Bắc Ninh
Củng cố liên kết 4 nhà
Liên kết “4 nhà” là mô hình tiêu thụ nông sản qua hợp đồng, trong đó Nhà nước đảm nhận các khâu: Dự báo, quy hoạch, ban hành cơ chế chính sách thuận lợi. Nhà khoa học thực hiện nghiên cứu kỹ thuật sản xuất, lai tạo giống mới chất lượng, chuyển giao khoa học. Nhà nông nhạy bén nắm bắt khoa học kỹ thuật, thông tin thị trường, chủ động liên kết với nhau để tạo ra sản lượng hàng hóa cao, chất lượng tốt; còn doanh nghiệp tăng cường mở rộng thị trường.
Hiệu quả của mô hình đã thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hàng hóa, năng suất, chất lượng sản phẩm nâng lên; giá thành hạ, sức cạnh tranh của sản phẩm tăng; giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích tăng, thu nhập, đời sống nông dân được cải thiện.
Thực tế mô hình cũng bộc lộ những hạn chế, bất cập, đó là: Hành lang pháp lý còn thiếu các cơ chế, chế tài đủ mạnh để triển khai mô hình một cách bền vững. Tỷ lệ thành công của những hợp đồng liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản còn thấp, tình trạng doanh nghiệp hoặc nông dân đơn phương phá bỏ hợp đồng vẫn khá phổ biến.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, thị trường nông sản không ổn định và có yêu cầu khắt khe hơn trong khi sự hạn chế về khả năng cung cấp thông tin của cả phía doanh nghiệp và nông dân là những cản trở không nhỏ đối với quá trình xây dựng và phát triển các chuỗi liên kết ở quy mô lớn và dài hạn.
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Thị Thành Thực phân tích: Nông dân có đất đai, sức lao động, kinh nghiệm sản xuất nhưng chỉ là một phần trong chuỗi giá trị nông nghiệp; còn vật tư đầu vào (giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật ...), đầu ra (thu mua, chế biến, đóng gói, vận chuyển, bán hàng)… phụ thuộc nhiều vào doanh nghiệp. Trong rất nhiều trường hợp thì nông dân bị doanh nghiệp áp đảo phải chịu thiệt thòi. Do vậy, để liên kết bền vững thì Nhà nước cần giữ vai trò “đầu tàu” dẫn dắt bằng cơ chế chính sách được thực thi công bằng và triệt để.
Đồng tình với nhận định này, nhiều ý kiến đề xuất Nhà nước cần thúc đẩy tích tụ, tập trung ruộng đất nông nghiệp thông qua việc tiếp tục hỗ trợ cho nông dân dồn điền đổi thửa, tạo điều kiện thuận lợi cho việc mua bán chuyển nhượng quyền sử dụng đất.
Đẩy mạnh hỗ trợ phát triển các HTX nông nghiệp, hỗ trợ nâng cao năng lực cho các HTX để có các HTX nông nghiệp mạnh, đủ sức làm trung gian liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp.
Huy động sự tham gia hỗ trợ của chính quyền cơ sở và hệ thống chính trị, nhất là của hội nông dân xã, cán bộ thôn, bản làm cầu nối giữa doanh nghiệp với nông dân, hoặc phối hợp với chặt chẽ với chính quyền địa phương cấp xã trong việc tổ chức sản xuất và thực thi hợp đồng.
Các cấp hội nông dân cần có những giải pháp thiết thực, hiệu quả triển khai kế hoạch, chương trình, đề án, đồng thời chủ động, sáng tạo và tích cực phối hợp với các nghành chức năng, các tổ chức kinh tế để tư vấn, hỗ trợ giúp đỡ hội viên nông dân tích cực tham gia phát triển các mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị.
Trần Anh
Ý kiến bạn đọc (0)