Bắc Ninh: Linh hoạt, sáng tạo trong xây dựng đời sống văn hóa

Thứ 5: 11:06 ngày 05/03/2026

BẮC NINH - Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh ngày càng được triển khai sâu rộng, hiệu quả. Nhiều địa phương đã nâng cao chất lượng phong trào nhờ các cách làm linh hoạt, sáng tạo.

Cách làm hay, phong trào mạnh

Nhiều năm nay, phường Cảnh Thụy là điểm sáng trong xây dựng đời sống văn hóa. Với hơn 27 nghìn nhân khẩu ở 25 tổ dân phố, năm 2025, toàn phường có 97,5% số hộ, 24/25 tổ dân phố đạt danh hiệu văn hóa. Theo ông Khổng Minh Tùng, Phó Chủ tịch UBND phường, đơn vị chức năng và tổ chức hội, đoàn thể đã đẩy mạnh tuyên truyền thực hiện nếp sống văn minh, bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình, bảo vệ môi trường... giúp người dân nắm bắt và tự giác thực hiện. Công tác tuyên truyền thông qua các hội nghị, hệ thống truyền thanh, phát huy hiệu quả các kênh thông tin điện tử, mạng xã hội như Zalo, Facebook để lan tỏa thông tin, chia sẻ cách làm hay.

Người dân tổ dân phố Sen Hồ, phường Nếnh tham gia văn hóa, văn nghệ.

100% tổ dân phố có nhà văn hóa, sân thể thao; nhiều câu lạc bộ văn nghệ, thể thao duy trì hoạt động thường xuyên, thu hút đông đảo người dân tham gia. Hưởng ứng phong trào, người dân tự nguyện hiến đất, đóng góp kinh phí, ngày công xây dựng các công trình phúc lợi, tích cực tham gia dọn vệ sinh môi trường, bảo đảm trật tự đô thị. Điển hình là tổ dân phố Tư Mại, hơn 10 năm liền giữ vững danh hiệu khu dân cư văn hóa. Vừa qua, tổ có 235/235 hộ được công nhận gia đình văn hóa, trong đó 234 hộ đạt danh hiệu liên tục từ 3 năm trở lên.

Chia sẻ kinh nghiệm, ông Đặng Văn Hậu, tổ trưởng tổ dân phố Tư Mại cho biết: Chi bộ, ban lãnh đạo tổ dân phố luôn phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên; các hoạt động được tổ chức công khai, minh bạch, tạo sự đồng thuận và tham gia tích cực của Nhân dân. Nét đẹp ở đây là truyền thống gặp mặt vào đêm giao thừa, chúc thọ người cao tuổi với sự tham gia đông đủ các gia đình. Qua đó thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, góp phần giáo dục thế hệ trẻ biết kính trọng ông bà, cha mẹ, làm bền chặt thêm tình làng nghĩa xóm.

Ở phường Ninh Xá, địa bàn trung tâm với áp lực từ quá trình đô thị hóa và dân cư tạm trú đông đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Ông Nguyễn Hồng Văn, Phó Chủ tịch UBND phường cho biết: Ban Chỉ đạo phong trào phường phân công rõ trách nhiệm từng thành viên, bám sát cơ sở, kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn; phát huy vai trò nòng cốt của tổ dân phố trong triển khai hoạt động. MTTQ và các đoàn thể phối hợp lồng ghép phong trào xây dựng đời sống văn hóa với các cuộc vận động như “Gia đình 5 không, 3 sạch”, “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội… và duy trì, nhân rộng các mô hình văn hóa, thể thao ở cơ sở, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, củng cố mối đoàn kết dân cư. Năm 2025, toàn phường có 96,7% hộ gia đình và 16/16 tổ dân phố đạt danh hiệu văn hóa.

Nâng chất lượng phong trào

Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên địa bàn tỉnh ngày càng được triển khai sâu rộng, hiệu quả. Danh hiệu gia đình văn hóa không dừng lại ở việc chấp hành tốt chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước mà còn chú trọng đến chất lượng đời sống gia đình, sự ổn định kinh tế, môi trường sống an toàn, mối quan hệ bền chặt giữa các thế hệ và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Đối với thôn, tổ dân phố văn hóa, các tiêu chí tập trung đánh giá toàn diện từ phát triển kinh tế, đời sống văn hóa - tinh thần, cảnh quan môi trường, đến việc giữ vững an ninh trật tự và tinh thần đoàn kết, tương trợ trong cộng đồng dân cư. Riêng danh hiệu xã, phường tiêu biểu được xem xét qua thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, trật tự an toàn xã hội, cùng với tính bền vững của các danh hiệu văn hóa ở cơ sở.

Năm 2025, toàn tỉnh có hơn 774 nghìn hộ trên tổng số hơn 816 nghìn hộ được công nhận “Gia đình văn hóa”, chiếm 94,9%; 93,1% thôn, tổ dân phố đạt danh hiệu văn hóa. Chủ tịch UBND các phường, xã đã khen thưởng 3.953 gia đình và 784 thôn, tổ dân phố văn hóa tiêu biểu.

Trên nền tảng đó, Ban Chỉ đạo phong trào các cấp đã phát huy vai trò tham mưu cho cấp ủy, chính quyền trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện. Nhiều địa phương đã có cách làm sáng tạo, lấy gia đình làm gốc, khu dân cư làm trung tâm, phát huy vai trò tự quản của cộng đồng, tạo nền tảng bền vững trong xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ cơ sở. Cùng đó, xây dựng và nhân rộng các mô hình phù hợp với điều kiện thực tiễn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành vi của người dân.

Đợt bình xét năm 2025, toàn tỉnh có hơn 774 nghìn hộ trên tổng số hơn 816 nghìn hộ được công nhận “Gia đình văn hóa”, chiếm 94,9%; 93,1% thôn, tổ dân phố đạt danh hiệu văn hóa. Trong đó gần 83% gia đình văn hóa 3 năm liên tục, hơn 70% khu dân cư 5 năm liền được công nhận văn hóa.

Theo bà Bùi Thị Thu Thủy, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo phong trào tỉnh, năm 2026, Bắc Ninh sẽ tập trung nâng cao chất lượng các danh hiệu văn hóa, chú trọng công tác gia đình, nhất là quy tắc ứng xử và phòng, chống bạo lực gia đình; tăng cường tuyên truyền, vận động thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, tang, lễ hội. Tỉnh tiếp tục đầu tư, hỗ trợ hoàn thiện thiết chế văn hóa - thể thao cơ sở, chỉ đạo nhân rộng các mô hình, điển hình tiên tiến, tạo sức lan tỏa sâu rộng để mỗi khu dân cư, mỗi gia đình thực sự trở thành nền tảng vững chắc góp phần xây dựng Bắc Ninh phát triển, văn minh và giàu bản sắc.

Lệ Thanh