Bắc Ninh
Xây dựng nếp sống văn minh trong thực hành tín ngưỡng
BẮC NINH - Trong đời sống tinh thần của người Việt, tín ngưỡng thờ tự tại các đền, chùa, phủ, điện… giữ vai trò quan trọng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, nuôi dưỡng niềm tin vào điều thiện và khơi dậy sự hướng thiện trong mỗi con người.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của xã hội, việc thực hành tín ngưỡng ở một số nơi đang xuất hiện những biểu hiện lệch chuẩn, đặc biệt là tình trạng lạm dụng đốt vàng mã trong các kỳ lễ và tổ chức dâng sao giải hạn tràn lan, gây tốn kém, lãng phí.
Những canh lễ phô trương, tốn kém
Bắc Ninh - vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hiến là nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc. Toàn tỉnh hiện có 1.566 cơ sở thờ tự Phật giáo, 120 cơ sở thờ tự Công giáo và 3.696 cơ sở tín ngưỡng dân gian như đình, đền, miếu, nghè, am… Nhìn chung, hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh được thực hiện đúng quy định pháp luật, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tinh thần chính đáng của Nhân dân. Tuy nhiên, tại một số đền, phủ, điện, nhất là vào cao điểm mùa lễ hội, dịp đầu xuân, tình trạng đốt vàng mã với số lượng lớn vẫn diễn ra. Vàng mã được sắm sửa cầu kỳ, khối lượng nhiều, không chỉ gây lãng phí tiền của mà còn ảnh hưởng môi trường, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ.
 |
|
Du khách đến dâng hương, vãn cảnh chùa Bút Tháp (phường Trí Quả). |
Đáng lo hơn, việc quá coi trọng lễ vật có thể dẫn đến một bộ phận người dân hiểu sai bản chất của tín ngưỡng, đặt nặng yếu tố vật chất mà xem nhẹ giá trị cốt lõi là sự thành tâm, tu dưỡng đạo đức và hành xử đúng mực trong đời sống thường ngày. Cùng với đó, nghi lễ dâng sao giải hạn - vốn mang yếu tố tín ngưỡng dân gian nhằm giúp con người an tâm về mặt tinh thần- nếu bị thổi phồng hoặc gắn với những lời quảng bá mang tính mê tín, vụ lợi sẽ dễ bị biến tướng. Không ít người cho rằng chỉ cần làm lễ là có thể hóa giải mọi rủi ro, mà quên rằng điều quan trọng nhất vẫn là sống tốt, sống đúng pháp luật và chuẩn mực đạo đức. Mỗi dịp rằm tháng Giêng, nhiều nơi tổ chức dâng sao giải hạn với quy mô lớn, thu hút đông người tham gia, kéo theo không ít hệ lụy về nhận thức và chi tiêu lãng phí.
Thượng tọa Thích Thanh Sơn, Phó Trưởng ban kiêm Chánh Thư ký Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bắc Ninh cho biết: Giáo lý của nhà Phật hướng con người ta thực hành từ bi hỉ xả, gieo nhân tốt để gặt quả ngọt. Tín ngưỡng dân gian Việt Nam vốn đề cao sự thành tâm, hướng thiện, lấy đạo đức và cách sống làm gốc. Ông bà ta từ xa xưa đã quan niệm “lễ bạc lòng thành”, phúc đức tại tâm chứ không nằm ở mâm cao cỗ đầy hay vàng mã chất đống. Việc đến đền, phủ, điện là để bày tỏ lòng tri ân tổ tiên, các bậc tiền nhân, anh hùng dân tộc, thần linh được Nhân dân tôn thờ; đồng thời cầu mong bình an, may mắn, tìm sự thanh thản trong tâm hồn, chứ không phải để “mua chuộc” thần linh hay phô trương vật chất.
Theo Thượng tọa Thích Thanh Sơn, thay vì chi nhiều tiền cho những khóa lễ rình rang, người dân có thể dành nguồn lực đó để giúp đỡ người khó khăn, đóng góp xây dựng các công trình công ích. Đó mới là cách tích phước đức thiết thực và bền vững.
Cần sự tỉnh táo trong nhận thức
Để xây dựng nếp sống văn minh trong thực hành tín ngưỡng, thời gian qua, các cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện nghiêm quy định của pháp luật, nâng cao nhận thức, bài trừ mê tín dị đoan, thực hành tín ngưỡng tiết kiệm, đúng mực. Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bắc Ninh cũng quan tâm chỉ đạo các cơ sở thờ tự Phật giáo thực hiện nghiêm tinh thần này, trong đó nhấn mạnh việc hạn chế tối đa đốt vàng mã, không tổ chức hoặc cổ xúy các hình thức cúng lễ mang tính phô trương, mê tín. Thông qua các buổi thuyết giảng, các tăng, ni vận động phật tử và Nhân dân thực hành tín ngưỡng theo tinh thần từ bi, trí tuệ, hướng thiện, tiết kiệm và thân thiện với môi trường.
| Việc xây dựng nếp sống văn minh trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo là việc làm cần thiết và chỉ thực hiện được khi mỗi người dân nhận thức đúng để chuyển hóa thành hành động. Mỗi người khi đến đền, phủ, điện hay chùa hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng thiết thực: Hành lễ trang nghiêm, không sa vào mê tín dị đoan; lễ vật không phô trương, hình thức, không lãng phí. |
Tại chùa Nhân Thọ (phường Từ Sơn), nhiều năm nay, trong các buổi giảng kinh, trụ trì thường xuyên tuyên truyền phật tử không sử dụng vàng mã trong thờ cúng, khuyến khích dâng hương, hoa tươi, lễ chay thanh tịnh. Dần dần, việc thực hành tiết giảm lễ vật đã trở thành nền nếp.
Gia đình ông Trịnh Đức Lung và bà Khưu Thị Đào ở khu phố Trần Phú (phường Từ Sơn) thực hiện việc thờ cúng với tinh thần thành tâm là chính, không phô trương, không lạm dụng vàng mã. Bà Đào chia sẻ, trước đây gia đình từng dâng sao giải hạn đầu năm, nhưng nhiều năm nay đã dừng lại vì nhận thấy điều quan trọng nhất vẫn là sống tốt, làm việc thiện. Việc đốt vàng mã trong các dịp lễ tại gia đình cũng được hạn chế tối đa. Bà Trần Thị Điệp, tiểu thương bán hàng trước cửa chùa Bút Tháp (phường Trí Quả) chia sẻ: “Gia đình tôi quan niệm mọi việc đều có nhân quả. Muốn có phước đức thì phải sống tử tế, chứ không thể chỉ dựa vào việc cúng lễ cầu may. Vì vậy nhiều năm nay chúng tôi không đốt vàng mã và cũng không tham gia dâng sao giải hạn”.
Việc xây dựng nếp sống văn minh trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo là việc làm cần thiết và chỉ thực hiện được khi mỗi người dân nhận thức đúng để chuyển hóa thành hành động. Mỗi người khi đến đền, phủ, điện hay chùa hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng thiết thực: Hành lễ trang nghiêm, không sa vào mê tín dị đoan; lễ vật không phô trương, hình thức, không lãng phí. Đó chính là cách gìn giữ sự linh thiêng, trong sáng của không gian tín ngưỡng và góp phần xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh, văn minh.
Ý kiến bạn đọc (0)