Nhóm tác giả thuyết trình về sản phẩm trước hội đồng ban giám khảo Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh lần thứ XIII năm 2017.

Bắc Giang là tỉnh có diện tích cây ăn quả lớn nhất, nhì miền Bắc, trong đó vải thiều chiếm số lượng lớn. Để cây vải có tỷ lệ đậu quả cao, nhiều chủ vườn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) để phun khử bọ xít hút nhựa, ảnh hưởng lớn tới chất lượng, làm biến đổi một số thành phần hóa học trong quả. Năm 2016, quả vải được xuất khẩu sang châu Âu gồm những nước có quy định chặt chẽ về nguồn gốc xuất xứ, kiểm định chất lượng nghiêm ngặt. Từ băn khoăn “làm thế nào giúp nông dân không phải sử dụng thuốc BVTV mà vẫn tiêu diệt được bọ xít bảo đảm chất lượng quả vải xuất khẩu và bảo vệ môi trường”, nhóm tác giả: Lưu Toàn Thắng, Ngô Quang Tú, Nguyễn Đức Việt, Đặng Minh Đan cùng sáng chế “Máy bắt bọ xít”.

Tháng 4- 2017, nhóm chính thức triển khai ý tưởng. Gom góp số tiền dành dụm, các em mua một số nguyên vật liệu như: Tôn hoa, lưới thép, bóng đèn tích điện 12v, ắc quy 12 V, mạch sạc solar 10hA, dung môi, pin năng lượng mặt trời, dây điện, keo dán và quạt gió… Được sự hướng dẫn của các thầy, cô giáo, nhóm tác giả tiến hành chế tạo, lắp đặt, đồng thời nghiên cứu cách tạo ra dung dịch dẫn dụ bọ xít, côn trùng. Trong quá trình thực hiện, các bạn trẻ gặp không ít khó khăn như: Hai lần chiết suất làm dung dịch dẫn dụ bọ xít, côn trùng không thành công; cách thức lắp đặt chưa đúng…  

Không từ bỏ niềm đam mê, các em tiếp tục tìm hiểu, học hỏi từ bạn bè, thầy cô, sách vở và những kiến thức trên Internet. Ba tháng sau, nhờ sự động viên, giúp đỡ, hướng dẫn của thầy, cô giáo, gia đình và nhà trường, nhóm tác giả đã chế tạo thành công “Máy bắt sử dụng dung dịch dẫn dụ bọ xít và côn trùng”. Các em mang máy đi thử nghiệm tại vườn vải của gia đình bà Nguyễn Thị Thu Hương, thôn Trung Nghĩa, xã Nghĩa Hồ (Lục Ngạn) và ông Thân Văn Đông, thôn Phúc Thượng, xã Song Mai (TP Bắc Giang). Kết quả, máy hoạt động rất hiệu quả, không chỉ bắt được bọ xít mà một số côn trùng khác cũng sập bẫy. Qua đó giúp nông dân tiêu diệt nhiều loại côn trùng có hại mà không cần dùng thuốc BVTV, vừa đỡ tốn chi phí lại bảo đảm chất lượng quả. Những loại côn trùng bắt được có thể sử dụng làm nguồn thức ăn cho vật nuôi góp phần bảo vệ môi trường. Em Ngô Quang Tú, Trưởng nhóm cho biết: “Một sản phẩm máy bắt bọ xít có chi phí dao động từ 1 đến 1,5 triệu đồng; mồi bẫy bằng pheromone được chiết xuất thành dung dịch dẫn dụ bọ xít và côn trùng khoảng 20 - 30 nghìn đồng. Để nhân rộng và áp dụng tại các nhà vườn rất đơn giản, chúng em hy vọng sản phẩm sẽ được nhiều chủ vườn tin dùng”.

Sau khi đạt giải Nhì tại Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh lần thứ XIII năm 2017, nhóm tác giả đã được Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh giới thiệu tham gia Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng toàn quốc. Đặc biệt nhóm còn được Trung tâm phát triển Khoa học công nghệ và Tài năng trẻ T.Ư Đoàn hỗ trợ nghiên cứu, thử nghiệm tại nhiều địa bàn khác nhau, mục tiêu là đánh giá, rút kinh nghiệm tiến tới nhân rộng sản phẩm.

Mai Đức