Từ dấu mốc lịch sử đến tầm nhìn phát triển mới

Ngày 19/9/2026, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh Bắc Ninh tổ chức Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội khóa XVI về thành lập thành phố Bắc Ninh. Theo Nghị quyết số 39/2026/QH16 được Quốc hội thông qua ngày 24/8/2026, thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 20/9/2026. Sự chuyển đổi ấy mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ mô hình hành chính, tạo điều kiện để Bắc Ninh tổ chức lại các nguồn lực, nâng cao năng lực quản trị và phát huy tốt hơn vai trò của một trung tâm kinh tế, văn hóa, công nghiệp, dịch vụ trong vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Một tiết mục trong chương trình nghệ thuật đặc biệt “Mạch nguồn Kinh Bắc - Vươn cao thời đại” chào mừng thành lập thành phố Bắc Ninh.

Tuy nhiên, vị thế mới không tự động tạo nên chất lượng phát triển mới. Thành phố chỉ thực sự khẳng định được tầm vóc khi những lợi thế về quy mô, kết nối và nguồn lực được chuyển hóa thành năng suất, sức cạnh tranh, chất lượng sống và những giá trị bền vững cho Nhân dân.

Lấy văn hóa làm nền tảng và nguồn lực phát triển

Bắc Ninh - Kinh Bắc là vùng đất kết tinh chiều sâu lịch sử, văn hiến và truyền thống yêu nước của dân tộc. Những làn điệu dân ca quan họ, những mái đình cổ kính, lễ hội truyền thống, di tích lịch sử và không gian văn hóa làng xã tạo nên bản sắc đặc biệt, được gìn giữ và bồi đắp qua nhiều thế hệ. Xây dựng thành phố Bắc Ninh phải gắn chặt với nhiệm vụ bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc. Cần hình thành tư duy phát triển, trong đó văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là nguồn lực nội sinh, vừa là động lực đổi mới sáng tạo. Những giá trị truyền thống cần được chuyển hóa thành sản phẩm du lịch văn hóa, công nghiệp sáng tạo, dịch vụ trải nghiệm di sản và các hoạt động giao lưu quốc tế.

Không gian văn hóa quan họ, các làng nghề truyền thống, di tích lịch sử, lễ hội và kiến trúc đặc trưng cần được kết nối thành những tuyến, điểm có chất lượng, tạo nên sức hấp dẫn riêng cho đô thị. Trong quá trình đó, người dân phải là chủ thể sáng tạo, gìn giữ và thụ hưởng văn hóa; tránh thương mại hóa di sản hoặc biến những giá trị thiêng liêng thành sản phẩm trình diễn đơn thuần. Một thành phố hiện đại nhưng vẫn đậm đà hồn cốt Kinh Bắc chính là hình ảnh phát triển cần hướng tới và cũng là thông điệp được nhấn mạnh tại lễ công bố ngày 19/9/2026.

Tái cấu trúc không gian đô thị, hình thành mạng lưới phát triển liên kết

Việc thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương mở ra yêu cầu mới về tổ chức không gian phát triển. Trước hết, cần xác định rõ vai trò của các khu vực đô thị, công nghiệp, dịch vụ, nông thôn, sinh thái và di sản trong cấu trúc chung; tạo sự phân công, bổ trợ giữa các không gian, bảo đảm mỗi địa bàn có điều kiện phát huy lợi thế riêng, đồng thời gắn bó trong một chỉnh thể thống nhất.

Quy hoạch phải đi trước một bước, có tầm nhìn dài hạn nhưng linh hoạt trước những biến động của kinh tế, dân số, công nghệ và môi trường. Đặc biệt, cần coi trọng tính đồng bộ giữa quy hoạch sử dụng đất, hạ tầng giao thông, nhà ở, giáo dục, y tế, văn hóa và các công trình công cộng. Phát triển đô thị không thể chỉ tập trung vào những khu vực có tốc độ tăng trưởng cao mà phải chú trọng thu hẹp khoảng cách về điều kiện sống, khả năng tiếp cận dịch vụ và cơ hội phát triển giữa các địa bàn. Mọi người dân, dù sống ở khu vực trung tâm hay vùng ngoại vi, đều cần được thụ hưởng những thành quả thiết thực của quá trình đô thị hóa.

Cùng với đó, Bắc Ninh cần phát huy lợi thế kết nối với Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Lạng Sơn và Thái Nguyên; mở rộng hợp tác vùng, tham gia sâu hơn vào các hành lang kinh tế, mạng lưới logistics và chuỗi cung ứng liên tỉnh. Từ tư duy phát triển địa phương chuyển sang tư duy phát triển vùng, thành phố có thể mở rộng không gian thị trường, thu hút nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư và gia tăng khả năng lan tỏa đối với các địa phương lân cận.

Chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao sức cạnh tranh

Công nghiệp là một trong những nền tảng quan trọng trong quá trình phát triển của Bắc Ninh. Trong giai đoạn mới, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là mở rộng quy mô sản xuất mà còn phải nâng cao chất lượng tăng trưởng, trình độ công nghệ và giá trị gia tăng. Thành phố cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp và giữa nghiên cứu khoa học với hoạt động sản xuất.

Trọng tâm là nâng cao năng lực của doanh nghiệp nội địa, hỗ trợ công nghiệp phụ trợ, phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật và từng bước tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi sản xuất. Thu hút đầu tư phải gắn với tiêu chuẩn công nghệ, sử dụng năng lượng, bảo vệ môi trường và khả năng tạo ra cơ hội phát triển cho người lao động địa phương.

