc tế Tribhuvan cũng như tại các cửa khẩu biên giới chính với Ấn Độ.

"Chúng tôi đã tăng cường giám sát đặc biệt tại các cửa khẩu biên giới ở tỉnh Koshi. Các cửa khẩu biên giới khác cũng tăng cường kiểm tra y tế đối với người dân", ông Budhathoki nhấn mạnh.

Virus Nipah là gì?

Virus Nipah thuộc chi Henipavirus, được phát hiện lần đầu tiên năm 1999 tại Malaysia trong một đợt bùng phát giữa những người chăn nuôi lợn. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp Nipah vào nhóm mầm bệnh ưu tiên hàng đầu do tiềm năng gây đại dịch toàn cầu.

Vật chủ tự nhiên của virus là dơi ăn quả thuộc giống Pteropus. Con người có thể nhiễm bệnh qua việc tiêu thụ thực phẩm bị nhiễm bẩn hoặc qua tiếp xúc trực tiếp với động vật bệnh.

Sau khi nhiễm, virus có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc gần với dịch tiết cơ thể như nước bọt, nước tiểu, máu và dịch hô hấp.

Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng giống cúm như sốt, đau đầu, đau cơ và đau họng. Tuy nhiên, tình trạng có thể nhanh chóng chuyển biến nặng sang chóng mặt, rối loạn ý thức và viêm não cấp tính. Trong trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể co giật và hôn mê chỉ sau 24-48 giờ.

Tỷ lệ tử vong của virus Nipah dao động 40-75%. Những người sống sót có thể phải chịu di chứng thần kinh vĩnh viễn như mất trí nhớ, suy giảm nhận thức, co giật.

Hiện tại, chưa có vaccine phòng ngừa hoặc thuốc điều trị đặc hiệu cho virus Nipah. Điều trị hiện nay chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ, bao gồm nghỉ ngơi, bù nước và xử trí các triệu chứng.

Chưa ghi nhận ca mắc virus Nipah, Việt Nam tăng cường giám sát, phòng dịch

Theo thông tin từ Bộ Y tế, đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh ngay từ các cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng các biện pháp đáp ứng, phòng chống dịch.

5 y bác sĩ nhiễm virus Nipah, Ấn Độ cách ly gần 100 người

Ấn Độ đang khẩn trương triển khai các biện pháp khoanh vùng và kiểm soát virus Nipah bùng phát tại bang Tây Bengal, sau khi ghi nhận 5 ca nhiễm là y bác sĩ.