Bảo hộ sở hữu trí tuệ: Tăng sức cạnh tranh cho nông sản
BẮC NINH - Trong bối cảnh cạnh tranh thương mại và hội nhập quốc tế ngày càng rõ nét, bảo hộ sở hữu trí tuệ được xác định là "chìa khóa" để nâng cao khả năng nhận diện thương hiệu và giá trị cho nông sản. Nhờ sự chủ động từ các cơ quan chức năng và ý thức ngày càng cao của người dân, hoạt động xác lập, quản lý tài sản trí tuệ trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có chuyển biến tích cực.
Phát triển thương hiệu đặc sản địa phương
Tháng 4/2025, cam lòng vàng Lục Ngạn là nông sản mới nhất trên địa bàn tỉnh được bảo hộ theo hình thức chỉ dẫn địa lý của Cục Sở hữu trí tuệ. Đây được xem là dấu ấn quan trọng về thương hiệu, đưa nông sản này dễ tiếp cận với các hoạt động thương mại quy mô lớn, bài bản.
![]() |
|
Tiêu thụ cam lòng vàng tại xã Kiên Lao thuận lợi hơn sau khi nông sản này được cấp văn bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý. |
Đã có 12 năm kinh nghiệm trồng cam, bà Vũ Thị Tân, thôn Bằng Công, xã Kiên Lao phấn khởi khi năm nay, diện tích 5 ha trồng cam, trong đó có 2,5 ha cam lòng vàng được mùa, được giá. Nhờ thương hiệu được lan tỏa đi kèm với sự quảng bá rộng rãi trên nền tảng mạng xã hội, lượng khách tới tham quan, trải nghiệm, mua cam của gia đình bà tăng rõ rệt. Từ tháng 10 đến nay, mỗi ngày gia đình bà đón khoảng 200 lượt khách, dịp cuối tuần hơn 500 khách. Giá cam tại vườn giao cho các thương lái khoảng 25 nghìn đồng/kg, giá bán cam loại ngon cho khách du lịch 30 nghìn đồng/ kg, ước doanh thu cả vụ từ cam lòng vàng khoảng 3 tỷ đồng. Bà được hỗ trợ 1 nghìn tem QR truy xuất nguồn gốc, hộp giấy đựng sản phẩm, tiện lợi cho du khách mua về làm quà biếu, tặng. Bà Tân chia sẻ: "Theo tôi biết, cam lòng vàng hiện nay được nhiều địa phương trên cả nước trồng song tại khu vực huyện Lục Ngạn (cũ), cam có đặc tính khác biệt với quả to, vỏ và múi vàng đều, ít hạt, mọng nước, vị ngọt dịu mát. Chúng tôi rất tự hào khi nông sản quê hương được bảo hộ, thêm nhiều khách hàng biết đến, ưa chuộng. Đó là động lực để chúng tôi quyết tâm cải tiến quy trình sản xuất, bảo vệ uy tín cho cả vùng trồng".
| Tính đến thời điểm hiện tại, toàn tỉnh đã có 128 nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý được bảo hộ. Trong đó, 3 sản phẩm chủ lực đã vươn tầm quốc tế, bảo hộ thành công tại nước ngoài gồm Vải thiều Lục Ngạn (chỉ dẫn địa lý); Mỳ Chũ (nhãn hiệu tập thể); Gà đồi Yên Thế (nhãn hiệu chứng nhận). Các thương hiệu nông sản, đặc sản như Nhãn Lục Sơn, Cà rốt Lương Tài, Tỏi An Thịnh, Sâm núi Dành… đã dần trở nên phổ biến, hạn chế được tình trạng hàng giả, hàng nhái trên thị trường. |
Là một trong những nông sản được bảo hộ sở hữu trí tuệ sớm từ năm 2009, đến nay, Gà đồi Yên Thế đã bước ra thị trường lớn, có mặt tại hệ thống siêu thị Winmart, GO!,… với giá trị kinh tế cao hơn. Ông Giáp Quý Cường, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Yên Thế, đơn vị được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận Gà đồi Yên Thế chia sẻ: "Chúng tôi luôn chú trọng vào quy trình sản xuất, thực hiện niêm yết thông tin sản phẩm rõ ràng, minh bạch, khẳng định uy tín và giá trị sản phẩm đã được bảo hộ".