Cùng với công nghiệp, cần phát triển mạnh các ngành dịch vụ có hàm lượng tri thức cao như logistics, tài chính, thương mại, giáo dục, y tế, công nghệ số và du lịch văn hóa. Sự kết hợp hài hòa giữa công nghiệp hiện đại, dịch vụ chất lượng cao và kinh tế văn hóa sẽ tạo nên cơ cấu kinh tế đa dạng, có khả năng thích ứng trước những biến động của thị trường. Điều quan trọng là không đánh đổi môi trường, sức khỏe cộng đồng và chất lượng sống để lấy tăng trưởng trước mắt. Một mô hình phát triển bền vững phải đặt hiệu quả kinh tế trong mối quan hệ hữu cơ với tiến bộ xã hội, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc.

Xây dựng chính quyền hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm

Thành phố trực thuộc Trung ương đòi hỏi năng lực quản trị tương xứng với quy mô, tính phức hợp và yêu cầu phát triển mới. Do đó, đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý và điều hành cần được xem là một trong những khâu đột phá có ý nghĩa quyết định.

Trước hết, phải xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, minh bạch, kỷ cương, hiệu lực và hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình. Chuyển đổi số cần được triển khai đồng bộ trong quản lý đô thị, cung cấp dịch vụ công, điều hành giao thông, quản lý đất đai, môi trường và tương tác với người dân. Dữ liệu phải trở thành cơ sở quan trọng cho việc hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực và đánh giá hiệu quả thực thi. Tuy nhiên, chính quyền số không chỉ là số hóa thủ tục. Giá trị cốt lõi phải là giảm thời gian, chi phí, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp; nâng cao tính công khai, khả năng tiếp cận thông tin và chất lượng phục vụ. Sự hài lòng, niềm tin và cơ hội phát triển của Nhân dân phải trở thành thước đo quan trọng đối với chất lượng quản trị đô thị.

Khát vọng về một thành phố mang tầm vóc mới, đậm đà bản sắc Kinh Bắc

Lễ công bố ngày 19/9/2026 mở ra một chương phát triển mới. Nhưng để dấu mốc lịch sử trở thành động lực lâu dài, thành phố cần kiên định với một tầm nhìn phát triển nhất quán: Lấy con người làm trung tâm, văn hóa làm nền tảng, đổi mới sáng tạo làm động lực, thể chế và quản trị hiện đại làm điều kiện, phát triển xanh và bền vững làm yêu cầu xuyên suốt.

Một góc đô thị phường Kinh Bắc, thành phố Bắc Ninh. Ảnh: Quốc Trường

Tương lai của Bắc Ninh không chỉ được kiến tạo bằng những công trình lớn, những khu công nghiệp hiện đại hay các chỉ tiêu tăng trưởng mà còn bằng chất lượng của từng trường học, bệnh viện, tuyến phố, không gian văn hóa, bằng sự thuận tiện trong mỗi thủ tục hành chính, bằng môi trường sống trong lành và niềm tin của người dân vào chính quyền. Từ mạch nguồn văn hiến Kinh Bắc, thành phố cần phát huy bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần đoàn kết và truyền thống hiếu học để vươn lên mạnh mẽ trong thời đại mới. Đó là hành trình kết nối quá khứ với tương lai, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa bản sắc địa phương với hội nhập quốc tế, giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội.

Bắc Ninh - Kinh Bắc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc phải là một thành phố hiện đại mà không đánh mất cội nguồn, phát triển nhanh mà không xem nhẹ bền vững, hội nhập sâu rộng mà vẫn gìn giữ bản sắc, giàu mạnh về kinh tế và giàu có về văn hóa, nhân văn. Đó chính là ý nghĩa sâu xa của dấu mốc hôm nay, cũng là trách nhiệm, khát vọng và lời cam kết trước các thế hệ mai sau: Xây dựng thành phố Bắc Ninh xứng đáng với truyền thống vùng đất Kinh Bắc, với niềm tin yêu của Nhân dân và với yêu cầu phát triển của đất nước trong thời đại mới.

Bắc Ninh: Hoàn thiện hạ tầng, xây dựng đô thị văn minh

BẮC NINH - Xây dựng phường theo các tiêu chí văn minh, hiện đại là nhiệm vụ chuyển tiếp từ xây dựng nông thôn mới đối với các địa phương ở thành phố Bắc Ninh vừa được công nhận trở thành phường. Đây chính là nền tảng để nâng cao đời sống tinh thần, chất lượng cuộc sống cho Nhân dân. Những tuyến phố sáng - xanh - sạch - đẹp và nếp sống văn minh đô thị dần hình thành, mang lại diện mạo mới giàu bản sắc và hiện đại cho cộng đồng.

Khen thưởng 84 tập thể cá nhân có thành tích xuất sắc trong xây dựng đề án thành lập thành phố Bắc Ninh

BẮC NINH - Chiều 25/9, Thành ủy Bắc Ninh tổ chức hội nghị tổng kết Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Bắc Ninh. Các đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy; Nguyễn Thị Hương, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố; Phạm Hoàng Sơn, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố; Trần Huy Phương, Phó Bí thư Thành ủy chủ trì hội nghị.

Không ngừng củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng ở cơ sở

BẮC NINH - Xã Đồng Việt (thành phố Bắc Ninh) hiện có 20 chi bộ, đảng bộ cơ sở với 1.115 đảng viên. Thời gian qua, công tác xây dựng Đảng luôn được quan tâm chỉ đạo góp phần củng cố tổ chức cơ sở Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh.