Trong vòng 7-8 năm trở lại đây, nhiều phụ huynh từ đô thị đến nông thôn đã đầu tư cho con học và thi lấy chứng chỉ quốc tế tiếng Anh IELTS. Sở hữu chứng chỉ này, một bộ phận thí sinh giành ưu thế trong cuộc đua vào đại học, thậm chí có thời điểm nếu học sinh lớp 11, 12 có chứng chỉ IELTS từ 6.5 trở lên coi như chắc chắn đỗ một số trường. Vài năm trước, đối với thí sinh có IELTS từ 7.0 trở lên, có trường đại học quy đổi thành 10 điểm môn Tiếng Anh, đồng thời cộng thêm 2-3 điểm khuyến khích. Trường khác quy đổi thành 9 hoặc 9,5 điểm song không cộng điểm khuyến khích.

Tuy vậy, cũng có trường nói không với IELTS. Trong thời gian dài, trên mạng xã hội, nhiều người dân, giáo viên, chuyên gia giáo dục đã nêu quan điểm: Cơ chế tuyển sinh biến chứng chỉ IELTS thành một tấm vé vàng, dẫn tới sự không công bằng. Bởi trên thực tế, học sinh miền núi, vùng cao khó tiếp cận với IELTS vì các trung tâm dạy IELTS thường tập trung ở khu vực đô thị, hơn nữa, chi phí cho một khóa học khá lớn, từ 30-50 triệu đồng.

Trước những bất cập nảy sinh, trong kỳ tuyển sinh năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã siết chặt việc sử dụng IELTS. Bộ yêu cầu: Với một thí sinh có chứng chỉ IELTS, các trường đại học chỉ được cộng khuyến khích với mức tối đa 1,5 điểm hoặc quy đổi điểm cho môn Tiếng Anh. Trong tháng 9/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến góp ý vào dự thảo sửa đổi quy chế tuyển sinh đại học. Dự kiến từ năm 2027 không còn điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc các tiêu chí bổ sung trong xét tuyển. IELTS có thể chỉ được quy đổi sang điểm môn Tiếng Anh hoặc sử dụng cho các yêu cầu ngoại ngữ khác trong tuyển sinh.

Thông tin này đang thu hút sự quan tâm của dư luận cả nước. Một số phụ huynh than thở, tuyển sinh đại học là công việc quan trọng, tác động đến rất nhiều gia đình, cơ sở giáo dục. Ngay từ khi học lớp 10, thậm chí sớm hơn, học sinh đã phải xác định học khối nào, dự kiến vào ngành nào, trường nào, sẽ vào đại học bằng phương thức xét tuyển nào phù hợp với năng lực của bản thân. Vậy nhưng quy định về tuyển sinh lại thiếu sự ổn định, năm nay thế này, năm sau thế khác khiến học sinh chạy theo không kịp. Một đồng nghiệp của tôi có con học lớp 12 chia sẻ: “Con gái của em từ năm học lớp 10 đã tập trung học và mới đây thi lấy chứng chỉ IELTS. Cứ nghĩ giờ là thời điểm con có thể tạm yên tâm về môn Tiếng Anh để tập trung cho những môn khác song quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo thay đổi theo hướng này nên con rất lo lắng. Có thể em lại cho con tiếp tục ôn thi đánh giá năng lực”.

Đọc dự thảo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhiều người đặt câu hỏi, vậy có nên cho con học IELTS nói riêng và tiếng Anh nói chung? Câu trả lời không nằm ở việc nên hay không nên mà ở chỗ học để làm gì? Nếu mục tiêu duy nhất là cho con thi lấy chứng chỉ để có lợi thế khi xét tuyển đại học thì khi quy định về tuyển sinh thay đổi, các phụ huynh nên cân nhắc lại khoản đầu tư này. Còn nếu học sinh thực sự muốn sử dụng ngoại ngữ thành thạo để tiếp cận tài liệu học tập, làm việc thì vẫn nên học tiếng Anh cho tốt và thi lấy chứng chỉ. Tôi từng biết một sinh viên ngành khoa học máy tính sau khi tốt nghiệp đại học đã bỏ lỡ vài cơ hội việc làm bởi nhà tuyển dụng yêu cầu phải có chứng chỉ IELTS nhưng bạn chưa kịp học.

Xung quanh chứng chỉ IELTS cũng gợi ra một câu chuyện rộng hơn về việc học của con trẻ. Phụ huynh nào cũng muốn tìm cho con một tấm vé chắc chắn để bước qua cánh cửa đại học. Trong bối cảnh hiện nay, tấm vé ấy không phải là một chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế mà là khả năng lĩnh hội kiến thức các môn học xuyên suốt bậc trung học phổ thông của mỗi học sinh. Khi có lực học vững vàng, nắm chắc kiến thức nền tảng thì các em có thể đạt kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông hay các kỳ thi đánh giá năng lực độc lập của các trường đại học, thêm cơ hội trúng tuyển.

Ngăn hàng giả từ môi trường số

 

Học tập suốt đời

 

Chủ động phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại