Bắc Ninh: Thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo trong các hợp tác xã

Thứ 5: 13:37 ngày 08/01/2026

BẮC NINH - Trong bối cảnh nền kinh tế số đang đặt ra nhiều thách thức, mô hình hợp tác xã không còn bó hẹp ở những phương thức sản xuất, kinh doanh truyền thống. Tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ cao đang lan tỏa tới khu vực kinh tế tập thể, giúp các hợp tác xã trong tỉnh Bắc Ninh đứng vững trên thị trường.

Hiệu quả từ thực tiễn

Sau gần 5 năm mày mò nghiên cứu thử nghiệm, Hợp tác xã Thực phẩm sạch Hoàng Gia (tổ dân phố Ba, phường Đa Mai) đã hoàn thiện quy trình công nghệ, xây dựng mô hình liên kết chuỗi xử lý rác thải hữu cơ bằng cách lên men vi sinh. Bà Lương Thị Liên, Giám đốc Hợp tác xã chia sẻ: "Chúng tôi nhận thấy xu hướng áp dụng nông nghiệp hữu cơ đang ngày càng mạnh mẽ, mở ra thị trường tiềm năng. Được sự hỗ trợ của một số chuyên gia về công nghệ vi sinh, Hợp tác xã cải tiến kỹ thuật, sử dụng các nguyên liệu dễ tìm để xử lý rác, nếu được phổ biến rộng rãi có thể giúp nông dân giàu".

Xử lý vỏ dừa thành mùn xơ hữu cơ bón cho cây trồng tại Hợp tác xã Thực phẩm sạch Hoàng Gia.

Theo bà Liên, hiện nay, lượng hoa quả thối hỏng, thức ăn thừa tại các bếp ăn, nhà hàng là rất lớn, nếu xả trực tiếp ra môi trường tốn nhiều công sức xử lý và gây ô nhiễm nghiêm trọng. Vì vậy, Hợp tác xã tổ chức thu gom khoảng 10 tấn rác hữu cơ/ngày, tập kết, phân loại, sơ chế, xử lý lên men vi sinh để tạo ra phân bón hữu cơ, thức ăn chăn nuôi hoặc các chế phẩm sinh học khác. Để nâng cao công suất xử lý, Hợp tác xã đầu tư máy xay, máy nghiền men khô, thùng ủ, máy xử lý rác…

Ngoài ra, Hợp tác xã liên kết với Hợp tác xã Nông nghiệp Thanh Hải, phường Chũ để cung cấp men vi sinh ủ lá vải, hoa quả hỏng làm phân bón cải tạo đất, chăm sóc cây ăn quả; liên kết với Hợp tác xã Dịch vụ thương mại và sản xuất nông sản Việt, phường Đa Mai để cung cấp thức ăn chăn nuôi hữu cơ... Doanh thu năm 2025 của Hợp tác xã Thực phẩm sạch Hoàng Gia đạt khoảng 2 tỷ đồng, tạo việc làm cho khoảng 10 lao động. Với hiệu quả cao trong xử lý rác, bảo vệ môi trường và gia tăng thu nhập, dự án của Hợp tác xã đạt giải Ba Cuộc thi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Bắc Ninh năm 2025 và được Hội đồng Giám khảo đánh giá cao về khả năng nhân rộng, áp dụng.

