Từ nhỏ, ông Minh và bà Dằm đã biết hát và thuộc nhiều làn điệu then, sloong hao - những điệu dân ca gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của đồng bào Nùng. Thời trẻ, họ thường gặp gỡ, hát giao duyên trong những ngày hội xuân, chợ phiên rồi nên duyên vợ chồng. Khi về chung một nhà, tình yêu văn hóa dân tộc tiếp tục được giữ gìn, vun đắp và lan tỏa trong từng sinh hoạt thường ngày.

Bà Hoàng Thị Dằm (giữa) hướng dẫn cách mặc trang phục dân tộc Nùng.

Nhiều năm nay, gia đình bà Dằm miệt mài với nghề may trang phục truyền thống. Trước kia, mọi công đoạn đều làm thủ công từ nhuộm chàm đến may vá rất công phu, mất nhiều thời gian và công sức. Ngày nay, công việc đã bớt phần vất vả nhờ máy khâu, một số khách hàng muốn may bằng vải công nghiệp song những chi tiết quan trọng như cúc, nẹp áo vẫn được làm thủ công. Cùng với quần áo, gia đình còn sáng tạo thêm các phụ kiện như đai lưng, khăn, mũ… góp phần làm cho trang phục dân tộc thêm hài hòa, đẹp mắt với nhiều sắc màu.

Ông bà thường xuyên mặc trang phục dân tộc trong sinh hoạt hằng ngày; may cho con cháu mặc trong các dịp lễ Tết, hội chợ, cưới hỏi, đồng thời dạy thanh thiếu nhi trong thôn hát dân ca Nùng. Hiện nay, các con của ông bà cũng tham gia và thành thạo một số công đoạn may; tích cực giới thiệu, bán sản phẩm, nhất là quảng bá trang phục truyền thống qua mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử. Hai con gái là Vi Thị Hồng và Vi Thị Hà đều là giáo viên, rất tích cực tham gia hát then, đàn tính trong phong trào văn hóa, văn nghệ tại địa phương. Không chỉ tham gia biểu diễn, hai chị còn trực tiếp truyền dạy hát then, đàn tính cho học sinh, tổ chức các lớp học dịp hè và lan tỏa những làn điệu dân tộc lên không gian mạng. Tại Liên hoan hát then - đàn tính tỉnh Bắc Ninh năm 2025, các thành viên trong gia đình cùng chung tay cho hoạt động văn hóa cộng đồng: Ông Minh, bà Dằm đảm nhiệm chuẩn bị trang phục, đạo cụ; chị Hồng đưa học sinh đến cùng biểu diễn; trên sân khấu, chị Hà cất cao tiếng hát, chồng thổi sáo, con trai 9 tuổi hào hứng múa phụ họa.

Không đơn thuần chỉ làm nghề để mưu sinh, bà Hoàng Thị Dằm chia sẻ: “Tôi kiên trì những việc đang làm với mong muốn bản sắc văn hóa của dân tộc không bị mai một, để con cháu, thế hệ trẻ luôn tự hào về cội nguồn, không quên truyền thống”. Nhờ sự giới thiệu, quảng bá, nhiều cá nhân, đơn vị trong và ngoài tỉnh đã biết đến, đặt mua sản phẩm của gia đình bà Dằm để sử dụng trong các dịp chợ phiên, lễ hội hoặc phục vụ hoạt động văn hóa, biểu diễn nghệ thuật. Bên cạnh nghề may, gia đình đặc biệt này còn lưu giữ nghề cắt thuốc nam - những bài thuốc dân gian được truyền từ đời này sang đời khác, góp phần bảo tồn tri thức bản địa.

“Làng cười” xứ Bắc

BẮC NINH - Làng Đông Yên, xưa có tên Đông Khang thuộc xã Đông Phong, huyện Yên Phong trước đây nay là xã Tam Đa (tỉnh Bắc Ninh). Làng ấy nay đã lên phố với nhịp sống đô thị hối hả. Tuy nhiên, người Đông Yên vẫn tự hào truyền tai nhau về nơi từng được mệnh danh “làng cười” xứ Bắc.

Nét mỹ thuật độc đáo của gạch Long Mã nghè Hang Xanh

BẮC NINH - Trong không gian trưng bày tại Bảo tàng Bắc Ninh số 1, giữa nhiều hiện vật gạch, mảnh trang trí kiến trúc cổ, có những viên gạch đất nung mang hình Long Mã độc đáo. Đây là dấu tích vật chất của nghè Hang Xanh - một công trình tín ngưỡng xưa, minh chứng sinh động cho trình độ mỹ thuật và tư duy biểu tượng đặc sắc của người Việt thời Mạc.

Hành trình trao truyền Di sản văn hóa Quan họ

BẮC NINH - Nghề chơi quan họ trên đất Kinh Bắc - Bắc Ninh đã trở thành lẽ sống của nhiều thế hệ nghệ nhân, liền anh, liền chị. Những nghệ nhân gạo cội nơi đây không chỉ say mê "chơi cho tàn canh mãn võ, cho tàn đêm rạng ngày" mà còn tâm huyết, mải miết trao truyền để di sản ngày một thêm nở cành xanh ngọn...