Hiện nay, Hợp tác xã có 10 sản phẩm chế biến từ Gà đồi Yên Thế và được chứng nhận OCOP như gà ủ muối, gà ủ xì dầu, khô gà lá chanh… Đơn vị có mạng lưới 15 đại lý phân phối tại 7 tỉnh, thành phố; 5 gian hàng trên nền tảng số. Nhờ đầu ra ổn định, Hợp tác xã duy trì và mở rộng liên kết chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP với hơn 100 hộ dân, sản lượng bán ra 172,5 nghìn con gà sạch mỗi năm. Để sản xuất gắn với tiêu dùng bền vững, Hợp tác xã đầu tư hệ thống khu sơ chế; phòng đóng gói, bảo quản… Từng con gà khi xuất bán đều được dán logo Gà đồi Yên Thế đã cấp phép sử dụng, tem truy xuất nguồn gốc, ghi rõ ngày nuôi, ngày giết mổ và hộ sản xuất. Từ đó, người tiêu dùng có thể kiểm tra chất lượng sản phẩm qua mã QR code, tăng độ tin cậy, bảo vệ quyền lợi người mua.
Tính đến thời điểm hiện tại, toàn tỉnh đã có 128 nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý được bảo hộ. Trong đó, 3 sản phẩm chủ lực đã vươn tầm quốc tế, bảo hộ thành công tại nước ngoài gồm Vải thiều Lục Ngạn (chỉ dẫn địa lý); Mỳ Chũ (nhãn hiệu tập thể); Gà đồi Yên Thế (nhãn hiệu chứng nhận). Các thương hiệu nông sản, đặc sản như Nhãn Lục Sơn, Cà rốt Lương Tài, Tỏi An Thịnh, Sâm núi Dành… đã dần trở nên phổ biến, hạn chế được tình trạng hàng giả, hàng nhái trên thị trường.
Tiếp tục thực hiện Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030
Để phát triển các nhãn hiệu thuộc sở hữu chung cộng đồng, thời gian qua, Sở Khoa học và Công nghệ Bắc Ninh tích cực phối hợp với các địa phương triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ như phối hợp đơn vị tư vấn thực hiện thủ tục, hồ sơ việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ cho nông sản dưới hình thức nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý. Hướng dẫn các địa phương, chủ thể sản phẩm được bảo hộ hoàn thiện mô hình quản lý, trao quyền sử dụng công cụ bảo hộ đúng quy định. Năm 2025, Sở phê duyệt 22 nhiệm vụ và 10 dự án khoa học công nghệ liên quan đến phát triển tài sản trí tuệ với kinh phí khoảng 31,7 tỷ đồng; riêng kinh phí bố trí thực hiện Chiến lược sở hữu trí tuệ giai đoạn 2021-2025 là 16,4 tỷ đồng. Trước những biến động từ quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, Sở chủ động tham mưu UBND tỉnh, Cục Sở hữu trí tuệ xử lý các vướng mắc về quản lý nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, giúp bảo đảm tính liên tục và hiệu quả trong việc quản lý các tài sản trí tuệ thuộc sở hữu chung của cộng đồng.
![]() |
|
Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Yên Thế được cấp quyền sử dụng và phát huy tốt nhãn hiệu chứng nhận Gà đồi Yên Thế. |
Thực tế, Bắc Ninh là tỉnh có diện tích sản xuất nông nghiệp lớn, đa dạng các sản phẩm gắn với đặc tính vùng miền. Vì vậy, việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm có thế mạnh của địa phương cần được tích cực triển khai trong điều kiện thương mại xuyên biên giới trở nên phổ biến. Quan trọng hơn, các sản phẩm, đặc sản đã được bảo hộ cần tiếp tục phát triển theo hướng nâng tầm giá trị, tăng sức cạnh tranh, đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho doanh nghiệp, cơ sở, người trực tiếp sản xuất, góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.
Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ, thời gian tới, đơn vị sẽ tập trung rà soát, đề xuất cơ chế hỗ trợ sáng tạo và bảo hộ nông sản theo đúng Chiến lược sở hữu trí tuệ của tỉnh đến năm 2030. Xây dựng bộ cơ sở dữ liệu về quyền tác giả, hệ thống phần mềm quản lý và phát hiện vi phạm trên môi trường số. Giám sát quá trình sử dụng công cụ bảo hộ, cam kết duy trì quy trình sản xuất đối với các hộ được cấp phép; ngăn chặn các hành vi sản xuất, kinh doanh sản phẩm kém chất lượng. Đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử, đổi mới mẫu mã bao bì và gắn mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc đáp ứng yêu cầu khắt khe của người tiêu dùng. Phối hợp quảng bá, tiếp thị và phát huy tốt lợi thế độc quyền của sản phẩm, củng cố uy tín, sức hút của thương hiệu nông sản Bắc Ninh trên thị trường.
Bắc Ninh


















Ý kiến bạn đọc (0)