Chị Nguyễn Thị Kim Phượng (sinh năm 2000) hiện là Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Nham Biền (phường Yên Dũng) luôn mong muốn phát triển nghề truyền thống nuôi ong của gia đình và quê hương. Sau khi tìm hiểu trên mạng Internet và các cơ sở nuôi ong lớn trên cả nước, chị quyết định đầu tư máy sử dụng công nghệ tách chiết nhiệt lạnh cho phép tách nước tối đa trong mật ong xuống còn khoảng 18%, phá kết tinh để mật mịn, sánh đặc, không sủi bọt khi vận chuyển, không lên men dù bảo quản lâu ngày. Vì vậy, mật ong bảo đảm chất lượng dinh dưỡng, cho phép vận chuyển đường xa. Hợp tác xã đang duy trì 100 đàn ong với sản lượng thu hoạch khoảng 3 nghìn lít mật ong mỗi năm, giá bán tăng đáng kể, đạt 250 nghìn đồng/ lít; sản phẩm mật ong Khe Róc được công nhận OCOP 3 sao. Đơn vị còn đầu tư dây chuyền chế biến sâu, kết hợp mật ong tinh chế với tinh bột nghệ vàng để tạo ra sản phẩm “Viên nghệ mật ong Khe Róc” nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Cùng với đổi mới sản xuất, Hợp tác xã đẩy mạnh kênh tiêu thụ thương mại điện tử thông qua Facebook, Zalo, Shopee, Lazada; áp dụng hệ thống QR code truy xuất nguồn gốc, thiết kế logo, in ấn, sử dụng bao bì cao cấp (chai thủy tinh, hộp quà)… Mục tiêu là cung cấp sản phẩm sạch, đạt tiêu chuẩn chất lượng cao; lan tỏa rộng rãi hơn nữa thương hiệu mật ong Khe Róc và phát triển nghề nuôi ong dưới chân núi Nham Biền.

Hợp tác đổi mới công nghệ

Quá trình ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số đã và đang diễn ra mạnh mẽ trong khu vực kinh tế tập thể, nhất là các hợp tác xã mới thành lập. Tại Cuộc thi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh năm 2025, nhiều mô hình hay, cách làm mới từ các hợp tác xã được đánh giá cao. Điển hình như dự án: Nông nghiệp 4.0 và phụ nữ khởi nghiệp liên kết của Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ cao và sản xuất kinh doanh tổng hợp Như Hoa; Xây dựng chuỗi giá trị sâm Nam núi Dành và cung cấp dịch vụ sấy nông sản công nghệ cao của Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Lục Nam; GACAMI - Quả đến từ thiên đường của Hợp tác xã Nông nghiệp Gấc Việt…

Đổi mới quy trình chiết xuất giúp mật ong của Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Nham Biền đạt chất lượng cao, được trưng bày tại nhiều hội chợ, triển lãm.

Nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ khởi nghiệp, ưu đãi đối với các hợp tác xã mạnh dạn đổi mới công nghệ đã được triển khai. Cụ thể như Đề án hỗ trợ phát triển mô hình hợp tác xã ứng dụng công nghệ 4.0 hỗ trợ 40 hợp tác xã ứng dụng phần mềm quản lý, điều hành trong sản xuất, kinh doanh; Quỹ Hỗ trợ Phát triển hợp tác xã cho vay 70 dự án với số vốn hơn 40 tỷ đồng hỗ trợ các đơn vị đầu tư mua sắm máy móc, xây dựng cơ sở hạ tầng hiện đại…

Theo ông Phạm Minh Hiền, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh, các cá nhân, tổ chức cần đẩy mạnh hợp tác khởi nghiệp dựa trên yếu tố cốt lõi là đổi mới công nghệ; qua đó huy động tốt trí tuệ, nguồn lực tập thể để tạo dựng mô hình khởi nghiệp thành công. Thời gian tới, Liên minh Hợp tác xã tỉnh sẽ phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai các cơ chế chính sách ưu đãi hỗ trợ phát triển hợp tác xã; tháo gỡ khó khăn vướng mắc về vốn, đào tạo nguồn nhân lực để thúc đẩy chuyển đổi số mạnh mẽ trong khu vực kinh tế tập thể; hình thành nhiều hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao. Mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu mỗi năm thành lập mới ít nhất 80 hợp tác xã và 70% hợp tác xã được hỗ trợ về công nghệ thông tin, truy xuất nguồn gốc và đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử.

Huyền Thương