Quỹ tài chính ngoài ngân sách: Sống nhờ ngân sách
Nguồn huy động gặp khó
Tháng 5-2012, Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh được thành lập, do Sở Tài nguyên và Môi trường Bắc Giang quản lý. Nguồn thu Quỹ gồm vốn điều lệ do NSNN cấp và nguồn ký quỹ bảo vệ môi trường của các dự án được cấp phép khai thác khoáng sản gửi tại các ngân hàng thương mại. Quỹ được UBND tỉnh Bắc Giang cấp 10 tỷ đồng làm vốn điều lệ. Đến nay, Hội đồng quản lý Quỹ đã cho Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Bắc Giang và Hợp tác xã (HTX) Môi trường Việt Yên vay 8 tỷ đồng xây dựng các công trình xử lý nước thải, rác thải.
![]() |
|
Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Bắc Giang vay vốn Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh xây dựng khu xử lý nước thải tập trung tại Nhà máy sản xuất giấy ở KCN Song Khê - Nội Hoàng. |
Ông Vũ Đức Phượng, Phó Giám đốc Thường trực Quỹ chia sẻ, hiện vốn điều lệ của đơn vị vẫn còn hơn 2 tỷ đồng nhưng chưa thể cho vay vì chỉ những dự án xử lý nước thải tập trung có công suất thiết kế từ 2,5 nghìn m3/ngày đêm, có tài sản bảo đảm hoặc được các ngân hàng bảo lãnh mới được phép tiếp cận nên ít đơn vị đáp ứng đủ yêu cầu. Quỹ là tổ chức phi lợi nhuận, có chức năng tiếp nhận nguồn tài trợ từ xã hội nhưng các hoạt động của Quỹ như cho vay, chi thường xuyên vẫn phụ thuộc vào NSNN, chưa thể huy động từ xã hội.
Tương tự, Quỹ hỗ trợ phát triển HTX tỉnh Bắc Giang do Liên minh HTX tỉnh Bắc Giang quản lý, điều hành. Bà Nguyễn Thị Thúy Dung, Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Bắc Giang cho biết, đến nay đã có 46 lượt HTX, liên hiệp HTX vay vốn kỳ hạn 12 tháng, lãi suất 6,84%/năm. Nguồn vốn ưu đãi trên đã giúp nhiều HTX phát triển, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Tuy vậy, ngoài số tiền 10 tỷ đồng vốn điều lệ được cấp từ NSNN, nhiều năm nay, nguồn huy động, đóng góp từ hơn 700 HTX chỉ được 706 triệu đồng. Các nguồn bổ sung từ các tổ chức, cá nhân, tín dụng ủy thác, tổ chức phi Chính phủ… không huy động được.
|
Được biết, Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Giang đang tổng hợp, báo cáo Quốc hội những nội dung giám sát quỹ TCNNS trên địa bàn tỉnh. Theo kế hoạch, trong tháng 4 tới, tổ công tác của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ làm việc, nghe báo cáo, nắm bắt thực tế tại Bắc Giang trước khi tổng hợp, trình Quốc hội thông qua những nội dung quản lý quỹ TCNNS trong phạm vi cả nước. |
Theo Sở Tài chính Bắc Giang, toàn tỉnh hiện có 19 quỹ TCNNS do tỉnh quản lý, tổng số dư gần 373 tỷ đồng. Các quỹ là bộ phận cấu thành, độc lập của NSNN, giúp các ngành, địa phương, đơn vị huy động các khoản thu xã hội hóa, sử dụng chi tiêu linh hoạt, phù hợp với mục tiêu chương trình Nhà nước đặt ra. Trên thực tế, hầu hết các quỹ này đều hoạt động nhờ vốn điều lệ do NSNN cấp, việc huy động đóng góp từ xã hội là rất ít và gặp nhiều khó khăn. Thậm chí, một số quỹ kém hiệu quả hoặc chưa có hoạt động.
Sớm chấn chỉnh
Vừa qua, Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Bắc Giang đã giám sát hoạt động của các đơn vị tài chính trên. Kết quả cho thấy, các quỹ TCNNS đang bộc lộ một số hạn chế như: Dù được hưởng NSNN nhưng nằm ngoài cơ chế quản lý của NSNN; việc chi tiêu chưa được kiểm soát chặt chẽ, dễ dẫn đến vi phạm, hỗ trợ sai mục đích, đối tượng. Hệ thống văn bản thành lập quỹ được thực hiện bằng nhiều nguồn. Đơn cử, các Quỹ Bảo trì đường bộ, Bảo vệ và Phát triển rừng, Bảo vệ môi trường được thành lập theo quy định của luật chuyên ngành. Một số quỹ xã hội, từ thiện được thành lập theo Nghị định của Chính phủ. Đặc biệt, Quỹ Hỗ trợ nông dân tỉnh Bắc Giang chỉ được thành lập theo công văn chỉ đạo từ cấp trên; Quỹ Khuyến học chưa có quyết định thành lập…
Một số quỹ mang tính chất hỗ trợ xã hội có tôn chỉ, mục đích, đối tượng trùng nhau như Quỹ Nhân đạo, Nạn nhân chất độc da cam, Vì người nghèo, Bảo trợ trẻ em và Bảo vệ quyền trẻ em. Đặc biệt, theo quy định, Quỹ Bảo trì đường bộ nằm ngoài NSNN nhưng lại được quản lý, phân bổ như NSNN dẫn đến thủ tục rườm rà, chậm triển khai nguồn vốn làm ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng công trình giao thông.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang Nguyễn Thị Thu Hà, có khá nhiều quỹ nhỏ lẻ, chồng chéo nên Sở Tài chính và các sở chuyên ngành cần tăng cường thanh, kiểm tra, chấn chỉnh hoạt động. Đồng thời, tách quỹ TCNNS và quỹ do NSNN theo dõi thực hiện; kiến nghị T.Ư ban hành khung pháp lý chung về thành lập quỹ, kiên quyết giải thể các tổ chức không hiệu quả. Sáp nhập hoặc ủy thác đối với các quỹ xã hội, kinh tế có nội dung trùng nhau để tiết kiệm nguồn lực. Đồng thời ban hành cơ chế quản lý từ T.Ư đến địa phương đối với các quỹ huy động từ xã hội, tránh tình trạng biến tướng, trục lợi…
Hồng Vũ
Bắc Ninh





















Ý kiến bạn đọc (0)