Thảo luận về dự thảo nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, đại biểu Trương Hồ Hải (đoàn An Giang) cho rằng mô hình hành chính cấp tỉnh hiện nay đã trở nên chật hẹp so với quy mô và tốc độ phát triển của 2 địa phương.

Đại biểu Trương Hồ Hải (đoàn An Giang).

Theo ông Hải, Bắc Ninh có lợi thế tiếp giáp Hà Nội, công nghiệp và công nghệ phát triển mạnh. Sự hiện diện của nhiều tập đoàn kinh tế lớn giúp địa phương đứng thứ hai cả nước về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Quảng Ninh có vị trí chiến lược, sở hữu di sản thiên nhiên thế giới và hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ. Đây cũng là địa phương có nhiều lợi thế phát triển du lịch, kinh tế biển và kinh tế cửa khẩu.

Đại biểu đánh giá 2 địa phương đều là những động lực kinh tế quan trọng của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước, có quy mô kinh tế lớn, thu ngân sách cao, đồng thời sở hữu những đặc trưng riêng về văn hóa, xã hội.

Theo tờ trình của Chính phủ, năm 2025, Quảng Ninh có quy mô kinh tế đứng thứ 7 cả nước, thứ 4 vùng Đồng bằng sông Hồng; tăng trưởng GRDP đạt 11,89%, thu ngân sách hơn 85.909 tỷ đồng. Bắc Ninh có quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước, thứ 3 trong vùng; GRDP tăng 10,27%, thu ngân sách hơn 123.600 tỷ đồng.

Cả 2 khu vực dự kiến thành lập thành phố đều đáp ứng 5 điều kiện và 7 tiêu chuẩn theo quy định. Việc thành lập 2 thành phố cũng đã được Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương.

Hai mô hình phát triển khác biệt

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị, đề xuất Quảng Ninh hướng tới mô hình đô thị di sản, kinh tế biển và an ninh biên giới đa cực.

Theo đại biểu, Quảng Ninh có hệ thống giao thông hiện đại, giữ vai trò cửa ngõ kết nối ASEAN với khu vực Đông Bắc Á. Cấu trúc kinh tế của địa phương gắn với kinh tế biển, di sản Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, Yên Tử và hoạt động cửa khẩu tại Móng Cái.

Tuy nhiên, đô thị Quảng Ninh phát triển kéo dài theo chuỗi, không có một lõi trung tâm đơn nhất như các đô thị truyền thống. Địa phương vì thế phải giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa bảo tồn di sản thiên nhiên với phát triển công nghiệp, cảng biển và quản trị khu vực ven biển trước tác động của biến đổi khí hậu.

Đại biểu Tâm đề nghị Quảng Ninh phát huy vai trò dẫn dắt trong phát triển kinh tế xanh, kiểm soát môi trường nghiêm ngặt tại vùng đệm di sản, đẩy mạnh du lịch sinh thái, công nghiệp văn hóa và kinh tế ban đêm. Với vị trí có cả biên giới trên bộ và trên biển, địa phương cũng cần kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị.

Đối với Bắc Ninh, đại biểu đề xuất mô hình đô thị bán dẫn, công nghiệp công nghệ cao gắn với bản sắc Kinh Bắc. Địa phương cần chuyển từ gia công, lắp ráp sang nghiên cứu và phát triển công nghệ cao; xây dựng chính sách thu hút nhân tài, liên kết với các trường đại học để đào tạo nhân lực bán dẫn.

Quá trình đô thị hóa cũng phải dành không gian bảo tồn di sản Quan họ, kết nối các đô thị với vùng sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao. “Việc đô thị hóa Bắc Ninh không được phép biến nơi đây thành những khối bê tông vô hồn”, đại biểu nói.

Ưu tiên trụ sở dôi dư cho mục đích dân sinh

Bên cạnh định hướng phát triển, đại biểu Nguyễn Minh Tâm đề nghị 2 địa phương sớm xây dựng phương án xử lý tài sản công và trụ sở dôi dư phát sinh sau sắp xếp.

Theo đại biểu, các cơ quan chuyên môn cần rà soát công khai, ưu tiên chuyển đổi trụ sở không còn sử dụng thành trường mầm non, cơ sở y tế, công viên hoặc trung tâm bảo tồn văn hóa cộng đồng. Các địa phương không nên để trụ sở bỏ hoang trong khi người dân, công nhân còn thiếu không gian sinh hoạt và dịch vụ thiết yếu.

Đại biểu tán thành trước mắt giữ ổn định tổ chức và nhân sự để tránh xáo trộn. Tuy nhiên, cán bộ, công chức cấp xã, phường cần sớm được bồi dưỡng kỹ năng quản trị chính quyền đô thị và chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính. Quảng Ninh cũng cần quan tâm đào tạo cán bộ người dân tộc thiểu số ở khu vực miền núi, biên giới.

Theo phương án Chính phủ trình, thành phố Quảng Ninh sẽ có 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu. Thành phố Bắc Ninh có 99 đơn vị, gồm 45 phường và 54 xã.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị 2 địa phương khẩn trương chuẩn bị kiện toàn tổ chức, thay đổi con dấu và bảo đảm các điều kiện vận hành chính quyền đô thị. Cơ quan thẩm tra tán thành để nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh có hiệu lực từ ngày 1/9, còn thành phố Bắc Ninh từ ngày 20/9.

Quảng Ninh, Bắc Ninh đủ điều kiện lên thành phố

Quảng Ninh và Bắc Ninh đáp ứng toàn bộ tiêu chuẩn, điều kiện trở thành thành phố, dự kiến hoạt động theo mô hình mới từ ngày 1/9 và 20/9.

Đại biểu Quốc hội bàn về việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh

Quốc hội sẽ nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh. Đây là hai địa phương có quy mô kinh tế lớn, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Bắc Ninh: Công bố Quy hoạch chung đô thị và Quyết định công nhận đạt tiêu chí đô thị loại I

BẮC NINH - Chiều 5/8, UBND tỉnh long trọng tổ chức hội nghị công bố Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 và Quyết định công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I.