Chợ lớn nhất châu Âu do người Việt quản lý

Trong chương trình thăm và làm việc tại Cộng hòa Séc, Đoàn công tác của tỉnh Bắc Ninh có buổi gặp mặt thân mật Hội đồng hương Bắc Ninh-Kinh Bắc. Đón chúng tôi tại sảnh chính Hội trường Đông Đô, ngoài những gương mặt thân quen là các anh trong Ban liên lạc Hội đồng hương còn có rất nhiều “ông chủ” các ki ốt hàng hóa trong chợ Sapa. Nơi đây được coi như nhà sinh hoạt cộng đồng của người Việt đang sinh sống, làm việc tại Séc.

Khu thương mại Tamda Foods lớn nhất tại chợ Sapa.

Nhìn bãi đậu xe toàn xe sang, biển số đẹp, chúng tôi cảm nhận được sự sung túc về kinh tế của các anh chị Hội đồng hương đến dự họp. Tranh thủ thời gian chờ mọi người đến đông đủ, anh Trung (quê ở phường Đồng Nguyên) lấy ô tô chở mấy anh em chúng tôi đi tham quan một vòng các gian hàng trong chợ Sapa.

Trung tâm thương mại Sapa thành lập từ năm 1999, được xây dựng và cải tạo lại từ một nhà máy chế biến thực phẩm bị phá sản trên thửa đất rộng 35 ha. Nổi bật nhất tại chợ Sapa là Khu thương mại Tamda Foods chuyên phân phối hàng hóa cho cả nước Séc và các nước châu Âu. Bước chân vào các gian hàng, được giao tiếp bằng tiếng Việt, mấy anh em chúng tôi nói vui: Thấy mình như đang đi chợ ở Việt Nam.

Du khách đến tham quan, mua sắm tại các gian hàng của người Việt tại chợ Sapa.

Ngoài các kho tập kết hàng để đóng kiện chuyển đi nơi khác, các gian hàng bày la liệt quần áo, giày dép, đồ gia dụng. Phía ngoài là dãy ki ốt bán phở, bún chả, bún cá, bánh mì hay cà phê, nước mía… phục vụ khách đến mua bán, tham quan. Tất cả những bảng hiệu, những sản phẩm đều quen thuộc, đậm chất Việt, mang đến cảm giác gần gũi.

Ngoài chức năng chính là một trung tâm thương mại, nơi đây còn là điểm sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể thao cộng đồng. Trong chợ có trường mầm non dành cho con những người đến bán hàng, kinh doanh. Ngoài ra, còn có trung tâm dạy tiếng Việt cho thế hệ thứ hai, thứ ba của người Việt tại Séc. Biết tôi là nhà báo, anh Trung kể: Ở đây có cả trụ sở cơ quan báo chí, xuất bản báo phục vụ cộng đồng người Việt.

Hồi đầu năm 2025, khi đến tham dự Chương trình Xuân quê hương tổ chức trong khuôn viên Trung tâm thương mại Sapa, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đến thăm Trung tâm dạy tiếng Việt. Thủ tướng đặc biệt ấn tượng về mô hình giảng dạy ngôn ngữ gắn với truyền thụ văn hóa, lịch sử cho con em kiều bào, giúp thế hệ trẻ luôn hướng về cội nguồn, tự hào về quê hương.

Các gian hàng phong phú, đa dạng chủng loại đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

Ở chợ Sapa, ngoài Hội trường Đông Đô còn có một điểm đến đặc biệt là chùa Vĩnh Nghiêm. Ngôi chùa nằm trên diện tích hơn 10.000 m2, xây dựng không quá cầu kỳ song là nơi các phật tử đến lễ Phật vào ngày mùng Một, ngày Rằm, ngày Phật đản, Tết Nguyên đán. Trong âm thanh của chiêng mõ, lời kinh Phật, bảng lảng khói hương, mỗi người Việt xa xứ cảm thấy như được trở về với nguồn cội quê hương, nguyện luôn giữ vẹn tâm thiện giữa chốn thương trường.

Nơi gắn kết cộng đồng

Chợ Sapa không chỉ là một khu chợ truyền thống mà còn là nơi gắn kết cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc. Các quầy hàng, ki ốt ở chợ Sapa do hơn 3.000 người Việt Nam quản lý, bán hàng. Cũng có những gian hàng do người Séc, Đức, Trung Quốc, Hàn Quốc,… thuê lại của người Việt. Ông Hoàng Đình Thắng, Giám đốc Trung tâm thương mại Sapa, Chủ tịch Liên hiệp Hội người Việt Nam tại châu Âu khoe với chúng tôi: Nói chợ Sapa là một “Việt Nam thu nhỏ” cũng không ngoa bởi nơi đây là một trong những khu vực tập trung đông kiều bào nhất, nhiều người Việt Nam làm chủ nhất.

Khu ẩm thực có đủ các món ăn, đồ uống như ở Việt Nam.

Qua lời giới thiệu của các đồng chí lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh, chúng tôi được biết, mới đây, tại Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ XI, ông Hoàng Đình Thắng được bầu vào Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Với gần 2.000 người của tỉnh Bắc Ninh sau sáp nhập đang sinh sống, làm việc, học tập tại Cộng hòa Séc, trong đó có nhiều người trực tiếp kinh doanh tại chợ Sapa, Hội đồng hương Bắc Ninh-Kinh Bắc thường xuyên tổ chức sinh hoạt, gắn kết cộng đồng. Đón Đoàn công tác của tỉnh đến thăm, nhiều anh chị đóng sạp hàng sớm hơn ngày thường hoặc nhờ người khác trông hộ để được tham gia giao lưu.

Chùa Vĩnh Nghiêm xây dựng trong khuôn viên chợ Sapa.

Nói về vai trò của cộng đồng thương nhân đang kinh doanh tại chợ Sapa, ông Dương Hoài Nam, Đại sứ Việt Nam tại Cộng hòa Séc khẳng định: Các hoạt động kinh doanh tại chợ Sapa được chính quyền và người dân Séc ủng hộ, đánh giá cao. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế hậu Covid 19, giao thương có phần chững lại song khi nói đến những đóng góp về tăng trưởng kinh tế không thể không nhắc đến nguồn thu từ chợ Sapa. Nhiều doanh nhân quê Bắc Ninh nói riêng và Việt Nam nói chung đều gặt hái được thành công, có người trở thành tỷ phú, sở hữu cả tập đoàn thương mại nổi tiếng ở Séc và châu Âu.

Bước qua Bức tường Berlin